Tại Hội thảo góp ý sửa đổi dự thảo Bộ luật Lao động từ cộng đồng doanh nghiệp được tổ chức chiều 8/8 có 2 nội dung gây tranh cãi nhất là tăng tiền làm thêm và giảm giờ làm chính cho người lao động.

Hầu hết các doanh nghiệp (DN) đều cho rằng, giảm giờ làm việc, tăng tiền làm thêm cho người lao động hiện nay sẽ không hợp lý trong bối cảnh Việt Nam đang hội nhập, mức cạnh tranh cao. Điều này sẽ khiến cho DN không đủ sức chịu đựng.

Doanh nghiệp đã rất khó khăn

Luật Lao động hiện hành quy định tiền lương làm thêm giờ ít nhất bằng 150% nếu vào ngày thường, 200% vào ngày nghỉ hàng tuần và 300% vào ngày nghỉ lễ Tết. Tuy nhiên, dự thảo mới tính trả lương lũy tiến thêm giờ cho người lao động.

Cụ thể, vào ngày thường ít nhất bằng 150% cho 2 giờ làm thêm đầu tiên, 200% cho giờ làm thêm thứ 3, 250% cho giờ làm thêm thứ 4. Vào ngày nghỉ hàng tuần, ít nhất bằng 200% cho 2 giờ làm thêm đầu tiên, 250% cho giờ làm thêm thứ 3, 300% cho giờ làm thêm thứ 4. Vào ngày nghỉ lễ Tết, ngày nghỉ có hưởng lương ít nhất bằng 300% cho 2 giờ làm thêm đầu tiên, 350% cho giờ làm thêm thứ 3, 400% cho giờ làm thêm thứ 4.

Tại hội thảo, một số đại diện của các hiệp hội DN cho rằng, Luật Lao động hiện hành tính mức lương làm thêm cho người lao động đã cao hơn so với các nước trên thế giới, nếu tăng cao hơn nữa sẽ tăng thêm gánh nặng cho DN.

Đại diện Hiệp hội DN Nhật Bản tại Việt Nam lấy ví dụ: một số nhà máy ngày thường công nhân sản xuất, nên bắt buộc một số bộ phận như môi trường, công nghệ thông tin… làm công việc bảo trì, sửa chữa máy móc phải làm việc vào cuối tuần.

“Chúng tôi không thể cho cả nhà máy nghỉ làm để bảo trì. Do đó, nếu tính mức lương lũy tiến lên đến 400%, DN sẽ không chịu nổi. Nếu Luật mới được áp dụng sẽ tác động rất nhiều đến DN, khiến chi phí tăng lên”, vị đại diện này nói.

Đồng tình với việc sửa đổi Bộ luật Lao động sẽ mở rộng đối tượng điều chỉnh cho nhiều thành phần kinh tế hơn, tuy nhiên, liên quan đến tăng lương giờ làm thêm, đứng góc độ chủ sử dụng lao động, bà Đỗ Thuý Hương, Hiệp hội Điện tử Việt Nam, chia sẻ Hiệp hội không mong muốn tăng ca, làm thêm giờ vì tiền trả lên đến hơn 200- 300% lương, nhưng trong bối cảnh lĩnh vực điện tử bắt buộc phải tuyển người lao động có tay nghề, điều này vô cùng khó khăn.

“DN không thể tuyển thêm lao động để bù vào việc thiếu hụt nhân công, do đó bắt buộc phải tăng giờ làm thêm. Tuy nhiên, với cách tính luỹ tiến như dự thảo sẽ làm thiệt hại lớn cho DN. Điều này không phù hợp với ý nghĩa thực tiễn của việc sửa đổi Bộ luật Lao động là hài hòa các mối quan hệ, chưa có sự công bằng giữa người lao động và chủ sử dụng lao động”, bà Hương cho hay.

Bà Hương thông tin thêm, quá trình tuyển dụng lao động có đến 99% công nhân ở khu công nghiệp có nguyện vọng làm thêm giờ. “Hầu hết công nhân đến tuyển dụng đều hỏi có được làm thêm giờ không, nếu DN không làm thêm giờ thì họ sẽ không ứng tuyển, bởi nhu cầu lao động của họ cao và có nhu cầu kiếm thêm tiền, vì lương hiện nay vẫn còn thấp”, bà Hương nói.

Ảnh hưởng đến thu hút đầu tư

Một nội dung khiến cộng đồng DN cho ý kiến sôi nổi đó là quy định giảm thời gian làm việc từ 48 giờ/tuần xuống 44 giờ/tuần. Đại diện của các hiệp hội DN có mặt tại hội thảo đều không đồng tình với quy định này.

Hiệp hội DN Nhật Bản tại Việt Nam cho biết, với quy định trên, bắt buộc 56 DN thành viên trong Hiệp hội sẽ phải tuyển 30.000 lao động để bù đắp cho giờ làm giảm từ 44 giờ.

“Để tuyển dụng được 1 lao động có tay nghề đã khó khăn, nếu phải tuyển dụng đến 30.000 lao động là điều không thể”, vị đại diện này cho hay.

Theo tính toán của ông Lê Xuân Dương, đại diện Hiệp hội Da giầy Túi xách Việt Nam, giảm giờ làm xuống 44 giờ/ tuần đồng nghĩa với việc giảm 9% thời lượng làm việc trong năm, khiến người lao động mất đi 9% thu nhập, Nhà nước giảm đi 9% kim ngạch xuất khẩu. “Như vậy, thay vì tăng năng suất lao động lên lại kéo xuống”, ông Dương nói.

Ở một số lĩnh vực như da giầy, may mặc…, công nhân hưởng lương theo sản phẩm, khi thời gian làm việc giảm đồng nghĩa với việc số lượng sản phẩm làm ra cũng giảm. Trong khi đó, DN phải tăng chi phí làm thêm giờ để bù đắp sự thiếu hụt.

Theo ông Dương, trong bối cảnh GDP trên đầu người ở Việt Nam còn thấp, việc giảm thời gian làm việc chưa phù hợp. Trong dự thảo lần này chưa nên đưa vào, có thể đưa vào lần sau, vì thiệt hại đến lợi ích DN, người lao động và Nhà nước.

Còn theo bà Hương, để cộng đồng DN nắm bắt cơ hội trong bối cảnh Việt Nam vừa ký kết hàng loạt hiệp định thương mại mới và chiến tranh thương mại Mỹ – Trung đã làm dịch chuyển các DN, đặc biệt ngành điện tử đang có sự dịch chuyển từ Trung Quốc sang Việt Nam, nếu không có chính sách phù hợp, DN Việt rất khó khăn trong cạnh tranh.

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cũng cho rằng, các DN nước ngoài lo ngại về chi phí lao động của Việt Nam ngày càng tăng cao sau khi quy định về giảm giờ làm việc được ban hành, nhất là trong bối cảnh các mức đóng bảo hiểm xã hội đang ở mức cao trong khu vực và lương tối thiểu vùng tăng đều qua các năm. Điều này dẫn đến nhiều DN nước ngoài có thể rút khỏi Việt Nam và các DN khác đang dự kiến đầu tư vào Việt Nam do ảnh hưởng của cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung cũng sẽ chuyển hướng đầu tư sang các quốc gia khác trong khu vực thay vì đầu tư tại Việt Nam.

Thanh Hoa