Khát vọng vươn lên ở Mù Cang Chải (Bài 1): Tạo sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số
Chọn cỡ chữ
Khát vọng vươn lên ở Mù Cang Chải (Bài 1): Tạo sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số
Ông Lê Xuân Sang
LTS: Từng được biết đến là một huyện nghèo nhất của tỉnh Yên Bái, huyện vùng cao Mù Cang Chải đang có những bước chuyển mình rõ rệt, đời sống đồng bào dân tộc thiểu số được cải thiện đáng kể. Mù Cang Chải đang từng bước vươn lên, phấn đấu trở thành huyện du lịch, cơ bản không còn là huyện nghèo vào năm 2025. Và trong tiến trình đó, không thể không tính tới vai trò đầu tàu dẫn dắt của khu vực kinh tế hợp tác xã, với nòng cốt là các HTX và tổ hợp tác.
Mù Cang Chải với 91% dân số là người Mông thuộc diện huyện đặc biệt khó khăn được hưởng chế độ đặc thù theo Nghị quyết 30a của Chính phủ. Trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19, bên cạnh việc triển khai kịp thời, quyết liệt, hiệu quả công tác phòng chống dịch bệnh COVID-19, việc xây dựng và triển khai phương án điều chỉnh kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội ứng phó với dịch COVID-19 đã được thực hiện hiệu quả.
Chú trọng công tác giảm nghèo
Theo đó, năm 2020, huyện Mù Cang Chải hoàn thành 32/33 chỉ tiêu theo Nghị quyết của HĐND huyện. Giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản (giá so sánh 2010) đạt 566,3 tỷ đồng; doanh thu từ du lịch đạt 100,4 tỷ đồng, số doanh nghiệp thành lập mới đạt 4 doanh nghiệp, số HTX thành lập mới đạt 7 HTX, số tổ hợp tác được thành lập mới là 116.
Nhiều phong trào thi thua sản xuất giỏi được chính quyền địa phương tổ chức.
Đặc biệt, đối với nhiệm vụ giảm nghèo có 948 hộ thoát nghèo, đạt 126,9% so với mục tiêu, tỷ lệ giảm nghèo toàn huyện là 8,54%, đạt 131,4% kế hoạch tỉnh giao và đạt 127,5% kế hoạch phấn đấu của huyện.
Trong giai đoạn 2016 - 2020, chương trình giảm nghèo được UBND huyện Mù Cang Chải thực hiện hiệu quả, tỷ lệ hộ nghèo bình quân giảm 8,4%/năm, vượt gần 2% so với mục tiêu, thu nhập bình quân đầu người đạt 20,44 triệu đồng/năm.
Đồng thời, thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, những năm qua, huyện Mù Cang Chải đã nhận được nhiều sự quan tâm, hỗ trợ của Trung ương như Chương trình 30a, Chương trình 135, Chương trình xây dựng nông thôn mới…
Điển hình như tại La Pán Tẩn - xã đặc biệt khó khăn của huyện Mù Cang Chải, với 99% là đồng bào dân tộc Mông sinh sống. Những năm qua, xã đã nhận được nhiều chương trình, chính sách hỗ trợ của Trung ương, tỉnh và huyện. Hàng năm, xã chủ động tuyên truyền người dân thay đổi hình thức canh tác, chú trọng hơn đến việc đầu tư thâm canh; rà soát những hộ nghèo được hưởng chế độ để hỗ trợ người dân về vốn, máy sản xuất nông nghiệp, giống cây, vật nuôi...
Ông Hảng Xáy Chông, Chủ tịch UBND xã La Pán Tẩn cho biết, trước đây người Mông luôn có suy nghĩ bằng lòng với cuộc sống hiện tại. Qua tuyên truyền vận động của chính quyền địa phương, người dân đã dần chuyển theo hướng sản xuất hàng hóa; trồng cây có năng suất cao, chăn nuôi với quy mô lớn như trồng lúa, ngô, sơn trà, thảo quả và chăn nuôi dê, trâu, lợn; một số hộ gia đình phát triển du lịch cộng đồng mang lại hiệu quả. Từ đó, tạo bước chuyển biến tích cực trong sản xuất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa, tăng thu nhập, bảo đảm an ninh lương thực cho người dân, góp phần giảm nghèo bền vững.
Việc làm ổn định, thu nhập nâng cao
Anh Hờ A Dì, bản Tà Chí Lừ, xã La Pán Tẩn chia sẻ, năm 2018 được hỗ trợ vay vốn từ các chương trình giảm nghèo, anh mạnh dạn đầu tư mô hình nuôi dê, nuôi nhím và trồng chanh không hạt. Đến nay, gia đình anh có hơn 60 con dê, 40 con nhím và 300 cây chanh không hạt. Bước đầu mô hình nuôi dê đã cho thu nhập, mỗi năm xuất bán được 3-4 lần với giá trung bình một con dê bán khoảng 2-4 triệu đồng, góp phần tăng thu nhập cho gia đình.
Nhiều gia đình đồng bào dân tộc thiểu số ở huyện Mù Cang Chải có cuộc sống ấm no.
Còn anh Hờ A Cả, bản Tà Chí Lừ tâm sự, gia đình anh trước đây là một trong những hộ nghèo của xã. Năm 2019, anh được hỗ trợ một máy cày bừa, nên sản xuất nông nghiệp đỡ vất vả hơn. Ngoài việc phục vụ cho gia đình, anh còn đi cày bừa thuê để tăng thêm thu nhập.
Trong khi đó, trang trại nuôi lợn rừng diện tích gần 1 ha của anh Thào A Phổng ở bản Hua Khắt, xã Nậm Khắt mỗi năm cho thu nhập từ 150 - 200 triệu đồng. Hiện, đàn lợn của gia đình anh có trên 100 con, cung cấp nhu cầu lợn rừng thịt cho khách hàng ở khắp nơi trong và ngoài tỉnh. Với giá bán dao động từ 150.000 - 200.000 đồng/kg, mỗi năm, gia đình thu lãi trên 100 triệu đồng. Ngoài nuôi lợn, anh còn trồng các loại cây ăn quả như hồng giòn không hạt, mận tam hoa và một số loại cây lâu năm để tăng thêm thu nhập cho gia đình.
"Qua nghiên cứu, tôi thấy lợn rừng rất dễ nuôi, thức ăn đơn giản, ít bị dịch bệnh nên không mất nhiều công chăm sóc. Lợn rừng có thể đưa vào chuồng để nuôi nhốt như các giống thuần, nhưng điều kiện tốt nhất để lợn sinh trưởng là nuôi thả, chất lượng thịt mới thơm ngon. Thức ăn của chúng ngoài cám ngô, gạo, rau củ, sắn, khoai lang, còn có thể tận dụng các loại rau cỏ tự nhiên. Do đó, thời gian tới, tôi tiếp tục đầu tư để mở rộng chăn nuôi, đáp ứng nhu cầu thị trường và đem lại nguồn thu nhập cho gia đình", anh Thào A Phổng chia sẻ.
Năm 2021, huyện Mù Cang Chải đặt mục tiêu giá trị sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp thủy sản đạt 540 tỷ đồng, tổng gia súc chính đạt 79.000 con, sản lượng thịt hơi xuất chuồng các loại 3.650 tấn... Việc đẩy mạnh phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp là giải pháp để huyện giảm tỷ lệ hộ nghèo so với năm trước trên 6,5%.
Thời gian tới, lãnh đạo huyện Mù Cang Chải cho biết, sẽ tiếp tục thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp, đẩy mạnh phát triển tiểu thủ công nghiệp, thương mại, dịch vụ và du lịch. Trong đó, huyện chú trọng thực hiện mô hình sản xuất theo tổ hợp tác, HTX, phát triển sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị gắn với xây dựng chỉ dẫn địa lý, xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu theo chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP).
Đồng thời, huyện đặc biệt quan tâm đến việc thực hiện có hiệu quả các chính sách an sinh xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân. Cụ thể như triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025, xây dựng và nhân rộng các mô hình về xóa đói giảm nghèo bền vững, phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo đạt trên 6,5%.
Từng là một trong những huyện vùng cao đặc biệt khó khăn của tỉnh Lai Châu, nhưng những năm gần đây, Nậm Nhùn đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ triển khai hàng loạt mô hình kinh tế liên kết tại các xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.
Từ một huyện nghèo thuộc diện đặc biệt khó khăn của tỉnh Điện Biên, Nậm Pồ đang dần thay da đổi thịt khi người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số mạnh dạn tiếp cận công nghệ thông tin, thương mại điện tử để sản xuất và tiêu thụ nông sản.
Không còn là miền đất của đói nghèo và biệt lập, nhiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi tỉnh Bắc Kạn giờ đây đang trở thành hình mẫu về khát vọng vươn lên nhờ ứng dụng công nghệ thông tin và thương mại điện tử vào sản xuất, với HTX là cầu nối.
Giữa vùng cao biên giới Sìn Hồ (tỉnh Lai Châu) quanh năm mây mù bao phủ, ít ai nghĩ rằng nơi đây lại đang âm thầm diễn ra một cuộc “cách mạng nông nghiệp” với trung tâm là đồng bào dân tộc thiểu số.
Giữa đại ngàn Việt Bắc, huyện Võ Nhai (tỉnh Thái Nguyên) đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, ứng dụng công nghệ thông tin, thương mại điện tử và đặc biệt là sự “bứt phá” của các HTX có đông thành viên là đồng bào dân tộc thiểu số.
Liên minh HTX Việt Nam và Tổ chức Lao động Quốc tế triển khai chương trình hỗ trợ 356 hộ gia đình tại hai xã Xuân Thượng và Xuân Hòa, tỉnh Lào Cai, với tổng kinh phí gần 1,5 tỷ đồng. Chương trình giúp khôi phục sản xuất, sửa chữa nhà cửa và nâng cao khả năng ứng phó với thiên tai, hướng tới phát triển bền vững cho đồng bào dân tộc miền núi sau cơn bão Yagi.
Những ngày này, làng quất Tứ Liên bước vào quãng thời gian bận rộn nhất trong năm. Trên khắp các khu vườn, người trồng quất tất bật uốn cành, chỉnh thế, giữ dáng cho từng cây, chạy đua với thời gian để kịp đưa ra thị trường vào dịp Tết.
Dưới những ao nuôi được kè bờ chắc chắn ở thôn Văn Hưng, xã Cát Thịnh, tỉnh Lào Cai, những con ba ba gai thương phẩm đang được HTX Chăn nuôi ba ba gai Cát Thịnh chăm sóc cẩn trọng. Mỗi con có giá từ 3 đến 5 triệu đồng, chưa kể hàng vạn con giống...