Trong 5 tháng đầu năm 2016, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã quyết liệt triển khai các chính sách, giải pháp nhằm hỗ trợ vốn kịp thời cho doanh nghiệp đảm bảo kế hoạch sản xuất, kinh doanh.

Ngay sau hội nghị đối thoại của Thủ tướng Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp mới đây, hàng loạt ngân hàng đã công bố giảm lãi suất và đưa ra các gói tín dụng ưu đãi.

Lãi suất “lội ngược dòng”?

Ngay sau lời kêu gọi của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam (BIDV) đã rất “xông xáo” giảm lãi suất nhờ tiết giảm chi phí khoảng 500 – 600 tỷ đồng. Theo đó, BIDV sẽ giảm ngay 0,3 – 0,5% lãi suất đối với khoản vay ngắn hạn, giảm lãi vay trung – dài hạn về mức tối đa 10%/năm (đối với khách hàng xếp loại tốt)…

Tương tự, ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) cho biết sẽ cố gắng tiết giảm khoảng 300 tỷ đồng chi phí năm nay và giảm ngay lãi suất trung – dài hạn về tối đa 10%/năm cho các khách hàng uy tín.

Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam (VietinBank) cũng dự tính giảm 0,5 – 1% lãi suất cho vay đối với một số lĩnh vực trọng điểm, được Chính phủ ưu tiên và hỗ trợ phát triển…

Ngoài ra, các ngân hàng như SHB, TPbank, MaritimeBank, PVcombank, MB… cũng ngay lập tức đưa ra chính sách giảm lãi suất, hay đưa ra các gói tín dụng ưu đãi quy mô hơn 1.000 tỷ đồng, lãi suất ưu đãi đối với từng nhóm khách hàng, lĩnh vực ưu tiên vay vốn.

Mục đích chung là hỗ trợ doanh nghiệp giảm bớt khó khăn, gánh năng tài chính, nâng cao sức cạnh tranh của hàng hoá, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, ổn định kinh tế vĩ mô. Hơn nữa, việc các ngân hàng đồng thuận giảm lãi suất cũng tạo ra hiệu ứng tích cực trên thị trường khi mặt bằng lãi suất cho vay giảm nhẹ.

Theo một lãnh đạo ngân hàng, lãi suất huy động ngắn hạn đang ở mức 4-6%/năm, huy động trung và dài hạn từ 7-8%/năm. Nếu ngân hàng giảm lãi suất cho vay ngắn hạn 0,5-1%, lãi suất vay trung và dài hạn tối đa 10%/năm thì lợi nhuận còn lại của ngân hàng rất thấp.

“Chúng tôi cũng phải co kéo, tiết giảm tối đa chi phí kinh doanh để có thể giảm lãi suất vay cho khách hàng, song chỉ giảm ở mức độ nhất định” vị này chia sẻ.

Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng việc giảm lãi suất chỉ có tính chất tạm thời. Báo cáo kinh tế vĩ mô của Trung tâm nghiên cứu BIDV vừa công bố đưa ra nhận định rằng lãi suất có khả năng tăng nhẹ.

“Tín dụng trong quý III/2016 dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng khả quan với mức tăng xấp xỉ 10-11%. Lãi suất huy động dự báo sẽ tăng nhẹ đảm bảo thanh khoản cho tín dụng, một phần “cạnh tranh” với thị trường trái phiếu Chính phủ và diễn biến của lạm phát”- Báo cáo nêu.

Các ngân hàng mạnh tay cắt giảm lãi suất, nới tín dụng 

Trông chờ nguồn vốn rẻ

Theo phân tích của Trung tâm Nghiên cứu BIDV, lãi suất huy động duy trì sự ổn định sau khi ngân hàng tăng lãi suất hai đợt (khoảng 0,2-0,4%) trong tháng 2 và tháng 4/2016. Hiện, mặt bằng lãi suất huy động bằng VND phổ biến ở mức 0,8-5,4%/năm đối với kỳ hạn dưới 6 tháng; và từ 5,4-7,2%/năm đối với kỳ hạn trên 6 tháng.

Từ ngày 29/4/2016, lãi suất cho vay bằng VND tại bốn ngân hàng thương mại gốc quốc doanh đã điều chỉnh giảm 0,5%/năm (khoản vay ngắn hạn), lãi vay trung và dài hạn giảm về tối đa 10%/năm.

Hiện, lãi suất cho vay ngắn hạn phổ biến ở mức 6-7%/năm đối với các lĩnh vực ưu tiên, lãi vay trung và dài hạn phổ biến từ 9-10%/năm. Lãi suất cho vay thông thường từ 6,8-9%/năm (ngắn hạn), từ 9,3-11%/năm (trung và dài hạn).

Tăng trưởng tín dụng của toàn hệ thống tính đến ngày 27/4/2016 chỉ tăng thấp 3,57% so với cuối năm 2015, dư nợ đạt 4,83 triệu tỷ đồng. Mức tăng này thấp hơn cùng kỳ năm trước, đạt gần 4%. Trong khi huy động vốn tăng nhanh hơn đạt 4,5%, nguồn vốn huy động đạt 5,39 triệu tỷ đồng (tính đến 30/3/2016).

Theo cập nhật của Vụ tín dụng – NHNN, tính đến ngày 8/5/2016, tín dụng toàn hệ thống đã tăng 3,69%, tức tăng trưởng vẫn thấp hơn cùng kỳ năm ngoái, cho thấy tín dụng đang bị chững lại.

Với động thái giảm lãi suất mạnh tay tới 0,5-1% của nhiều ngân hàng, báo cáo của Trung tâm nghiên cứu BIDV dự báo “lãi suất huy động vốn sẽ giảm nhẹ hỗ trợ thanh khoản cho tăng trưởng tín dụng và cạnh tranh với trái phiếu Chính phủ”.

Thực tế, lãi suất trái phiếu kỳ hạn 5 năm hiện ở mức 6,18%/năm, thấp hơn lãi suất huy động ở các ngân hàng, nên có thể các nhà băng sẽ giảm tiếp lãi suất huy động để tiết giảm chi phí.

Một tin vui nữa là ngày 27/5, NHNN vừa ban hành Thông tư 06 theo hướng chưa siết tín dụng bất động sản, Thông tư 07 “mở van” tín dụng ngoại tệ cho các DN xuất khẩu từ ngày 1/6/2016.

Theo chuyên gia ngân hàng Cấn Văn Lực, Thông tư 06 sẽ càng củng cố cơ sở cho việc ngân hàng giảm lãi vay trung và dài hạn trong thời gian tới, sau khi đã “ép” giảm lãi suất về dưới mức 10%/năm.

Hải Hà