Quy định bắt buộc sử dụng ghế an toàn cho trẻ em trên ô tô được xem là bước tiến trong chính sách an toàn giao thông, đồng thời đưa Việt Nam tiến gần hơn với thông lệ của nhiều quốc gia phát triển, nơi các quy định về ghế trẻ em đã được áp dụng từ nhiều năm và liên tục cập nhật theo tiêu chuẩn an toàn mới.

Theo đó, Việt Nam sẽ áp dụng quy định bắt buộc ghế trẻ em từ ngày 15/8. Nghị định 238/2026, trẻ dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 m khi di chuyển trên ô tô gia đình hoặc ô tô cá nhân phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp. Trường hợp để trẻ ngồi cùng hàng ghế với người lái, trừ xe chỉ có một hàng ghế, sẽ bị xử phạt từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng.

Quy định mới nhanh chóng thu hút sự quan tâm của các gia đình, đặc biệt trong bối cảnh thị trường thiết bị an toàn cho trẻ em tại Việt Nam còn khá mới. Cùng với đó, nhiều phụ huynh cũng đặt câu hỏi về cách các quốc gia khác quản lý việc sử dụng ghế trẻ em trên ô tô.

Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc sử dụng đúng thiết bị giữ trẻ có thể giúp giảm từ 54 - 80% nguy cơ chấn thương nghiêm trọng khi xảy ra va chạm. Đây là cơ sở để nhiều quốc gia đưa quy định này vào luật và coi đây là một trong những tiêu chuẩn bắt buộc đối với an toàn giao thông.

Tại châu Âu, phần lớn các nước áp dụng tiêu chuẩn UN R44 hoặc R129 (i-Size). Trong đó, tiêu chuẩn i-Size ưu tiên phân loại ghế theo chiều cao thay vì cân nặng, đồng thời yêu cầu trẻ ngồi ghế quay mặt về phía sau ít nhất đến 15 tháng tuổi và khuyến khích sử dụng hệ thống ISOFIX để giảm sai sót khi lắp đặt.

Mặc dù cùng áp dụng tiêu chuẩn chung, mỗi quốc gia vẫn có quy định riêng. Đức, Pháp và Italy yêu cầu trẻ sử dụng hệ thống giữ trẻ cho đến khi đạt chiều cao khoảng 150cm hoặc đủ độ tuổi theo quy định. Trong khi đó, Anh, Hà Lan và Tây Ban Nha phổ biến ngưỡng 135 cm, dù Tây Ban Nha vẫn khuyến nghị tiếp tục sử dụng ghế cho đến khi trẻ cao khoảng 150 cm.

Tại Bắc Mỹ, quy định không thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Ở Mỹ và Canada, từng bang hoặc tỉnh bang tự ban hành quy định, song đa số đều yêu cầu trẻ sử dụng ghế quay mặt về phía sau trong những năm đầu đời, sau đó chuyển sang ghế quay mặt về phía trước và tiếp tục dùng ghế nâng cho đến khi dây an toàn trên xe phù hợp với thể trạng.

Australia và New Zealand cũng được đánh giá là những thị trường có quy định nghiêm ngặt. Trẻ em được yêu cầu sử dụng từng loại ghế phù hợp với từng giai đoạn phát triển, đồng thời phải ngồi ở hàng ghế sau trong một số độ tuổi nhất định. Nhật Bản cũng bắt buộc trẻ dưới 6 tuổi sử dụng ghế an toàn khi đi ô tô.

Không chỉ quy định về độ tuổi hay chiều cao, nhiều quốc gia còn quản lý chặt tiêu chuẩn kỹ thuật của sản phẩm. Một mẫu ghế đạt chuẩn tại châu Âu chưa chắc đã được phép lưu hành tại Mỹ hoặc Australia do mỗi thị trường áp dụng hệ thống chứng nhận riêng. Điều này tạo ra các rào cản kỹ thuật nhưng đồng thời thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư mạnh hơn vào nghiên cứu, kiểm định và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Ở góc độ kinh tế, việc Việt Nam áp dụng quy định mới không chỉ góp phần nâng cao an toàn giao thông mà còn mở ra cơ hội cho thị trường ghế an toàn trẻ em. Nhu cầu mua sắm dự kiến tăng mạnh trong thời gian tới sẽ tạo dư địa cho các doanh nghiệp phân phối, bán lẻ và sản xuất thiết bị an toàn. 

Tuy nhiên, cùng với cơ hội là yêu cầu siết chặt chất lượng, nguồn gốc sản phẩm và công tác kiểm định nhằm bảo vệ người tiêu dùng, hạn chế hàng giả, hàng kém chất lượng và từng bước hình thành một thị trường thiết bị an toàn phát triển theo hướng chuyên nghiệp, bền vững.

Hạ Vy