Những quầy giao dịch đông khách từng là biểu tượng của ngành ngân hàng đang dần mất vị thế trong kỷ nguyên số. Thay vì mở thêm điểm hiện diện vật lý, nhiều nhà băng nay chọn cách “co” mạng lưới để dồn nguồn lực cho ứng dụng di động, dữ liệu và AI.

Xu hướng này đang diễn ra với tốc độ ngày càng mạnh hơn tại hệ thống ngân hàng Việt Nam. Từ khối quốc doanh đến ngân hàng tư nhân, hàng loạt điểm giao dịch truyền thống đã bị đóng cửa chỉ trong hơn một năm qua.

Trong quý I/2026, Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam tức VietinBank tiếp tục giảm thêm 18 phòng giao dịch. Tính đến cuối tháng 3, ngân hàng còn 827 phòng giao dịch trên toàn hệ thống.

Trước đó, riêng năm 2025, VietinBank đã chấm dứt hoạt động 108 phòng giao dịch. Như vậy chỉ trong hơn một năm, ngân hàng này đã đóng tổng cộng 126 điểm giao dịch nhưng vẫn giữ nguyên số lượng chi nhánh.

Động thái trên diễn ra song song với quá trình tái cấu trúc vận hành quy mô lớn. Theo báo cáo thường niên 2025, VietinBank đã sắp xếp lại nhiều khối nghiệp vụ, hợp nhất các bộ phận có chức năng tương đồng nhằm giảm tầng nấc trung gian và tối ưu vận hành.

Việc tinh gọn bộ máy nhanh chóng phản ánh lên kết quả kinh doanh. Trong quý I/2026, lợi nhuận trước thuế của VietinBank đạt hơn 11.100 tỷ đồng, tăng 63% so với cùng kỳ. Đây là mức tăng mạnh nhất trong nhóm ngân hàng quốc doanh.

Không chỉ VietinBank, nhiều ngân hàng khác cũng đang giảm dần sự hiện diện vật lý. Vietcombank đã dừng hoạt động 27 điểm giao dịch trong năm 2025. BIDV giảm 6 chi nhánh, trong khi Agribank cũng thu hẹp mạng lưới tại nhiều địa phương.

Ở khối tư nhân, Sacombank giảm 17 phòng giao dịch so với năm 2023. VCBNeo thậm chí chỉ còn khoảng 60 điểm giao dịch trên cả nước sau khi cắt giảm mạnh hệ thống truyền thống.

Cùng với việc đóng cửa phòng giao dịch, nhiều ngân hàng cũng cắt giảm nhân sự. Báo cáo tài chính quý I/2026 của 28 ngân hàng niêm yết cho thấy tổng lao động toàn ngành đã giảm hơn 3.000 người chỉ sau 3 tháng đầu năm.

Theo giới chuyên gia, sự thay đổi này phản ánh quá trình dịch chuyển từ mô hình ngân hàng vật lý sang ngân hàng nền tảng. Smartphone đang dần thay thế quầy giao dịch trong nhiều hoạt động tài chính thường ngày.

Nếu trước đây khách hàng phải đến ngân hàng để chuyển khoản, mở tiết kiệm hay thanh toán hóa đơn, hiện phần lớn thao tác đều có thể thực hiện qua ứng dụng di động chỉ trong vài phút.

Điều này khiến nhiều phòng giao dịch rơi vào tình trạng hoạt động dưới công suất. Trong khi đó, chi phí duy trì mặt bằng, nhân sự và vận hành tại các điểm giao dịch vẫn ở mức cao.

Thay vì duy trì mạng lưới cồng kềnh, nhiều ngân hàng chuyển hướng đầu tư vào ngân hàng số, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và AI chăm sóc khách hàng. Một số nhà băng cũng đẩy mạnh hệ sinh thái số nhằm giữ chân người dùng trên ứng dụng.

Giới phân tích cho rằng cuộc đua hiện nay không còn nằm ở số lượng phòng giao dịch hay vị trí mặt bằng đắt đỏ. Thay vào đó, năng lực công nghệ, dữ liệu người dùng và trải nghiệm số mới là “mặt tiền” cạnh tranh của ngành ngân hàng.

Trong bối cảnh đó, khái niệm chi nhánh ngân hàng cũng đang thay đổi. Một điểm giao dịch hiệu quả không còn được đo bằng lượng khách đến quầy mà được tính bằng khả năng kết nối khách hàng với hệ sinh thái số và tạo doanh thu ấn tượng trên nền tảng công nghệ.

Tiến Anh