Theo Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam, phiên giao dịch ngày 3/2 ghi nhận lãi suất chào bình quân liên ngân hàng bằng VND tăng từ 2% đến 7,9% ở hầu hết các kỳ hạn. Đáng chú ý, lãi suất cho vay qua đêm chạm mốc 17%, kỳ hạn 1 tuần lên tới 15%. Trước đó một ngày, lãi suất qua đêm và 1 tuần cũng đã tăng vọt lên mức lần lượt 9,1% và 9,6%, trong khi tuần trước chỉ quanh mức 3,9%. Thậm chí, thị trường ghi nhận có ngân hàng phải chấp nhận khớp lệnh lãi suất lên tới 13%.

Trước diễn biến căng thẳng này, NHNN đã liên tục hỗ trợ thanh khoản. Riêng phiên 3/2, nhà điều hành chào thầu thành công hơn 80.900 tỷ đồng qua kênh cầm cố ở các kỳ hạn 7, 28 và 56 ngày với lãi suất 4,5%. Tính chung trong 2 phiên đầu tuần, NHNN đã bơm ròng hơn 120.000 tỷ đồng ra thị trường. Lượng tín phiếu lưu hành qua kênh OMO hiện tiệm cận mức đỉnh cuối năm ngoái (khoảng 376.000 tỷ đồng).

Theo ông Nguyễn Linh (Founder Cap Finance), sự biến động bất thường này xuất phát từ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố. 

Thứ nhất là yếu tố mùa vụ và thuế - thời điểm đầu tháng 2 trùng với kỳ nộp thuế của doanh nghiệp, khiến một lượng lớn tiền từ hệ thống ngân hàng bị hút về Kho bạc Nhà nước.

Thứ hai là nhu cầu tiền mặt dịp Tết: Các ngân hàng phải tăng cường bộ đệm dự trữ thanh khoản để đáp ứng nhu cầu chi tiêu và rút tiền mặt rất lớn của người dân dịp cận Tết Bính Ngọ.

Thứ ba là cấu trúc lại nợ: Áp lực từ việc cơ cấu lại danh mục cho vay bất động sản và các khoản vay đến hạn khiến dòng tiền gặp khó khăn tạm thời.

Thứ tư là do tác động từ cạnh tranh vốn: Dòng tiền gửi dân cư đang bị chia sẻ bởi các kênh đầu tư khác như vàng, bạc.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định tình trạng căng thẳng này chỉ mang tính thời điểm và lãi suất liên ngân hàng dự kiến sẽ hạ nhiệt mạnh sau Tết.

Lãi suất liên ngân hàng vọt lên 6,45%/năm, doanh nghiệp lo 'cơn bão' lãi vay chực chờ

Sức nóng không chỉ dừng lại ở thị trường liên ngân hàng mà đã lan sang thị trường dân cư. Lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng thương mại, đặc biệt là kênh trực tuyến, đã tăng mạnh, với kỳ hạn 6 tháng có nơi vượt mốc 8%/năm.

Đáng chú ý, nhóm 4 ngân hàng quốc doanh (Big 4) vốn có nguồn vốn ổn định cũng không đứng ngoài cuộc đua. Vietcombank phát hành chứng chỉ tiền gửi trực tuyến kỳ hạn 12 tháng với lãi suất 6%/năm (cao hơn 0,8% so với thông thường). BIDV, VietinBank, Agribank đồng loạt tung ra các chương trình khuyến mại lớn, tặng quà và quay số trúng thưởng giá trị cao (ô tô, sổ tiết kiệm) để thu hút tiền gửi từ nay đến hết tháng 3/2026.

Chứng khoán BSC và TS. Phạm Ngọc Hương Quỳnh (Đại học Quốc gia Hà Nội) dự báo mặt bằng lãi suất huy động năm nay có thể tăng thêm 0,5 - 1% do cung tiền tăng chậm hơn cầu tín dụng. Điều này thiết lập một "mức bình thường mới" cho lãi suất, cao hơn giai đoạn 2023-2024.

Hệ quả tất yếu là lãi suất cho vay sẽ chịu áp lực tăng, ước tính bình quân tăng 0,5-0,7% trong năm nay. Các doanh nghiệp thâm dụng vốn như bất động sản, xây dựng sẽ đối mặt với chi phí tài chính lớn hơn.

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân (Trung tâm Tài chính quốc tế TPHCM) cho rằng diễn biến lãi suất sắp tới sẽ phụ thuộc nhiều vào tỷ giá và chính sách tiền tệ, nhưng kỳ vọng sẽ duy trì ổn định sau đợt cao điểm này. Các chuyên gia khuyến nghị người đi vay cần tính toán kỹ dòng tiền trả nợ để lựa chọn phương án tài chính linh hoạt nhất trong bối cảnh chi phí vốn đang đi lên.

Thanh Hoa