Khảo sát thực tế cho thấy số lượng ngân hàng triển khai chương trình cộng thêm lãi suất đã giảm đáng kể so với 3 tháng đầu năm. Tuy nhiên, mặt bằng chung đối với các khoản tiền gửi thỏa thuận vẫn giữ được sức hấp dẫn nhất định. Một số nhà băng như HDBank, NCB hay Vikki Bank vẫn duy trì mức trả lãi từ 8% đến 9%/năm cho khách hàng gửi kỳ hạn từ 6 tháng trở lên với điều kiện số tiền gửi từ vài chục đến vài trăm triệu đồng.

Hiện tượng đảo chiều tại một số nhà băng

Tính đến thời điểm hiện tại, lãi suất niêm yết cao nhất hệ thống cho các khoản tiền gửi dưới 1 tỷ đồng đang tiệm cận mức 8%/năm. Tại kỳ hạn 12 tháng, SHB và Sacombank đang dẫn đầu thị trường với mức lãi suất lần lượt là 7,8% và 7,5%/năm. 

Các đơn vị khác như MB, UOB, VIB, PGBank và LPBank niêm yết quanh ngưỡng 7%/năm. Riêng nhóm ngân hàng quốc doanh bao gồm Vietcombank, BIDV và Agribank đều niêm yết dưới mức 6%, trong khi Vietinbank giữ mức cao hơn là 6,8%/năm. Các ngân hàng ngoại như HSBC hay Standard Chartered hiện có mức lãi suất thấp nhất thị trường.

Dù vừa trải qua nhịp giảm mạnh ban đầu nhưng thị trường gần như rơi vào trạng thái “lặng sóng” chỉ sau vài tuần. Đáng chú ý là sự xuất hiện của xu hướng tăng lãi suất tiết kiệm trực tuyến tại nhiều kỳ hạn ở một số ngân hàng thương mại.

Điển hình như ngày 13/5, OCB đã điều chỉnh tăng lãi suất huy động trực tuyến thêm 0,1%/năm đối với các kỳ hạn từ 6 đến 36 tháng. Đối với khoản tiền gửi dưới 100 triệu đồng, lãi suất kỳ hạn 12 và 21 tháng được nâng lên mức 6,8%/năm, trong khi kỳ hạn 36 tháng đạt 7,1%/năm. Với các khoản tiền gửi trên 500 triệu đồng, lãi suất kỳ hạn 12 và 21 tháng chạm mốc 7%/năm, riêng kỳ hạn 36 tháng lên tới 7,3%/năm.

Tương tự, Bac A Bank cũng thực hiện tăng lãi suất cho kỳ hạn 13 tháng. Saigonbank thậm chí còn điều chỉnh mạnh lãi suất tiết kiệm trực tuyến kỳ hạn 13 tháng từ mức 7%/năm lên thành 7,9%/năm. Những động thái này cho thấy dư địa để giảm thêm lãi suất đang trở nên khó khăn hơn đối với các nhà băng quy mô vừa và nhỏ.

Theo đánh giá của các lãnh đạo ngân hàng, việc lãi suất tăng trở lại bắt nguồn từ tình trạng thanh khoản hệ thống tương đối căng thẳng. Bên cạnh đó, việc áp dụng các quy định mới về quản trị và các chỉ số an toàn vốn cũng là tác nhân trực tiếp. Giới chuyên gia dự báo mặt bằng lãi suất hiện tại sẽ còn tiếp tục trước khi có thể hạ nhiệt từ cuối quý II.

Dữ liệu từ Công ty cổ phần Chứng khoán MB (MBS) chỉ rõ rằng trung bình lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng của nhóm ngân hàng thương mại quy mô lớn đến cuối tháng 4 ở mức 8,16%/năm. Nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ có mức bình quân 8,45%/năm. Dù đã giảm so với thời điểm trước chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước nhưng lãi suất huy động hiện vẫn neo ở mức cao do mặt bằng lãi suất đã tăng rất mạnh trong quý I.

Đà giảm lãi suất huy động chịu sức ép

Theo các chuyên gia, việc giảm lãi suất huy động đang đứng trước áp lực từ cả bên ngoài lẫn bên trong. Ông Nguyễn Phi Lân, Vụ trưởng Vụ Dự báo, thống kê - Ổn định tiền tệ, tài chính (NHNN) nhận định, nhiều ngân hàng trung ương lớn trên thế giới vẫn duy trì quan điểm thắt chặt tiền tệ. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất điều hành ở mức 3,5% đến 3,75%/năm cho đến hết năm 2026.

Tại thị trường trong nước, áp lực lạm phát năm 2026 chịu sức ép lớn từ giá năng lượng và các diễn biến địa chính trị. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo lạm phát của Việt Nam có thể lên mức 4,9%, vượt qua mục tiêu 4,5%. Ngoài ra, tỷ giá cũng gặp áp lực khi cán cân thương mại có dấu hiệu chuyển sang nhập siêu.

Trong bối cảnh đó, tốc độ tăng trưởng tín dụng đang nhanh hơn khả năng huy động vốn của hệ thống. Tính đến cuối tháng 4/2026, tín dụng tăng 4,42% so với đầu năm, đạt mức 19,42 triệu tỷ đồng. Ngược lại, huy động vốn từ nền kinh tế lại khó đạt được mức tăng tương ứng.

Bà Phạm Thị Thanh Tùng, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, cho biết quy mô huy động vốn bằng VND đang thấp hơn quy mô tín dụng khoảng 2 triệu tỷ đồng. Sự chênh lệch này khiến các tổ chức tín dụng gặp khó khăn trong việc tạo lập nguồn vốn bền vững.

Lãi suất huy động "nóng" ngay sau Tết: Big 4 gánh áp lực kép, dự báo đà tăng chưa dừng

Lãi suất huy động “nóng” hầm hập: Thực trả cao hơn gần 2% với niêm yết

Tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) tại các ngân hàng đã vượt ngưỡng 112% vào cuối quý I/2026, cho thấy áp lực thanh khoản đang rất lớn.

Báo cáo tài chính quý I/2026 của 27 ngân hàng niêm yết cũng ghi nhận có gần 50% số nhà băng bị suy giảm về tiền gửi khách hàng, bao gồm cả ngân hàng trong Big 4. 

Để hỗ trợ hệ thống, NHNN đã phải thường xuyên bơm thanh khoản qua kênh nghiệp vụ thị trường mở (OMO). Trong tháng 4/2026, cơ quan quản lý đã bơm ròng hơn 86.237 tỷ đồng. Chuyên gia từ VCBS nhận định việc NHNN phải can thiệp với tần suất và quy mô lớn cho thấy thanh khoản hệ thống đang phụ thuộc đáng kể vào điều tiết chính sách chứ không còn dư thừa như giai đoạn trước.

Dù vậy, theo các chuyên gia phân tích, lãi suất huy động vẫn có cơ hội giảm thêm khoảng 30 đến 50 điểm phần trăm trong quý II theo chỉ đạo của NHNN, chủ yếu tập trung ở các kỳ hạn trung và dài hạn. Sự kỳ vọng này dựa trên những sửa đổi của Thông tư 22 và nỗ lực điều hành nhằm tối ưu hóa chi phí vốn cho nền kinh tế.

Tuy nhiên, lộ trình này sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa mục tiêu giảm lãi suất cho vay và nhiệm vụ giữ ổn định tỷ giá cũng như kiểm soát lạm phát trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động.

Thanh Hoa