TS. Đỗ Hoài Linh, Giảng viên Viện Ngân hàng Tài chính (ĐH Kinh tế Quốc dân) nhận định, tiến trình số hóa ngân hàng sẽ diễn ra mạnh mẽ hơn trong năm 2021, ngay cả khi dịch Covid-19 chưa được khống chế vì hiện tại 95% ngân hàng đang xây dựng hoặc dự tính sẽ xây dựng chiến lược chuyển đổi số với kỳ vọng giúp tăng 10% doanh thu và 50% số lượng khách hàng trong 3-5 năm tới.
![]() |
VPBank đã triển khai định danh khách hàng trực tuyến (eKYC). |
Trong bối cảnh kinh tế số phát triển, lĩnh vực ngân hàng số đang trở thành định hướng và xu hướng phát triển mạnh mẽ, tạo ra các dịch vụ mới và xây dựng nên lợi thế cạnh tranh của các nhà băng.
Theo các chuyên gia, cột mốc số hóa quan trọng nhất, bắt buộc phải có đối với ngành ngân hàng đã được mở ra chính thức trong năm 2020. Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã ban hành khung pháp lý quan trọng, cụ thể bằng các nghị định, thông tư, văn bản hướng dẫn để các ngân hàng chính thức bước vào số hoá.
Xu hướng phát triển
Bên cạnh đó, đại dịch Covid-19 diễn biến phức tạp ảnh hưởng lớn đến hành vi người tiêu dùng càng khiến chuyển đổi số trở thành động lực mới của tăng trưởng, là chìa khóa để biến nguy thành cơ, nắm bắt cơ hội tăng trưởng nhanh và bền vững của các nhà băng.
Cuộc đua ngày càng trở nên sôi động khi hàng loạt ngân hàng quy mô từ lớn đến nhỏ đều tăng đầu tư về công nghệ để chuyển đổi số.
Năm 2020 chứng kiến loạt ngân hàng thương mại tiếp tục triển khai các dự án mới, cụ thể hóa quá trình chuyển đổi số bằng các sản phẩm, dịch vụ mới đi vào thị trường.
Điển hình như Vietcombank ra mắt dịch vụ ngân hàng số VCB Digibank; BIDV phát động Chiến dịch chuyển đổi số; VietinBank triển khai ứng dụng VietinBank iPay Mobile 5.1; VPBank ra mắt ngân hàng số Yolo sau mô hình Timo; Techcombank ra mắt "Zero fee" trên F@st Ebank; TPBank ra mắt ứng dụng LiveBank; HDBank với dịch vụ HDBank mBanking; LienVietPostBank ra mắt ngân hàng số LienViet24…
Cuộc đua số hóa của các ngân hàng được dự báo sẽ càng nóng hơn trong năm 2021, với sự gia nhập mảng thanh toán từ MobileMoney và sự cạnh tranh tiềm ẩn có thể đến từ các siêu app dịch vụ đang trong “vùng xám” dịch vụ - thanh toán chờ thời bước sang tài chính.
Ngân hàng trong cuộc đua "cán đích"
Giới chuyên môn nhận định, dù không phải là các nhà công nghệ khổng lồ, song các ngân hàng Việt bắt buộc phải nhanh hơn nữa, hoàn toàn vượt mặt mọi đối thủ, để thực sự là những ngân hàng số toàn diện. Khi đó, các siêu app, thậm chí các nhà cung cấp Mobile Money vẫn sẽ chỉ là một phần của mảng thanh toán, hoặc là một phần của hệ sinh thái Fintech, có thể “nhúng” vào các ngân hàng.
Không còn là cuộc chuyển đổi, đợt đua tranh về vạch đích đang chờ đợi các ngân hàng số Việt trong năm 2021.
Theo đại diện MB, các ngân hàng sẽ phải quen với trạng thái “bình thường mới” khi đa số khách hàng không có nhu cầu và không muốn tới chi nhánh nữa, mạng lưới chi nhánh lớn chuyển từ lợi thế thành điểm yếu về chi phí.
Chưa kể cạnh tranh không chỉ tới từ ngân hàng khác mà còn đến từ các tổ chức không phải ngân hàng, thậm chí là các đối tác trước đây của ngân hàng; năng lực và kiến trúc công nghệ của core banking theo truyền thống không còn phù hợp với môi trường cạnh mới…
Nhận định của The Financial Brand cho thấy nếu xét chi phí cho 1 giao dịch theo kênh, với chi nhánh mất 4 USD, thì với số hoá sẽ giảm 96% so với chi nhánh, đồng nghĩa là có thể chấp nhận đầu tư ban đầu lớn, nhưng xét về lâu dài thì ứng dụng số sẽ giảm chi phí vận hành cho ngân hàng rất lớn.
Ông Phùng Duy Khương, Phó Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc Khối khách hàng cá nhân VPBank thông tin, nhờ ứng dụng công nghệ số trong hoạt động, CIR (tỷ lệ chi phí trên thu nhập) của nhà băng này năm 2017 là 44,6% đến 9 tháng đầu năm 2020 chỉ còn 32,3%.
Nhìn từ con số công bố gần đây của một số ngân hàng cũng có thể thấy, việc ứng dụng số hoá trong các sản phẩm, dịch vụ mới đã “cứu vớt” lợi nhuận cho các nhà băng.
Ông Nguyễn Hưng, Tổng Giám đốc TPBank, chia sẻ, trong bối cảnh môi trường kinh doanh bị xấu đi bởi dịch Covid-19, tốc độ doanh thu của TPBank vẫn tăng mạnh cho thấy vai trò cực kỳ quan trọng của chiến lược ngân hàng số và sáng tạo số tại TPBank, giúp ngân hàng có thể duy trì hoạt động gần như bình thường trong thời kỳ dịch bệnh, đồng thời cũng là giải pháp cứu cánh cho ngành ngân hàng trong giai đoạn đầy thách thức này.
Số lượng tài khoản và thẻ mở mới qua hệ thống LiveBank trong năm 2020 đã tăng gấp 4 lần năm 2019, CASA tăng gấp 5 lần, và các máy LiveBank xử lý hơn 7 triệu giao dịch, tăng 130%. Số lượng khách hàng mới tăng đáng kể trong năm qua, nâng tổng số khách của TPBank lên 3,6 triệu.
Theo đánh giá của các chuyên gia, năm 2020 được xem như các ngân hàng đã bắt đầu xuất phát, thì năm 2021 sẽ quyết định định ngân hàng nào về đích đầu tiên trong cuộc đua chuyển đổi số. Nhà băng nào về đích càng sớm sẽ chiếm lĩnh thị phần và mang lại lợi nhuận cao.
Thanh Hoa