Ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ. Thay cho mô hình nông hộ nhỏ lẻ vốn chiếm ưu thế nhiều năm trước, thị trường hiện chứng kiến làn sóng đầu tư quy mô lớn từ các tập đoàn tư nhân và nhiều doanh nhân giàu có.

Điểm đáng chú ý là cuộc đua này không còn dừng ở việc mở rộng đàn vật nuôi. Các doanh nghiệp đang chuyển sang mô hình chăn nuôi công nghệ cao, xây dựng chuỗi khép kín từ con giống, thức ăn đến chế biến và phân phối nhằm tối ưu chi phí và gia tăng biên lợi nhuận.

Mới đây, Geleximco đề xuất đầu tư dự án chăn nuôi lợn và gia cầm công nghệ cao kết hợp trồng chè tại tỉnh Tuyên Quang. Dự án có quy mô hơn 550ha với tổng vốn dự kiến khoảng 300 triệu USD, tương đương gần 7.900 tỷ đồng.

Theo kế hoạch, dự án sẽ được triển khai theo nhiều giai đoạn kéo dài tới năm 2035. Các bên hiện tập trung xử lý những vấn đề liên quan đến quy hoạch, đất đai, hiệu quả kinh tế và yêu cầu môi trường trước khi hoàn tất thủ tục đầu tư.

Nếu được thông qua, Geleximco sẽ trở thành cái tên tiếp theo gia nhập nhóm doanh nghiệp đang mở rộng mạnh sang lĩnh vực chăn nuôi quy mô lớn. Đây cũng là xu hướng ngày càng rõ nét khi nhiều tập đoàn ngoài ngành liên tục tìm kiếm cơ hội trong nông nghiệp.

Sức hút của ngành nuôi lợn đến từ quy mô thị trường rất lớn. Việt Nam hiện nằm trong nhóm quốc gia tiêu thụ thịt lợn cao nhất thế giới, với mức bình quân khoảng 37kg mỗi người mỗi năm. Trong cơ cấu tiêu dùng thực phẩm, thịt lợn vẫn là nguồn đạm chủ lực của phần lớn hộ gia đình.

Nhu cầu tiêu thụ ổn định giúp ngành này duy trì dư địa tăng trưởng dài hạn. Trong bối cảnh nhiều lĩnh vực sản xuất chịu áp lực cạnh tranh và suy giảm biên lợi nhuận, chăn nuôi lại nổi lên như một “mỏ vàng” mới của giới đầu tư.

Một trong những doanh nghiệp hưởng lợi rõ nhất là Hòa Phát. Dù được biết đến nhiều với lĩnh vực thép, mảng nông nghiệp của tập đoàn này lại ghi nhận hiệu quả sinh lời rất cao trong năm qua.

Theo kết quả kinh doanh công bố, Nông nghiệp Hòa Phát đạt lợi nhuận sau thuế khoảng 1.600 tỷ đồng. Riêng mảng chăn nuôi heo đóng góp hơn 1.000 tỷ đồng lợi nhuận, tăng mạnh so với năm trước.

Điểm đáng chú ý nằm ở hiệu suất vốn. Dù chỉ đóng góp khoảng 41% doanh thu, mảng chăn nuôi lại mang về gần 70% lợi nhuận cho toàn công ty. Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu của mảng này cao gấp nhiều lần so với lĩnh vực thép vốn là hoạt động cốt lõi của tập đoàn.

Điều đó cho thấy chăn nuôi đang dần trở thành trụ cột lợi nhuận mới đối với nhiều doanh nghiệp lớn. Khi quy mô đàn được mở rộng và chuỗi sản xuất khép kín hoàn thiện, khả năng kiểm soát chi phí giúp các doanh nghiệp công nghiệp hóa chăn nuôi có lợi thế vượt trội so với mô hình nhỏ lẻ truyền thống.

Không riêng Hòa Phát, Dabaco cũng ghi nhận mức lợi nhuận cao kỷ lục nhờ giá heo duy trì ở vùng thuận lợi. Doanh nghiệp này đạt hơn 1.500 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế trong năm 2025, gần gấp đôi năm trước đó.

Bước sang năm 2026, Dabaco tiếp tục đặt mục tiêu lợi nhuận trên nghìn tỷ đồng. Chỉ sau quý đầu tiên, doanh nghiệp đã hoàn thành khoảng một phần ba kế hoạch năm nhờ giá heo hơi duy trì ở mức cao.

BAF Vietnam Agriculture cũng đang đẩy mạnh chiến lược mở rộng đàn và đầu tư mô hình chăn nuôi hiện đại. Doanh nghiệp đặt mục tiêu lợi nhuận tăng mạnh trong năm nay, đồng thời phát triển mô hình “chung cư nuôi heo” nhằm tối ưu diện tích và nâng hiệu quả vận hành.

Việc nhiều doanh nghiệp cùng tăng tốc mở rộng quy mô cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn cạnh tranh mới. Không chỉ cạnh tranh sản lượng, các công ty còn chạy đua về công nghệ, khả năng kiểm soát dịch bệnh và hiệu quả chuỗi cung ứng.

Trong bối cảnh giá thức ăn chăn nuôi dần ổn định hơn so với giai đoạn biến động trước đây, biên lợi nhuận của ngành cũng được cải thiện đáng kể. Đây là yếu tố khiến dòng vốn tiếp tục đổ mạnh vào lĩnh vực này.

Giới phân tích cho rằng xu hướng công nghiệp hóa chăn nuôi sẽ còn tiếp tục tăng tốc trong vài năm tới. Khi yêu cầu về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc ngày càng cao, lợi thế sẽ nghiêng về các doanh nghiệp có quy mô lớn và hệ thống sản xuất bài bản.

Tuy nhiên, ngành nuôi lợn vẫn tiềm ẩn không ít rủi ro. Giá heo hơi thường biến động mạnh theo chu kỳ. Dịch bệnh, chi phí thức ăn và áp lực môi trường cũng là những bài toán khiến doanh nghiệp phải đầu tư rất lớn cho công nghệ và quản trị.

Dẫu vậy, với quy mô tiêu thụ hàng đầu khu vực và dư địa tăng trưởng còn lớn, chăn nuôi lợn vẫn đang trở thành lĩnh vực hút vốn mạnh của nhiều tỷ phú Việt. Cuộc đua hiện nay không đơn thuần là bán thêm con giống hay mở rộng trang trại, mà là cạnh tranh xây dựng chuỗi thực phẩm quy mô công nghiệp cho thị trường hàng trăm triệu dân trong tương lai.

Tiểu Vy