Ông Giáp Đông Phong - Chủ nhiệm HTX sản xuất, kinh doanh mỳ gạo Dĩnh Kế, cho biết: “Nghề mỳ gạo ở Dĩnh Kế đã có từ những năm 1980. Hiện tại, toàn xã đang có gần 500 hộ làm nghề, tập trung nhiều tại tổ dân phố Phú Mỹ, các thôn Mé, Nợm, Hạc... Tạo việc làm cho gần 2.000 lao động trong và ngoài địa phương, với mức lương bình quân từ 3 - 5 triệu đồng/người/tháng”.

“Phất” về kinh tế

Hơn 10 năm trở lại đây, trong bối cảnh diện tích đất nông nghiệp bị thu hẹp bởi quá trình đô thị hóa, nghề sản xuất và kinh doanh mỳ gạo trở thành một trong những “mũi nhọn” kinh tế chủ lực tại Dĩnh Kế, tạo việc làm, bảo đảm thu nhập ổn định cho người dân địa phương.

“Làm mỳ trở thành nghề chính của người dân. Không đòi hỏi công nghệ cao, máy móc hiện đại, kỹ thuật không quá phức tạp, vốn đầu tư không lớn, cho thu nhập ổn định… Vì vậy, nghề này rất phù hợp với đặc điểm và trình độ của người dân trên địa bàn”, ông Phong nói.

Thôn Mé là vùng sản xuất mỳ lớn nhất của Dĩnh Kế, với khoảng 200/240 hộ làm nghề, với hơn 500 lao động, sản xuất gần 20 tấn mỳ/ngày. Ông Nguyễn Đức Toán - chủ một xưởng sản xuất, chia sẻ: “Mỗi ngày gia đình tôi làm khoảng 1 - 1,5 tạ gạo. Bình quân mỗi tạ gạo cho thu nhập từ 400.000 - 600.000 đồng. Nghề làm mỳ đã giúp người dân quê tôi không còn phải đi “tha phương cầu thực” nữa. Lao động khắp nơi trong tỉnh đổ về. Nhà tôi hiện có 3 công nhân, với thu nhập 4 triệu đồng/người/tháng”.

Sự phát triển tại làng nghề Dĩnh Kế là kết quả của quá trình thay đổi tư duy sản xuất của người dân địa phương và sự đầu tư mạnh mẽ của chính quyền địa phương. Người sản xuất tại Dĩnh Kế thay vì làm ăn chộp giật, chạy theo số lượng, thì ngày càng chú trọng vào chất lượng, bảo đảm VSATTP.

Theo HTX sản xuất và kinh doanh mỳ Kế, để tạo dựng niềm tin, gây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường, người dân làm nghề đang tích cực đầu tư máy móc, nâng cao công nghệ, kỹ thuật, nâng cao năng xuất, chất lượng sản phẩm. Các cơ sở sản xuất đã có nhãn mác riêng, địa chỉ cụ thể, vừa để tạo niềm tin, vừa để tránh bị “hòa tan” với những dòng sản phẩm mỳ khác.

Mặt bằng sản xuất chính là khó khăn lớn nhất ở làng nghề mỳ Kế

“Bí” mặt bằng sản xuất

Bên cạnh sự thay đổi về tư duy sản xuất của người dân làm nghề, thì sự quan tâm, đầu tư, hỗ trợ của chính quyền địa phương và UBND tỉnh Bắc Giang cũng là một nguyên nhân quan trọng tạo sức bật về kinh tế ở làng nghề Dĩnh Kế. Điển hình là chính sách hỗ trợ 30 - 50% cho phí máy móc cho người dân làm nghề.

“UBND tỉnh Bắc Giang sẽ tiếp tục đẩy mạnh những chính sách hỗ trợ về vốn, kỹ thuật cho người dân làng nghề. Đồng thời, đẩy mạnh những hoạt động nhằm quảng bá, nâng tầm thương hiệu, tạo dựng niềm tin và tìm kiếm, mở rộng thị trường cho các sản phẩm làng nghề”, ông Giáp Hồng Phán - Phó phòng Kinh tế (Tp.Bắc Giang), cho hay.

Làng nghề mỳ Kế đang có rất nhiều thuận lợi để phát triển, nhưng cũng tồn tại không ít khó khăn, trong đó, thiếu mặt bằng sản xuất khiến tình trạng ô nhiễm môi trường tăng là khó khăn nan giải nhất. Hệ thống giao thông, thoát nước, xử lý chất thải đang xuống cấp và tắc nghẽn nghiêm trọng, gây ảnh hưởng lớn đến sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Mặt bằng sản xuất bị thu hẹp bởi đô thị hóa đã buộc người dân phải tận dụng mọi khoảng đất trống để phơi mỳ. Đi dọc theo Quốc lộ 1A, đoạn qua Tp.Bắc Giang, có thể dễ dàng bắt gặp những sân phơi mỳ lớn nằm sát mặt đường, bụi bặm, ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng VSATTP.

Chủ nhiệm HTX mỳ Kế - ông Giáp Đông Phong, thừa nhận: “Mặt bằng sản xuất bí bách, hạn hẹp quả thật đã ảnh hưởng không nhỏ đến sản xuất và chất lượng của sản phẩm làng nghề. Vì vậy, bên cạnh việc đầu tư phát triển thương hiệu, HTX cũng đang cố gắng khắc phục tình trạng ô nhiễm bằng cách nâng cao ý thức người dân, tổ chức khơi thông hệ thống thoát nước…”.

“Tuy nhiên, để giải quyết triệt để những khó khăn còn tồn tại, cần sự vào cuộc mạnh mẽ hơn của các cơ quan chức năng, để nâng cấp hệ thống hạ tầng, quy hoạch cụm làng nghề sản xuất tập trung. Mặt bằng sản xuất được mở rộng sẽ giảm ô nhiễm môi trường và tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở sản xuất phát triển bền vững”, ông Phong, nhấn mạnh.

Văn Hiến