Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang được xác định là động lực quan trọng cho tăng trưởng trong giai đoạn phát triển mới của đất nước. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng mạnh mẽ, yêu cầu nâng cao chất lượng nghiên cứu và hiệu quả ứng dụng thực tiễn tiếp tục được Chính phủ đặc biệt nhấn mạnh.

Phát biểu tại lễ chào mừng Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam sáng 18/5, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định khoa học công nghệ phải thực sự trở thành nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững, đồng thời đóng vai trò then chốt trong nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Theo Thủ tướng, thế giới đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh của khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Quốc gia nào sở hữu năng lực cạnh tranh cao về công nghệ sẽ có nhiều cơ hội bứt phá và phát triển bền vững.

Người đứng đầu Chính phủ nhắc lại mục tiêu Việt Nam trở thành nước công nghiệp hiện đại vào năm 2030 và quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045. Để hiện thực hóa mục tiêu này, khoa học công nghệ và chuyển đổi số cần trở thành động lực phát triển chủ đạo.

Bên cạnh những kết quả đạt được trong thời gian qua, Thủ tướng cũng đề nghị nhìn nhận thẳng thắn những hạn chế còn tồn tại. Theo ông, hoạt động khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo vẫn chưa tạo được sức bật tương xứng cho nền kinh tế.

Thủ tướng yêu cầu các chương trình, nhiệm vụ khoa học công nghệ phải tập trung giải quyết những vấn đề lớn của đất nước, phục vụ trực tiếp người dân và cộng đồng doanh nghiệp.

“Phải chuyển mạnh từ tư duy làm cho có sáng tạo ra sản phẩm có giá trị thực chất”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Theo định hướng được đưa ra, hiệu quả nghiên cứu thời gian tới sẽ được đánh giá bằng sản phẩm đầu ra, khả năng ứng dụng thực tiễn và mức độ thương mại hóa thay vì chỉ dừng ở các thủ tục nghiệm thu.

Thông điệp này được đánh giá là định hướng quan trọng nhằm nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học, gắn kết chặt chẽ hơn giữa nghiên cứu với nhu cầu phát triển kinh tế xã hội.

Tại sự kiện, Thủ tướng cũng nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia. Trong đó, Bộ Khoa học và Công nghệ được giao vai trò nòng cốt trong việc tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế và nguồn lực.

Người đứng đầu Chính phủ yêu cầu ưu tiên nguồn lực cho công nghệ lõi, công nghệ chiến lược và doanh nghiệp công nghệ Việt Nam. Đồng thời, Nhà nước cần phát huy vai trò kiến tạo, định hướng và đặt hàng đối với các sản phẩm công nghệ chiến lược.

Theo Thủ tướng, mô hình phát triển mới cần xác định rõ vai trò của từng chủ thể trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Nhà nước kiến tạo thể chế. Các viện nghiên cứu và trường đại học tạo ra tri thức và nguồn nhân lực. Doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm trong ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.

Người đứng đầu Chính phủ cũng đặc biệt quan tâm tới phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Ông đề nghị xây dựng cơ chế vượt trội để phát hiện, đào tạo và thu hút nhân tài trong lĩnh vực khoa học công nghệ.

Các trường đại học và viện nghiên cứu được kỳ vọng trở thành trung tâm nghiên cứu mạnh, trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp quốc gia trong thời gian tới.

Bên cạnh phát triển nội lực, Thủ tướng nhấn mạnh cần tăng cường hợp tác quốc tế, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức Việt Nam ở nước ngoài.

Tại sự kiện, ông Vũ Hải Quân - Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ cho rằng, khoa học công nghệ hiện không còn là lĩnh vực hỗ trợ mà đã trở thành nền tảng của tăng trưởng nhanh và bền vững.

Theo Bộ trưởng, nhiệm vụ quan trọng hiện nay là khơi thông nguồn lực trong toàn bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, từ nguồn lực con người, hạ tầng, dữ liệu đến cơ chế chính sách. Qua đó, tạo môi trường thuận lợi hơn cho đổi mới sáng tạo, mở rộng quyền tự chủ cho các tổ chức khoa học công nghệ và thúc đẩy thị trường công nghệ phát triển. 

Tiểu Vy