Trong số ba cơ quan xếp hạng tín nhiệm nổi tiếng nhất thế giới là Standard & Poor (S&P), Moody và Fitch thì S&P tỏ ra kiên nhẫn với Anh nhất khi vẫn giữ nguyên mức AAA cho tới hôm 26/6.

Vết đau bị xát muối

Bước sang ngày 27/6, dường như sức chịu đựng đó đã cạn kiệt và S&P phải hạ luôn của Anh hai bậc, từ AAA xuống AA, với lời nhắn nhủ họ có thể còn điều chỉnh nữa vì Brexit sẽ ảnh hưởng đến nền kinh tế, tăng trưởng GDP cũng như cán cân tài khóa của Anh, tiềm ẩn nguy cơ về một thời kỳ bấp bênh và khó khăn trước mắt. Điểm AA đẩy nước Anh vào cùng nhóm với những nước như Bỉ và Pháp, không còn “chung mâm” AAA với Đức, Hà Lan hay Úc nữa.

Ngay sau khi S&P thông báo về quyết định của mình, Fitch cũng có hành động tương tự khi giảm điểm tín nhiệm của Anh từ AA xuống còn AA với lo ngại tăng trưởng của Anh sẽ mất tốc đột ngột do giới doanh nghiệp vì hoang mang mà trì hoãn các quyết định đầu tư. Theo dữ liệu của Bloomberg, từ năm 2013, Fitch và Moody đã không còn chấm điểm AAA cho các khoản nợ công của nước Anh nữa.

Động thái của các tổ chức xếp hạng tín dụng đã được dự đoán từ trước, không có gì bất ngờ nhưng nó như xát muối vào nỗi đau về sự bất ổn và mất đoàn kết của người Anh, đặc biệt là những ai đã bỏ phiếu muốn Anh ở lại EU.

Đồng bảng Anh, một mỏ neo đáng tin cậy của giới đầu tư, đã giảm tới 11,2% sau cuộc bỏ phiếu Brexit, mức sụt khủng khiếp nhất kể từ năm 1971 đến nay. Lần đầu tiên trong lịch sử, mọi người phải giật mình khi chứng kiến lợi tức trái phiếu kho bạc Anh còn chưa tới 1%.

S&P cho rằng tư cách thành viên EU đã giúp kinh tế Anh thu hút được nhiều vốn rẻ và lao động có tay nghề cao, nhờ đó củng cố vị thế của một trung tâm tài chính toàn cầu, làm tiền đề đưa đồng Bảng Anh vào giỏ tiền tệ dự trữ quốc tế.

Tuy nhiên, việc mất giá có thể khiến đồng tiền này đánh mất luôn chỗ đứng đó nếu ngân hàng trung ương các nước không còn thiết tha nắm giữ nữa. Theo số liệu quý IV/2015 của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), đồng tiền này hiện chiếm khoảng 4,9% tổng giá trị dự trữ ngoại hối của các ngân hàng trung ương trên thế giới.

Đánh giá những bộn bề thách thức mà Anh đang và sẽ phải đối mặt, S&P giảm dự báo tốc độ tăng trưởng sản lượng kinh tế bình quân của nước này trong giai đoạn 2016 – 2019 xuống còn 1,1%/năm, so với con số 2,1% từng đưa ra hồi tháng Tư.

S&P giảm dự báo tốc độ tăng trưởng sản lượng kinh tế bình quân của Anh trong giai đoạn 2016 – 2019 xuống còn 1,1%/năm, so với con số 2,1% từng đưa ra hồi tháng Tư

Kịch bản bi đát

Các chuyên gia kinh tế của Goldman Sachs thậm chí đã mường tượng Anh rơi vào suy thoái ngay nửa đầu năm 2017 – một kịch bản quá bi đát nếu biết rằng trong hai năm vừa qua, Anh chính là nền kinh tế tăng trưởng thuộc hàng mạnh mẽ nhất trong số các nền kinh tế lớn ở châu Âu, bao gồm cả Đức.

Dịch vụ tài chính hẳn là lĩnh vực mà người Anh khiến thế giới quan ngại nhiều hơn cả. Vị thế trung tâm tài chính toàn cầu hẳn sẽ bị lung lay dữ dội cho dù vẫn là nơi tạo ra chủ yếu công ăn việc làm và thu ngân sách cho chính phủ cũng như thu hút 2/3 tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Các ngân hàng quốc tế vẫn thường dựa vào London để làm bàn đạp xâm nhập thị trường chung EU và cũng chiếm khoảng một nửa số tài sản ngân hàng của cả nước Anh, nhưng nay có thể sẽ ưu tiên địa điểm khác khi ra quyết định đầu tư.

Khả năng xuất khẩu dịch vụ, bao gồm ngành tài chính mũi nhọn, cũng đứng trước một tương lai nhiều dấu hỏi.

S&P nhận định chuyện đàm phán với EU về một hiệp định thương mại tự do mới có thể làm tình hình thêm phức tạp, nhất là khi chạm đến vấn đề dịch chuyển lao động từ EU vào Anh – một nút thắt rất khó cởi bởi phe ủng hộ Brexit muốn Anh tách khỏi EU là để không bị vướng vào cuộc khủng hoảng nhập cư.

Thậm chí, ngay cả khi Anh chỉ muốn tập trung vào giải quyết những thách thức kinh tế hậu Brexit thì vẫn không thể không phân tâm bởi mớ bòng bong chính trị, trong đó, Scotland và Bắc Ireland có thể kêu gọi trưng cầu dân ý để tách ra độc lập. Điều này đương nhiên sẽ làm sứt mẻ tính toàn vẹn về hiến pháp và kinh tế của cả Vương quốc Anh.

Hải Châu