Theo công bố của Cục Thống kê, Bộ Tài chính, CPI bình quân quý II/2026 tăng 5,25% so với quý II/2025. Bình quân 6 tháng, CPI tăng 4,38% so với cùng kỳ năm trước. Lạm phát cơ bản (CPI sau khi loại trừ lương thực, thực phẩm tươi sống, năng lượng và mặt hàng do Nhà nước quản lý bao gồm dịch vụ y tế và giáo dục) bình quân 6 tháng tăng 4,12% so với cùng kỳ năm trước.

Nhận định về công tác kiểm soát lạm phát, bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng ban Thống kê dịch vụ và giá, Cục Thống kê nhấn mạnh, hàng hóa trên thế giới diễn biến phức tạp trong  6 tháng đầu năm. Xung đột địa chính trị và biến động giá năng lượng, nguyên nhiên vật liệu, chi phí logistics đã tạo áp lực lên mặt bằng giá ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Mặc dù chịu sự tác động của bên ngoài, bà Oanh đánh giá, mặt bằng giá trong nước cơ bản được kiểm soát tốt. Kết quả CPI bình quân 6 tháng đầu năm đã phản ánh sự hiệu quả của công tác điều hành giá, sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa, cùng các giải pháp nhằm bảo đảm cân đối cung cầu hàng hóa của Chính phủ.

Giá của một số nhóm hàng như nhà ở thuê, điện nước sinh hoạt, vật liệu xây dựng và dịch vụ tiêu dùng tăng cao do chi phí đầu vào trong thời gian vừa qua tăng lên và nhu cầu tiêu dùng phục hồi. Trong khi đó, việc điều hành rất linh hoạt giá xăng dầu, giúp giảm bớt áp lực đối với cả mặt bằng giá.

"Chúng ta có nguồn cung lương thực, thực phẩm dồi dào cũng đã góp phần hạn chế áp lực về giá”, bà Oanh nói. 

Về kịch bản lạm phát thời gian tới, theo bà Nguyễn Thu Oanh, Cục Thống kê đã xây dựng các phương án kịch bản kỹ thuật phục vụ cho công tác điều hành giá của Chính phủ, trên cơ sở tình hình thực tế diễn biến của lạm phát 6 tháng đầu năm. 

“Chúng tôi đưa ra các giả định khác nhau về giá của các nhóm hàng hóa và dịch vụ thiết yếu, cũng như diễn biến của kinh tế thế giới. Và hiện nay kịch bản lạm phát mà chúng tôi xây dựng đang nằm trong khoảng từ 4 - 4,5 % cho cả năm nay”, bà Oanh nói.

Đáng chú ý, theo Trưởng ban Thống kê dịch vụ và giá, trong 6 tháng cuối năm, công tác kiểm soát lạm phát sẽ tiếp tục đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức.

Chuyên gia phân tích, diễn biến giá năng lượng thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro do tình hình địa chính trị phức tạp. Giá xăng dầu tuy chiếm tỷ trọng không lớn trong rổ hàng hóa để tính CPI nhưng có tác động lan tỏa rất lớn đến sản xuất, chi phí vận tải, logistics và nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ khác.

Bên cạnh đó, giá các nguyên nhiên vật liệu đầu vào hiện nay đang ở mức rất cao. Điều này đã được phản ánh ở việc chỉ số giá sản xuất và chỉ số giá nguyên nhiên vật liệu dùng cho sản xuất tăng so với cùng kỳ năm trước. Cụ thể là chỉ số giá sản xuất công nghiệp 6 tháng năm nay tăng là 4,18%, chỉ số giá dịch vụ vận tải kho bãi tăng 7,26% và chỉ số giá nguyên nhiên vật liệu dùng cho sản xuất tăng 5,4%. 

“Như vậy nếu các chi phí tiếp tục tăng trong thời gian dài thì áp lực chuyển sang giá tiêu dùng sẽ nhiều hơn”, bà Oanh lo ngại.

Ngoài ra, nhu cầu tiêu dùng và du lịch thường tăng cao trong những tháng cuối năm, nhất là các dịp lễ tết. Đây là một yếu tố hỗ trợ cho tăng trưởng nhưng đồng thời  sẽ tạo nên một sức ép nhất định đối với mặt bằng giá nếu nguồn cung không được chuẩn bị đầy đủ.

Vì vậy trong thời gian tới, Trưởng ban Thống kê dịch vụ và giá cho rằng cần theo dõi sát diễn biến tình hình giá cả thế giới để chủ động đưa ra các giải pháp phù hợp, đảm bảo nguồn cung các hàng hóa thiết yếu, không để xảy ra tình trạng giá cả tăng cao.

Bà Oanh cũng cho rằng việc thực hiện lộ trình điều chỉnh giá các hàng hóa dịch vụ do Nhà nước quản lý cần thực hiện một cách thận trọng, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu thực hiện cơ chế thị trường và mục tiêu kiểm soát lạm phát của năm nay.

Bên cạnh những áp lực, chuyên gia cũng nhìn thấy nhiều yếu tố thuận lợi giúp Việt Nam hạn chế các nguy cơ xảy ra cú sốc về giá như nguồn cung hàng hóa trong nước tương đối dồi dào; sản xuất nông nghiệp đang phát triển tốt, ổn định; hệ thống phân phối ngày càng phát triển và công tác điều hành giá của Chính phủ ngày càng linh hoạt và chủ động. 

Ngoài ra, việc điều chỉnh lương là chủ trương nhằm cải thiện đời sống của người hưởng lương và phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Về nguyên tắc, tăng thu nhập có thể làm cho tổng cầu tăng lên, qua đó tạo áp lực nhất định đối với mặt bằng giá. Tuy nhiên, mức độ tác động còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như quy mô điều chỉnh, phạm vi đối tượng, khả năng đáp ứng nguồn cung hàng hóa cũng như công tác điều hành giá của Chính phủ.

Để tránh tình trạng tăng lương kéo theo tăng giá, chuyên gia nhấn mạnh điều quan trọng là tiếp tục bảo đảm cân đối cung cầu hàng hóa, tăng cường thanh tra kiểm soát thị trường để ngăn chặn các hành vi lợi dụng tăng lương để tăng giá một cách bất hợp lý. Đồng thời điều hành linh hoạt các chính sách kinh tế vĩ mô nhằm vừa nâng cao thu nhập của người dân, vừa giữ ổn định mặt bằng giá.

Đỗ Kiều