Tuy nhiên, lợi ích thu được từ chính sách cắt giảm thuế thu nhập có thể hao hụt đáng kể nếu chính quyền Mỹ gây ra một cuộc chiến thương mại với các đối thủ cạnh tranh như Trung Quốc và Mexico.

Tín hiệu tích cực cho chính sách

Trong Báo cáo triển vọng kinh tế thường kỳ mới công bố, WB dự báo kinh tế toàn cầu năm nay sẽ tăng trưởng 2,7%, giảm một chút so với dự đoán 2,8% đưa ra hồi cuối tháng 6/2016, nhưng vẫn cao hơn mức 2,3% của năm ngoái. Báo cáo cũng chỉ ra rằng tăng trưởng của nền kinh tế Mỹ và giá cả hàng hóa ổn định chính là nguyên nhân giúp các nền kinh tế thị trường mới nổi chủ chốt được phục hồi.

WB ước tính các đề xuất cắt giảm thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân của ông Trump có thể bổ sung thêm cho tốc độ tăng trưởng của Mỹ lần lượt là 0,3 và 0,8% trong hai năm 2017 và 2018, đạt 2,5% và 2,9%; đồng thời, giúp tăng trưởng toàn cầu trong năm tới tăng 0,3%.

Ông Ayhan Kose - Giám đốc nghiên cứu triển vọng kinh tế phát triển tại WB và là tác giả chính của báo cáo, cho biết: “Mọi con mắt đang đổ dồn về những thay đổi tiềm năng trong định hướng chính sách tại Mỹ… Bởi nước Mỹ có vai trò quá lớn trong nền kinh tế thế giới, nên những thay đổi này có thể tác động lan tỏa trên toàn cầu”.

Mặc dù những con số ước tính nêu trên vẫn còn kém xa cam kết tăng trưởng 3,5% của ông Trump, nhưng đây vẫn là tín hiệu khích lệ quan trọng cho một trong những chính sách dự kiến của chính quyền mới. Tuy nhiên, tính khả thi và mức độ triển khai chính sách đến đâu thì chỉ thời gian mới có câu trả lời, và từ nay đến lúc đó, yếu tố rủi ro luôn phải được chú ý.

Kinh tế toàn cầu sẽ tăng trưởng khiêm tốn trong năm nay

WB cũng cảnh báo, ông Trump có thể tự đánh mất lợi ích thu được từ chính sách cắt giảm thuế thu nhập, nếu gây ra một cuộc chiến thương mại với các đối thủ cạnh tranh như Trung Quốc và Mexico.

Các chuyên gia WB và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) lo ngại chính quyền Trump có thể khuấy động làn sóng chủ nghĩa bảo hộ trên toàn cầu bằng cách đánh thuế xuất nhập khẩu nặng tay hơn, mà hệ quả là cản trở tăng trưởng kinh tế thế giới, vốn đã chẳng khỏe mạnh gì cho cam.

Chưa dừng lại ở đó, lối tư duy hạn chế thương mại còn có thể làm tăng nguy cơ xung đột địa chính trị, như những gì từng xảy ra thời Đại khủng hoảng và Thế chiến II.

Nhà đầu tư phấp phỏng

Gần một thập kỷ kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính làm rung chuyển thị trường toàn cầu, nền kinh tế thế giới vẫn đang phải vật lộn để phục hồi. Châu Âu và Nhật Bản thì tìm cách để thoát khỏi nợ công cao và lạm phát thấp, trong khi các thị trường mới nổi “loanh quanh” không vượt qua nổi giới hạn tăng trưởng, vì thiếu những quyết sách tái cơ cấu về cơ bản nền kinh tế.

Châu Âu dù có dấu hiệu hồi phục nhưng vẫn vướng chân vào mớ bòng bong trong lĩnh vực ngân hàng, đặc biệt là ở Italia. Không những thế, việc Anh rời Liên minh châu Âu, cùng với sự trỗi dậy mạnh mẽ của chủ nghĩa dân túy trước các cuộc bầu cử quan trọng trong khu vực, chắc chắn sẽ khiến nhà đầu tư đứng ngồi không yên và ngại ngần rút hầu bao.

WB còn đưa ra nhận định rằng bất ổn chính trị và chính sách ở Mỹ, châu Âu, Trung Quốc và các nền kinh tế lớn khác trên thế giới cũng đang ở mức độ chưa từng có trước đó, lý giải vì sao các tập đoàn lớn lại tập trung “nuốt cá bé” nhiều hơn là rót vốn vào các dự án mới.

Lạm phát bất ngờ tăng cao ở Mỹ có thể khiến Fed phải tăng lãi suất nhanh hơn kế hoạch ban đầu, làm chi phí đi vay trở nên đắt đỏ và hệ quả là những doanh nghiệp hay thị trường mới nổi nào đang “ôm” nợ sẽ bị lãnh đủ.

Việc Trung Quốc phát triển chậm hơn dự kiến đã gây ra tình trạng bất ổn giá cả hàng hóa trong vòng hai năm, khiến nhiều nước đang phát triển gặp khó khăn kép, khi mà cả nhu cầu xuất khẩu và giá cả đều giảm. Bản thân Trung Quốc cũng đã chạm tới mốc nợ công mà các nước khác đã trải qua thời hậu khủng hoảng tài chính.

Tựu chung lại, những yếu tố trên đã làm trì trệ dòng chảy thương mại toàn cầu. Tính đến tháng 9/2016, tăng trưởng doanh số bán hàng qua biên giới chỉ đạt 0,9%, quá thấp so với xu hướng dài hạn là 6,5%.

Các nhà đầu tư thì chưa hết lo sợ về việc tham gia trở lại các nền kinh tế thị trường mới nổi, đặc biệt là sau những rủi ro về chính trị như cuộc đảo chính ở Thổ Nhĩ Kỳ năm ngoái hay bê bối tham nhũng đang diễn ra ở Brazil.

Hải Châu