Thị trường huy động tiền gửi dân cư trong tháng 3/2026 đang ở giai đoạn sôi động nhất trong vòng hai năm qua. Theo thống kê, chỉ trong chưa đầy một tháng, đã có tới 18 ngân hàng thông báo tăng lãi suất huy động, bao gồm cả những "ông lớn" trong nhóm Big4 như Vietcombank, Agribank, VietinBank và BIDV. Đáng chú ý, nhiều đơn vị như VPBank, MB, VietinBank, Sacombank và Agribank đã có tới hai lần điều chỉnh tăng chỉ trong thời gian ngắn.

Dòng tiền rời bỏ chứng khoán, bất động sản?

Khảo sát thực tế tại các chi nhánh cho thấy, mức lãi suất thực tế mà ngân hàng dùng để "mời gọi" khách hàng thường cao hơn đáng kể so với con số niêm yết trên website. Đi đầu trong xu hướng này là nhóm các ngân hàng số và ngân hàng thuộc hệ sinh thái tư nhân.

Tại Ngân hàng số Vikki Bank (thuộc hệ sinh thái HDBank), lãi suất dành cho khoản tiền gửi từ 500 triệu đồng đã chạm mức 9%/năm, đặc biệt kỳ hạn 12-13 tháng lên tới 9,2%/năm. Hai cái tên khác là GPBank và Ngân hàng số Cake by VPBank cũng đang dẫn đầu thị trường với mức lãi suất 9%/năm cho các kỳ hạn từ 6-12 tháng nhờ các chương trình cộng thêm biên độ từ 1,1% đến hơn 3%.

Không đứng ngoài cuộc chơi, các ngân hàng thương mại cổ phần lớn cũng tung ra những gói ưu đãi "khủng". Techcombank triển khai chương trình cộng thêm 1%/năm lãi suất cho tiền gửi Phát Lộc Online, đưa mức lãi suất cao nhất lên 8,4%/năm. Sacombank áp dụng mức 8,8%/năm cho kỳ hạn 36 tháng, trong khi SeABank sẵn sàng trả 8,8%/năm cho các khoản tiền gửi từ 50 triệu đồng trước ngày 8/4/2026, dù lãi suất niêm yết chỉ ở mức 6,25%/năm.

Tại các chi nhánh của LPBank hay Nam A Bank, nhân viên tín dụng liên tục chào mời mức lãi suất "đặc biệt" từ 8,2% đến 8,6%/năm cho kỳ hạn 6-12 tháng, cao hơn từ 1-2,5% so với biểu lãi suất công bố chính thức.

Sự gia tăng đột ngột của lãi suất tiết kiệm đã tạo ra một làn sóng dịch chuyển dòng tiền rõ rệt. Chị Bích (Hà Nội), một nhà đầu tư vừa tất toán danh mục chứng khoán sau đợt hồi phục của thị trường, chia sẻ câu chuyện chuyển hướng sang tiền gửi. Với 3 tỷ đồng nhàn rỗi, sau khi tham khảo qua các hội nhóm và được tư vấn trực tiếp, chị đã chốt gửi tiết kiệm với lãi suất 8,6%/năm tại một phòng giao dịch gần nhà.

"Với mức lãi này, mỗi tháng tôi nhận về khoảng 22 triệu đồng tiền lãi mà không phải lo lắng về biến động bảng điện tử. Trong bối cảnh thị trường đầu tư còn nhiều rủi ro, việc có một nguồn thu nhập ổn định đủ để trang trải chi phí sinh hoạt hay tích lũy mua sắm tài sản lớn là lựa chọn rất an toàn và dễ chịu", chị Bích cho hay.

Chị Trang (Hà Nội) chia sẻ vừa bán mảnh đất trên Ba Vì nhưng chưa tìm được kênh đầu tư phù hợp, trong khi lãi suất huy động tại một số nhà băng vượt ngưỡng 9%/năm nên chị lựa chọn gửi tiết kiệm kỳ hạn 6 tháng.

“Thị trường chứng khoán lên xuống bất thường sẽ rủi ro cho nhà đầu tư chưa có nhiều kinh nghiệm, bất động sản trầm lắng hơn giai đoạn trước. Trong lúc chờ đợi cơ hội đầu tư, gửi tiết kiệm kỳ hạn ngắn sẽ là giải pháp an toàn và phù hợp nhưng vẫn đảm bảo được lợi nhuận cho khoản tiền gửi của tôi”, chị Trang chia sẻ.

Câu chuyện của chị Bích, chị Trang không phải là cá biệt. Không khí tại các phòng giao dịch ngân hàng trở nên nhộn nhịp lạ thường. Nhân viên ngân hàng không chỉ đợi khách đến quầy mà còn chủ động "săn tìm" dòng vốn qua các kênh online, mạng xã hội với những lời chào mời hấp dẫn. Kênh tiết kiệm, vốn bị xem là "lép vế" trước bất động sản và chứng khoán trong năm 2025, nay đã lấy lại vị thế là kênh trú ẩn hàng đầu.

Áp lực từ vĩ mô và nhu cầu thanh khoản

Lý giải về đà tăng nóng này, giới chuyên gia cho rằng đây là hệ quả tất yếu của áp lực kép từ quốc tế và quốc nội. Trên thế giới, các xung đột địa chính trị kéo dài đẩy giá dầu và nguyên vật liệu tăng cao, buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phải duy trì lãi suất ở mức cao để kiềm chế lạm phát. Sức mạnh của đồng USD gây áp lực trực tiếp lên tỷ giá trong nước, buộc các ngân hàng phải nâng lãi suất để giữ chân dòng vốn VND.

Ở góc độ nội tại, nhu cầu vốn cho sản xuất kinh doanh đang phục hồi mạnh mẽ, khiến áp lực tín dụng tăng nhanh. TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính – ngân hàng, nhận định: "Các ngân hàng buộc phải tăng lãi suất huy động để đảm bảo tính thanh khoản và đáp ứng nhu cầu vốn trung và dài hạn cho các dự án hạ tầng, đầu tư công đang gia tăng".

Big 4 nhập cuộc đua lãi suất kỳ hạn ngắn "kịch trần"

Một yếu tố kỹ thuật khác là từ ngày 1/1/2026, tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước chính thức bị loại khỏi công thức tính tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng huy động (LDR). Điều này khiến nguồn cung vốn trong hệ thống ngân hàng bị thắt chặt hơn, buộc các nhà băng phải rốt ráo huy động từ khu vực dân cư để bù đắp khoảng trống.

Lãi suất tăng, người dân ồ ạt gửi tiền vào các nhà băng giúp thanh khoản ngân hàng không còn xuất hiện các thời điểm căng thẳng như trước đó. Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 2 (TP.HCM và Đồng Nai) cho thấy, tính đến cuối tháng 2/2026, tiền gửi khu vực dân cư đã tăng 2,63% so với cuối năm 2025, chiếm tỷ trọng 40% tổng huy động. Trong khi đó, tại Hà Nội, tổng nguồn vốn huy động cũng đạt trên 7.100 nghìn tỷ đồng, tăng 1,13%. Những con số này minh chứng cho sức hút ngày càng lớn của kênh tiết kiệm.

Dự báo về tương lai, bộ phận phân tích của các công ty chứng khoán như VCBS và MB Securities đều chung nhận định, mặt bằng lãi suất huy động sẽ chưa dừng lại. Dự kiến trong nửa đầu năm 2026, lãi suất có thể tăng thêm từ 0,3 - 0,5 điểm phần trăm. Sang nửa cuối năm, biên độ tăng sẽ tiếp tục duy trì và có sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm ngân hàng tùy thuộc vào sức mạnh tài chính và hạn mức tín dụng được giao.

Với người gửi tiền, đây được xem là "thời điểm vàng" để tối ưu hóa lợi nhuận từ nguồn vốn nhàn rỗi. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng khuyến cáo khách hàng cần xem xét kỹ các điều khoản đi kèm như số tiền tối thiểu, điều kiện tiền gửi mới và kỳ hạn thực tế để đảm bảo quyền lợi cao nhất trong cuộc đua lãi suất đầy kịch tính này.

Huyền Anh