Đó cũng là thông điệp xuyên suốt được nhấn mạnh tại Đại hội Liên minh HTX thành phố Hà Nội lần thứ VII, nhiệm kỳ 2025–2030 diễn ra ngày 21/5 với chủ đề “Đoàn kết – Đổi mới – Hợp tác – Phát triển”.

Gần 3.000 HTX, hơn 617.000 thành viên

Theo báo cáo tại Đại hội, đến hết năm 2025, Hà Nội có 2.912 HTX và quỹ tín dụng nhân dân, trong đó 2.814 HTX hoạt động trên nhiều lĩnh vực từ nông nghiệp, thương mại, vận tải đến công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, xây dựng và dịch vụ. Chỉ trong 5 năm, thành phố đã thành lập mới 702 HTX và 9 liên hiệp HTX, vượt chỉ tiêu đề ra.

Khu vực KTTT hiện thu hút hơn 617.000 thành viên, tạo việc làm và góp phần ổn định sinh kế cho hàng trăm nghìn hộ dân Thủ đô. Đáng chú ý, nhiều HTX đã bắt đầu chuyển dịch sang mô hình hoạt động hiện đại hơn khi mạnh dạn ứng dụng công nghệ cao, phát triển sản phẩm OCOP, thương mại điện tử, du lịch cộng đồng và kinh tế tuần hoàn.

Ở lĩnh vực nông nghiệp, nhiều HTX đã hình thành vùng sản xuất tập trung, xây dựng chuỗi giá trị và tiếp cận thị trường xuất khẩu. Trong khi đó, các HTX làng nghề tiếp tục đóng vai trò giữ gìn giá trị văn hóa truyền thống của Hà Nội đồng thời mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước.

Hoạt động xúc tiến thương mại cũng được đẩy mạnh khi hàng nghìn sản phẩm OCOP, nông sản và thủ công mỹ nghệ của các HTX được đưa lên sàn thương mại điện tử và hệ thống phân phối hiện đại. Quỹ hỗ trợ phát triển HTX đã giải ngân hơn 478 tỷ đồng cho 1.371 dự án, chủ yếu trong lĩnh vực nông nghiệp, làng nghề và dịch vụ.

Theo Liên minh HTX thành phố Hà Nội, khu vực KTTT không chỉ đóng góp vào tăng trưởng kinh tế mà còn tham gia tích cực trong xây dựng nông thôn mới, bảo đảm an sinh xã hội, phòng chống thiên tai, dịch bệnh và giữ gìn ổn định chính trị - xã hội trên địa bàn.

Đổi mới tư duy để bứt phá

Phát biểu tại Đại hội, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Cao Xuân Thu Vân nhận định Hà Nội hiện là một trong những điểm sáng của cả nước về phát triển HTX kiểu mới, đặc biệt trong ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số, OCOP và kinh tế xanh.

Tuy nhiên, bà cũng chỉ rõ một số tồn tại như quy mô HTX còn nhỏ, năng lực quản trị hạn chế, liên kết thị trường thiếu bền vững, khả năng tiếp cận vốn và đất đai còn khó khăn.

“Thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ là thiếu nguồn lực mà còn là nguy cơ chậm đổi mới tư duy”, Chủ tịch Cao Xuân Thu Vân nói.

Theo bà, nếu không chuyển mạnh từ tư duy hành chính sang tư duy phục vụ, từ hỗ trợ sang đồng hành, từ phát triển đơn lẻ sang liên kết hệ sinh thái thì khu vực KTTT sẽ khó theo kịp nền kinh tế mới.

Từ đó, người đứng đầu Liên minh HTX Việt Nam đề nghị Liên minh HTX thành phố Hà Nội khóa mới tập trung triển khai hiệu quả Nghị quyết số 20-NQ/TW và Luật HTX năm 2023; chuyển mạnh từ phát triển số lượng sang nâng cao chất lượng, lấy hiệu quả hoạt động và thu nhập thành viên làm thước đo thực chất.

Đặc biệt, bà nhấn mạnh mục tiêu đưa Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực KTTT cả nước, tiên phong trong chuyển đổi số, thương mại điện tử, logistics nông thôn và kinh tế tuần hoàn. “Hợp tác xã phải xác định chuyển đổi số là con đường bắt buộc. Hợp tác xã không tham gia chuyển đổi số sẽ khó tồn tại trong nền kinh tế hiện đại”, bà Vân khẳng định.

KTTT phải tương xứng với tiềm năng Thủ đô

Phát biểu tại Đại hội, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Bùi Huyền Mai ghi nhận và biểu dương những nỗ lực của khu vực KTTT Thủ đô trong bối cảnh nhiều khó khăn do dịch Covid-19 và thiên tai.

Bà đánh giá cao nhiều mô hình HTX tiêu biểu đã khẳng định được vai trò trong phát triển kinh tế, bảo tồn văn hóa làng nghề và bảo vệ môi trường đô thị.

Tuy nhiên, theo bà Mai, dù Hà Nội hiện có gần 3.000 HTX nhưng tỷ trọng đóng góp vào GDP của thành phố vẫn còn thấp, chưa tương xứng với tiềm năng và vị thế của khu vực KTTT.

“Điều này chưa tương xứng với số lượng HTX, chưa tương xứng với quy mô và đặc biệt chưa tương xứng với tiềm năng, vị thế của KTTT”, bà Mai nhấn mạnh.

Từ thực tiễn đó, bà đề nghị các HTX cần thay đổi tư duy phát triển, chủ động liên kết với cơ quan quản lý nhà nước, các ngành và địa phương để tận dụng cơ hội từ quy hoạch phát triển Thủ đô.

Theo bà, Hà Nội đang có nhiều lợi thế lớn từ Luật Thủ đô sửa đổi, Quy hoạch Thủ đô và Nghị quyết 15 của Bộ Chính trị để tái định hình mô hình phát triển KTTT. Vấn đề còn lại là các HTX phải thay đổi tư duy phát triển, chủ động liên kết với doanh nghiệp, địa phương và các cơ quan quản lý để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

“Chúng ta không chỉ phát triển trong khuôn khổ địa giới hành chính của Thủ đô mà còn có điều kiện để vươn ra các tỉnh, thành phố khác và vươn ra thế giới”, bà Mai nói.

Trong bối cảnh nền kinh tế đang dịch chuyển mạnh sang mô hình xanh và số hóa, Đại hội Liên minh HTX thành phố Hà Nội lần thứ VII không chỉ tổng kết chặng đường 5 năm phát triển của khu vực KTTT Thủ đô mà còn mở ra giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh.

Phạm Hòa