Ngày 15/5, Ngân hàng Nhà nước chính thức ban hành Thông tư 08/2026/TT-NHNN sửa đổi quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng. Điểm mấu chốt của văn bản này là thay đổi cách xác định tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR).

Theo đó, từ ngày 15/5/2026, các ngân hàng được phép đưa 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào mẫu số để tính tỷ lệ LDR. Những khoản mục khác như tiền ký quỹ, tiền gửi vốn chuyên dùng và tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc vẫn bị loại trừ.

Quy định mới đánh dấu sự điều chỉnh quan trọng so với lộ trình thắt chặt tại Thông tư 26/2022. Trước đó, tỷ lệ tiền gửi Kho bạc bị loại khỏi mẫu số LDR tăng dần qua từng năm và đạt mức 100% vào đầu năm 2026. Việc nới lỏng này giúp giảm tỷ lệ LDR một cách cơ học, từ đó tạo thêm dư địa cho vay trên lý thuyết mà không cần huy động thêm vốn từ dân cư.

Một dòng tiền khủng chảy về Big 3 ngân hàng

Số liệu báo cáo tài chính quý I/2026 cho thấy tổng lượng tiền gửi Kho bạc tại Vietcombank, BIDV và VietinBank đạt hơn 563.000 tỷ đồng, tăng gần 39% so với cuối năm 2025. Nhóm ngân hàng này đang chịu áp lực lớn khi tỷ lệ LDR thực tế đã tiến sát ngưỡng tối đa 85% do tốc độ tăng trưởng tín dụng vượt xa tốc độ huy động vốn.

Tại Vietcombank, với hơn 185.250 tỷ đồng tiền gửi có kỳ hạn từ Kho bạc, ngân hàng này có thể bổ sung khoảng 37.000 tỷ đồng vào mẫu số LDR. Tương tự, BIDV cũng có thêm quy mô tương đương. Nếu áp dụng mức trần LDR 85%, mỗi ngân hàng sẽ có thêm dư địa tín dụng lý thuyết khoảng 31.500 tỷ đồng. Với VietinBank, dù chưa công bố chi tiết cơ cấu kỳ hạn, tác động dự kiến cũng rất khả quan do sở hữu lượng tiền gửi Kho bạc lên tới hơn 185.000 tỷ đồng.

Ngân hàng Nhà nước cho biết việc sửa đổi này dựa trên tình hình thực tế khi tỷ lệ LDR toàn ngành đang có xu hướng tăng cao. Việc tận dụng nguồn tiền gửi Chính phủ để hỗ trợ nhu cầu vốn là phù hợp với thông lệ quốc tế và ý kiến chỉ đạo của Chính phủ. Trong bối cảnh tăng trưởng huy động toàn hệ thống ở mức thấp và lãi suất tiền gửi có lúc biến động mạnh, Thông tư 08 đóng vai trò là bộ đệm thanh khoản quan trọng.

Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý rằng đây chủ yếu là giải pháp tháo gỡ rào cản kỹ thuật. Dư địa cho vay tăng thêm không đồng nghĩa với việc lợi nhuận sẽ phản ánh ngay lập tức. Hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào hạn mức tín dụng được giao, khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế và năng lực tối ưu hóa bảng cân đối tài sản của từng nhà băng trong giai đoạn tới.

Thanh Hoa