Theo báo cáo từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN), bức tranh tài chính toàn diện giai đoạn 2020 - 2025 ghi nhận những con số ấn tượng.

Nhà điều hành cho biết, sự gia tăng mạnh mẽ của dòng vốn nhàn rỗi có mối liên hệ mật thiết với diễn biến lãi suất và bối cảnh thị trường. Sau giai đoạn giảm sâu, lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng đã tăng trở lại mức 5,5 - 6,5%/năm, thậm chí trên 7%/năm tại một số thời điểm, tạo động lực hút dòng tiền.

Trong bối cảnh bất động sản trầm lắng và chứng khoán biến động, gửi tiết kiệm trở thành kênh "phòng thủ" an toàn. Tính đến cuối tháng 9/2025, tiền gửi dân cư lập kỷ lục mới với hơn 7,83 triệu tỷ đồng, tăng 10,86% so với đầu năm.

Song song đó, quá trình số hóa ngân hàng đã thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt tăng trưởng bình quân 58,86%/năm (vượt xa mục tiêu 20-25%). Việc tiếp cận vốn chính thức cũng được cải thiện khi 71% người trưởng thành đã có lịch sử tín dụng và khoảng 290.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) có dư nợ tại các tổ chức tín dụng.

Tiền gửi dân cư phá đỉnh, dòng vốn doanh nghiệp đảo chiều ấn tượng

Tuy nhiên, dư nợ tín dụng phục vụ nông nghiệp, nông thôn mới đạt khoảng 24% (tiệm cận mục tiêu 25%). NHNN lý giải một số chỉ tiêu chưa đạt do xu hướng chuyển dịch kênh phân phối sang số hóa và những diễn biến bất lợi của thị trường tài chính quốc tế.

Tại Phiên họp lần thứ ba của Ban Chỉ đạo quốc gia về tài chính toàn diện được tổ chức mới đây, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu tiếp tục ưu tiên phát triển hạ tầng chiến lược, chuyển đổi số và xanh hóa tài chính. Thủ tướng nhấn mạnh cần tập trung vào các nhóm đối tượng ưu tiên như người nghèo, vùng sâu vùng xa, doanh nghiệp nhỏ và vừa, phụ nữ và thanh niên khởi nghiệp.

Trên cơ sở đó, dự thảo Chiến lược đến năm 2030 đặt ra các mục tiêu tham vọng gồm: 95% dân số từ 15 tuổi trở lên có tài khoản giao dịch. Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 30 lần GDP. Ít nhất 30% người trưởng thành gửi tiết kiệm tại tổ chức tín dụng. 300.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa có dư nợ tín dụng. Dư nợ tín dụng nông nghiệp, nông thôn đạt khoảng 25%. Doanh thu ngành bảo hiểm đạt 3,3 - 3,5% GDP.

Mặc dù mục tiêu 30% người gửi tiết kiệm đã sớm đạt được, giới chuyên gia nhận định thách thức trong giai đoạn 2026–2030 không chỉ là duy trì con số, mà là củng cố niềm tin vào hệ thống tài chính. Dòng tiền tiết kiệm vốn có tính chu kỳ và phụ thuộc lãi suất, do đó, việc ổn định vĩ mô, minh bạch thông tin và bảo vệ người tiêu dùng sẽ là chìa khóa để giữ chân dòng vốn này bền vững.

Thanh Hoa