Công ty CP Hoàng Anh Gia Lai (mã: HAG) vừa công bố BCTC hợp nhất soát xét bán niên 2016 với kết quả lỗ ròng 862 tỷ đồng, tăng so với con số hơn 838 tỷ đồng tự lập trước đó.

Đơn vị kiểm toán E&Y Việt Nam nhấn mạnh hàng loạt vấn đề liên quan đến khối nợ “khủng” hàng chục nghìn tỷ đồng, cho vay nội bộ, nợ nần đến hạn…

Tiền đâu trả nợ ngay 12.000 tỷ?

Nửa đầu năm 2016 là khoảng thời gian rất khó khăn của Hoàng Anh Gia Lai vì kết quả kinh doanh sụt giảm ở nhiều mảng, lợi nhuận thấp, dòng tiền căng thẳng… Trong đó, áp lực trả nợ vay rất lớn với chi phí lãi vay hơn 500 tỷ đồng, trung bình trả lãi hơn 5,6 tỷ đồng mỗi ngày.

Số liệu nợ phải trả của Hoàng Anh Gia Lai sau kiểm toán soát xét có nhiều thay đổi đáng kể. Cụ thể, tổng nợ phải trả là 32.995 tỷ đồng, giảm 28 tỷ đồng so với số liệu 33.023 tỷ đồng tại báo cáo quý II/2016 do công ty tự lập. Trong đó, nợ ngắn hạn là 17.715 tỷ đồng, tăng 2.134 tỷ đồng so với số liệu công bố trước đó, còn nợ dài hạn 15.280 tỷ đồng, giảm 2.161 tỷ đồng…

Khối nợ này nặng gánh chủ yếu do nợ vay, chiếm tới 81% tổng nợ, bao gồm 12.343 tỷ đồng vay ngắn hạn (tăng 2.131 tỷ đồng do điều chỉnh chuyển từ nợ dài hạn sang) và 14.340 tỷ đồng vay dài hạn.

Kiểm toán viên cho hay, tại thời điểm 30/6/2016, HAG đã trình bày các khoản vay và trái phiếu phải trả là gần 26.684 tỷ đồng. Trong số này, có hơn 12.343 tỷ đồng sẽ đến hạn thanh toán trong vòng 12 tháng tới.

Đồng thời, tập đoàn đã vi phạm một số điều khoản của các khoản vay và trái phiếu được trình bày tại thuyết minh số 25.1, 25.3, 25.4 và 25.7 của BCTC hợp nhất.

Kiểm toán còn lưu ý là khoản nợ ngắn hạn của HAG tại thời điểm 30/6/2016 đã vượt qua tài sản ngắn hạn gần 5.788 tỷ đồng, khoản lỗ thuần hơn 1.191 tỷ đồng trong nửa đầu năm nay.

Tái cơ cấu nợ mới "cứu nguy" cho Hoàng Anh Gia Lai

Về việc tái cơ cấu nợ, Kiểm toán E&Y cho hay: “Công ty đang trong quá trình chờ nhận được văn bản phê duyệt chính thức từ các cơ quan có thẩm quyền để tiến hành tái cơ cấu các khoản vay và trái phiếu. Nếu việc tái cơ cấu các khoản vay và trái phiếu không được thực hiện, những vấn đề nêu trên cho thấy có sự tồn tại của yếu tố không chắc chắn trọng yếu có thể dẫn đến nghi ngờ đáng kể về khả năng hoạt động liên tục”.

Nói cách khác, HAG đang đối mặt với cuộc “khủng hoảng” nợ mà chỉ có các chủ nợ với cơ chế tài chính đặc biệt mới có thể “giải cứu” công ty.

Kiểm toán E&Y cũng lưu ý về khoản cho các bên liên quan vay ngắn hạn và dài hạn gần 6.000 tỷ đồng mà chưa được ĐHCĐ năm 2016 phê duyệt theo yêu cầu của Thông tư 121.

Cho vay nghìn tỷ, mua DN lòng vòng

Báo cáo lần này cũng tiết lộ dòng tiền của Hoàng Anh Gia Lai đã và đang luân chuyển trong hệ thống như thế nào. Trong đó, tập đoàn và công ty con đã “bơm” tiền cho một số công ty vay để mua lại chính các dự án và công ty của HAG, cho nhân viên vay, cho tổ chức, cá nhân vay tiền…

Cụ thể, Hoàng Anh Gia Lai đã cho công ty CP Đầu tư bất động sản An Phú vay tổng cộng 4.952 tỷ đồng trong giai đoạn 2013-2016 để giúp tập đoàn tái cơ cấu. An Phú đã dùng tiền để mua lại các dự án, công ty con của HAG.

Đến 30/6/2016, khoản phải thu từ An Phú giảm nhẹ xuống 4.602 tỷ đồng so với báo cáo quý II trước đó. Tương tự, khoản phải thu từ cho vay bên liên quan khác vay dài hạn giảm xuống 3.041 tỷ đồng so với số liệu hơn 3.355,7 tỷ đồng. Khoản phải thu cho vay Chính phủ Lào- dự án sân bay quốc tế Attapeu 166,6 tỷ đồng…

Liên quan đến việc bán bớt cổ phần tại ba công ty bất động sản, đến 30/6/2016, HAG chỉ còn sở hữu 68,9% tại công ty CP Xây dựng và Phát triển Nhà Hoàng Anh (HAGL Land) và công ty TNHH Hoàng Anh Gia Lai Myanmar, còn HAG sở hữu 32,38% công ty TNHH Hoàng Anh Gia Lai-BangKok.

Tập đoàn cũng báo cáo về hoạt động mua hàng loạt công ty thời gian qua, cụ thể, ngày 22/2/2016, công ty HAGL Agrico HNG đã mua 100% vốn góp trong công ty TNHH Đầu tư và phát triển cao su Đông Dương từ công ty TNHH Cao su An Thịnh và công ty TNHH Đầu tư cao su Cường Thịnh. Tổng giá trị chuyển nhượng lần lượt là 880 tỷ đồng và 770 tỷ đồng. HAG đã bán 22,64 triệu cổ phiếu HNG, giảm sở hữu tại đây xuống còn 75,61%.

Đáng chú ý, ngày 3/5/2016, ĐHCĐ của công ty HAGL Land đã thông qua việc phát hành riêng lẻ 56 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư. Chỉ một tuần sau, 56 triệu cổ phiếu đã được phát hành cho công ty CP đầu tư phát triển công nghiệp và vận tải (Tradico).

Sau phát hành, tỷ lệ sở hữu của HAG tại HAGL Land giảm từ 85,75% xuống 68,9%. Được biết, Tradico là chủ đầu tư dự án nhà máy giấy 3.000 tỷ đồng, song kém hiệu quả, đã dừng hoạt động suốt ba năm qua và chờ phương án “khai tử”.

HAG không tiết lộ giá trị thương vụ này, song mới đây, báo cáo tài chính của công ty CP Bamboo Capital (mã: BCG) đã hé lộ chính BCG đã chi ra 1.680 tỷ đồng mua 16,85% cổ phần HAGL Land.

Thu Hằng