ATLĐ trong các làng nghề: Sức khỏe bị đánh đổi bằng lợi nhuận
Để giảm chi phí sản xuất, các chủ cơ sở sản xuất trong làng nghề thường “quên” việc trang bị các phương tiện bảo hộ lao động (BHLĐ) cá nhân cho người lao động (NLĐ) như: quần áo, khẩu trang, kính, mũ, găng tay...
Tại các làng nghề ở Việt Nam, nơi sản xuất thường đan xen với nhà ở. Hầu hết dân cư của làng tham gia vào quá trình sản xuất, nên nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người dân rất lớn.
Những con số báo động
Do môi trường không khí, nước ngầm và nước mặt, đất đều bị ô nhiễm, nên số người dân tại các làng nghề bị mắc các bệnh đường hô hấp, đau mắt, bệnh ngoài da, tiêu hóa... rất cao. Ngoài ra, còn có nhiều bệnh nghề nghiệp (BNN) như: bụi phổi, ung thư, đau cột sống...
Tuy nhiên, hầu hết các nghiên cứu về làng nghề mới chỉ dừng lại ở việc mô tả cắt ngang (đánh giá hiện trạng môi trường và tình hình bệnh tật) mà chưa có những nghiên cứu dịch tễ đánh giá được mối liên quan của bệnh tật với các yếu tố ô nhiễm.
Theo các nghiên cứu của Viện Nghiên cứu KH-KT BHLĐ, sức khỏe dân cư tại các làng nghề tái sinh kim loại là có nhiều vấn đề nhất. Kết quả điều tra sức khỏe tại làng tái sinh chì Đông Mai (Hưng Yên) cho thấy: Triệu chứng chủ quan về hô hấp (tức ngực, khó thở) chiếm 65,6%, suy nhược thần kinh chiếm 71,8%, đa khớp mãn chiếm 46,9%, hồng cầu giảm chiếm 19,4%...
Tại làng nghề Văn Môn (Yên Phong, Bắc Ninh): Bệnh đường hô hấp chiếm 64,4%, suy nhược thần kinh 54,5%, bệnh ngoài da 23,1%.
Tại làng nghề Vạn Vân (Việt Yên, Bắc Giang): Bệnh đường hô hấp chiếm 44,4%, bệnh da liễu 68,5%, bệnh đường ruột 58,8%...
Trách nhiệm thuộc về ai?
Viện dẫn lý do các quyền lợi của NLĐ làm việc tại cơ sản xuất tại các làng nghề như ký hợp đồng lao động, đóng BHYT, BHXH, BHLĐ... không được quan tâm, chủ sử dụng lao động (SDLĐ) đưa ra lý do: Đây chỉ là cơ sở sản xuất làng nghề truyền thống, theo mùa vụ và những lao động là người nhà làm việc trong lúc nông nhàn, chỉ cần giao việc bằng miệng và trả lương đầy đủ là xong.
Mặt khác, do thiếu hiểu biết, NLĐ không muốn tham gia đóng BHXH, BHYT, chỉ cần tiền công cao. Do đó, khi xảy ra TNLĐ, họ đã không được hưởng một chế độ gì, phải tự lo các khoản chi phí, chủ SDLĐ chỉ “hỗ trợ” phần nào dựa trên “tình cảm” mà không hề mang tính bắt buộc.
Theo ông Lưu Duy Dần, Phó Chủ tịch, Tổng thư ký Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, đây là tình trạng chung trong việc SDLĐ tại các DN, HTX, cơ sở sản xuất trong làng nghề. “Làm giàu là tốt, nhưng không thể làm bằng bất kỳ giá nào”, ông Dần khẳng định.
Đánh giá của ngành chức năng cho thấy, máy móc sử dụng trong sản xuất tại các làng nghề phần lớn không bảo đảm an toàn, nhiều thiết bị cũ kỹ, lạc hâu, không an toàn. Phần lớn máy móc không có tài liệu kỹ thuật để hướng dẫn, vận hành an toàn thiết bị, nếu có thì cũng rất sơ sài. Ngoài ra, tại các cơ sở sản xuất còn có không ít các loại máy tự chế, tự lắm ráp từ các bộ phận cũ, chắp vá tạm bợ.
Điều đáng nói nhất, nhận thức về công tác ATVSLĐ, PCCN của cả chủ cơ sở sản xuất lẫn NLĐ còn yếu. Phần lớn NLĐ được đào tạo nghề theo kiểu truyền miệng, cầm tay chỉ việc.
Về vấn đề này, ông Dần cho rằng, thực trạng đó lỗi một phần do bản thân NLĐ còn thiếu ý thức. NLĐ chưa chú ý đến môi trường làm việc, chưa coi trọng chính bản thân mình. Chủ cơ sở sản xuất trang bị BHLĐ, nhưng hầu hết NLĐ không sử dụng, dễ bị TNLĐ không đáng có.
M.Quang
Cận Tết, giá heo hơi nhích lên, thị trường vào mùa cao điểm
Siêu thị vào cuộc, ‘tháo hàng’ sau vụ lợn bệnh
Vụ thịt lợn nhiễm dịch tại Hải Phòng: Đồ hộp Hạ Long đang kinh doanh ra sao?
Không ngại khó, thanh niên nông thôn tự tin làm giàu từ cây trồng bản địa
Trồng nấm dưới mái pin mặt trời: Mô hình “2 trong 1” mở hướng nông nghiệp xanh
Việt Nam sắp có trung tâm đổi mới sáng tạo về nông nghiệp thông minh tại Lạng Sơn
Bài toán thực chiến từ doanh nghiệp Nhật tìm lời giải của startup Việt
Cùng chuyên mục
Nông nghiệp bền vững làm “đầu tàu” xây dựng nông thôn mới ở Sơn La
Sơn La đang chuyển mình mạnh mẽ từ phương thức canh tác truyền thống sang nền nông nghiệp bền vững. Trong đó, các HTX ứng dụng công nghệ cao, sản xuất xanh, tuần hoàn không chỉ đóng vai trò là "bà đỡ" cho nông dân mà còn là động lực cốt lõi để hoàn thành các tiêu chí khó trong xây dựng Nông thôn mới.
Cách tiếp cận mới trong xây dựng nông thôn mới tỉnh An Giang
Trong tiến trình xây dựng nông thôn mới, An Giang đang cho thấy một cách tiếp cận nhất quán và bền vững khi lấy kinh tế hợp tác làm trụ cột tổ chức sản xuất, HTX và tổ hợp tác làm “bệ đỡ” để nông dân chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang làm ăn bài bản theo chuỗi giá trị.
'Vị ngọt' nông thôn mới trên những đồi chè
Xã Vô Tranh (Thái Nguyên) đang chuyển mình mạnh mẽ trong hành trình xây dựng nông thôn mới (NTM) nâng cao nhờ phát huy tối đa tiềm năng thế mạnh của cây chè. Trong đó, mô hình HTX đã dẫn dắt kinh tế nông thôn, nâng cao giá trị cây chè truyền thống, từ đó tạo nên diện mạo mới hiện đại và bền vững cho địa phương.
Thay đổi tư duy để phát triển kinh tế nông thôn ở Thái Nguyên
Xây dựng nông thôn mới không chỉ là làm đường, xây nhà văn hóa, mà cốt lõi là tổ chức lại sản xuất và nâng cao thu nhập cho người dân. Tại Thái Nguyên, sự trỗi dậy của các HTX kiểu mới đang cho thấy, chỉ khi thay đổi tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế, nông thôn mới mới có thể phát triển bền vững.
Nông thôn mới Vĩnh Long nhìn từ quyết tâm 'muốn đi xa phải đi cùng nhau'
Xây dựng nông thôn mới ở Vĩnh Long không chỉ là câu chuyện của hạ tầng hay danh hiệu, mà là quá trình chuyển đổi toàn diện về tổ chức sản xuất, phát triển sinh kế và chất lượng sống của người dân nông thôn.
Từ công nghiệp không khói đến những ‘ngòi nổ’ trong nông thôn mới Lào Cai
Quá trình xây dựng nông thôn mới ở Lào Cai những năm gần đây cho thấy một bức tranh chuyển động mạnh mẽ, trong đó kinh tế hợp tác với nòng cốt là các HTX, tổ hợp tác đang từng bước khẳng định vai trò trung tâm trong tổ chức sản xuất, tạo sinh kế, bảo tồn văn hóa và thúc đẩy phát triển bền vững.
Infographic
‘So găng’ các hãng hàng không Việt năm 2026
Năm 2026 được dự báo là giai đoạn cạnh tranh khốc liệt của ngành hàng không Việt Nam, đặc biệt ở phân khúc nội địa, khi nhiều hãng đồng loạt mở rộng quy mô và tái gia nhập thị trường.
Đừng bỏ lỡ
Ba ba gai Cát Thịnh “mỏ vàng” mới từ kinh tế ao nuôi
Dưới những ao nuôi được kè bờ chắc chắn ở thôn Văn Hưng, xã Cát Thịnh, tỉnh Lào Cai, những con ba ba gai thương phẩm đang được HTX Chăn nuôi ba ba gai Cát Thịnh chăm sóc cẩn trọng. Mỗi con có giá từ 3 đến 5 triệu đồng, chưa kể hàng vạn con giống...
