FiinGroup nhận định, áp lực này cùng với các quy định siết chặt cho vay bất động sản của Ngân hàng Nhà nước sẽ buộc các nhà băng phải tăng đáng kể lãi suất tiền gửi để hút vốn dài hạn trong năm 2026.

Trong Báo cáo Tâm điểm Ngành Ngân hàng 2026 vừa công bố, FiinGroup nhấn mạnh một thực trạng đáng lo ngại: Một khoảng cách đáng kể đã xuất hiện khi tăng trưởng tín dụng (đạt 19%) vượt xa tăng trưởng tiền gửi (chỉ 11,4%) trong năm 2025. Sự "lệch pha" này đã rút cạn tài sản thanh khoản của các nhà băng để hỗ trợ tăng trưởng.

Các chuyên gia của FiinGroup cho hay, sau hai năm tăng trưởng nóng, ngành ngân hàng sẽ phải đối mặt với áp lực thanh khoản đáng kể xuyên suốt năm 2026. Để giải quyết bài toán này, các ngân hàng có khả năng sẽ phải tăng lãi suất tiền gửi đáng kể, đặc biệt là ở các kỳ hạn dài để thu hút dòng vốn ổn định. Bên cạnh đó, lãi suất chứng chỉ tiền gửi và trái phiếu cũng được dự báo sẽ tăng lên để giúp các nhà băng đảm bảo nguồn vốn bền vững hơn.

Một thông tin quan trọng khác được FiinGroup cho rằng sẽ tác động mạnh đến thị trường là các biện pháp quản lý mới từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Trong năm 2026, các quy định sẽ trở nên khắt khe hơn: hạn mức cho vay của mỗi ngân hàng trong quý I không được vượt quá 25% mục tiêu cả năm.

Đặc biệt, FiinGroup lưu ý về giới hạn rủi ro bất động sản khi NHNN có thể yêu cầu tăng trưởng cho vay bất động sản năm 2026 của mỗi ngân hàng không được vượt quá tổng tăng trưởng cho vay của năm 2025. Điều này, kết hợp với tỷ lệ tín dụng trên GDP đã vượt ngưỡng 140%, sẽ khiến dòng vốn đổ vào bất động sản bị thu hẹp và mang tính chọn lọc khắt khe hơn.

Về chất lượng tài sản, mặc dù tỷ lệ nợ xấu (NPL) năm 2025 duy trì ở mức ~1,9%, nhưng các chuyên gia của FiinGroup nhấn mạnh sự ổn định này phần lớn đến từ hoạt động xóa nợ mạnh mẽ và tăng trưởng cho vay nhanh chóng chứ không phải do sự cải thiện tự nhiên. Khi tăng trưởng tín dụng chậm lại vào năm 2026, áp lực nợ xấu thực tế sẽ lộ diện rõ nét hơn.

Hơn 120.000 tỷ đồng bơm cho ngân hàng để "cứu" thanh khoản cận Tết

Về biên lợi nhuận, FiinGroup dự báo biên lãi ròng (NIM) toàn ngành sẽ tiếp tục bị thu hẹp, khó vượt qua mức 3,0% do chi phí huy động vốn tăng cao (hệ quả của việc tăng lãi suất tiền gửi) trong khi lợi suất cho vay chịu áp lực cạnh tranh.

Trong bối cảnh đầy thách thức, FiinGroup cho rằng năng lực vốn và thanh khoản sẽ định hình lại diện mạo ngành.

Nhóm ngân hàng lớn (Big 4 và TMCP hàng đầu) sẽ tập trung vào kỷ luật vốn, tận dụng lợi thế CASA và thu nhập ngoài lãi từ dịch vụ phí, bảo lãnh hạ tầng để duy trì vị thế.

Nhóm ngân hàng nhỏ sẽ đứng trước sự lựa chọn nghiệt ngã: hoặc phải bơm thêm vốn chủ sở hữu, hoặc buộc phải chấp nhận giảm tốc độ tăng trưởng để đảm bảo các tiêu chuẩn an toàn của Basel III.

FiinGroup kết luận, năm 2026 sẽ là năm của sự "chọn lọc". Những ngân hàng có nguồn vốn đa dạng và năng lực quản trị rủi ro tốt sẽ vượt qua được áp lực thanh khoản để bứt phá, trong khi những đơn vị phụ thuộc quá lớn vào nguồn vốn ngắn hạn sẽ phải đối mặt với bài toán chi phí đầy nan giải.

Thanh Hoa