Trước yêu cầu cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, nhất là cơ cấu lại ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới, Báo cáo chính trị của BCH Trung ương Đảng khóa XI tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng đã khẳng định, trong thời gian tới cần phát triển các HTX kiểu mới. Đây là mô hình HTX hoạt động theo Luật HTX 2012, bảo đảm nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, cùng có lợi và quản lý dân chủ, dựa trên sở hữu của các thành viên và sở hữu của HTX.

Những kết quả ban đầu

Khác với mô hình HTX kiểu cũ, HTX kiểu mới hoạt động nhằm mục đích tập trung mang lại lợi ích cho thành viên thông qua việc cam kết cung ứng, tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ, việc làm theo nhu cầu của thành viên. Để đạt mục đích đó, HTX chủ động trong hoạt động, có quyền được cung ứng, tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ, việc làm cho cả đối tượng không phải là thành viên.

Thực tế thành lập và vận hành các HTX kiểu mới theo Luật HTX 2012 ở nhiều địa phương đã chứng minh các HTX này tuy chỉ có vài chục xã viên song đã thực sự giúp các hộ thành viên sản xuất kinh doanh hiệu quả hơn, đặc biệt là quy hoạch sản xuất theo nhu cầu thị trường và tiêu thụ sản phẩm cho nông dân.

Tại Lâm Đồng, sau hơn 3 năm triển khai Luật HTX 2012, đến nay, toàn tỉnh đã có 100% HTX chuyển đổi hoạt động theo Luật HTX 2012. Nhiều HTX mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng hoạt động, tích cực ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp nông thôn.

KTHT mà nòng cốt là HTX là bộ phận của nền kinh tế, là thành tố không thể thiếu trong chuỗi sản xuất, nâng cao giá trị gia tăng, thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững; phát triển cộng đồng, bảo đảm an sinh xã hội cho một bộ phận dân cư và trật tự an toàn xã hội.

Với Luật HTX 2012, nhiều HTX kiểu mới đang tạo ra công ăn việc làm ổn định cho người nông dân; phát huy vai trò làm chủ của thành viên; vận động thành viên HTX góp vốn và nâng mức vốn góp, thu hút thêm thành viên; hợp nhất, sáp nhập HTX cùng ngành, nghề và địa bàn hoạt động để tăng tiềm lực tài chính và quy mô hoạt động của HTX.

Các HTX ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp ở Tp.Đà Lạt như: HTX Anh Đào, Xuân Lộc, Tân Tiến, Phước Thành, Hương Sắc, Minh Thúy… Trong đó phải kể đến HTX Rau an toàn Xuân Hương, địa chỉ tại 46/A, Hồ Xuân Hương Tp.Đà Lạt, Lâm Đồng.

Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Võ Kim Cự trong chuyến đến thăm HTX Xuân Hương

HTX Xuân Hương được thành lập 7/2003, với vốn điều lệ vỏn vẹn chỉ 500.000 đồng, do ông Trần Đức Quang làm Chủ tịch HĐQT. Những năm đầu mới thành lập, HTX gặp rất nhiều khó khăn, cơ sở vật chất thiếu thốn, thành viên tham gia ít, kinh nghiệm sản xuất không có, thiếu vốn, thị trường tiêu thụ sản phẩm đầu ra hạn chế…

Đến nay, HTX đã thu hút 25 hộ xã viên, với tổng nguồn vốn hoạt động trên 2,2 tỷ đồng; diện tích đất sản xuất nông nghiệp 7 ha, với sản lượng hàng năm bình quân trên 575 tấn rau sạch, tạo việc làm thường xuyên cho hơn 40 lao động.

HTX Xuân Hương thực hiện ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất rau và hoa như: xây dựng nhà kính, nhà lưới, công nghệ tưới phun sương, nhỏ giọt, áp dụng giống mới, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGap… giúp các thành viên có nhu cầu sử dụng sản phẩm, dịch vụ; cung cấp giống cây trồng, vật tư phân bón, thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ thực vật… trong sản xuất, lưu thông và tiêu thụ sản phẩm rau, hoa an toàn; hướng dẫn kỹ thuật canh tác cho các thành viên, bao tiêu toàn bộ sản phẩm; tạo môi trường lao động thân thiện và nâng cao mức thu nhập cho thành viên và người lao động.

Sản phẩm của HTX rất đa dạng và phong phú, với nhiều chủng loại như: bắp cải, cải thảo, súp lơ, khoai tây, cà rốt, cà chua, ớt ngọt, xà lách, cải xoăn… Các sản phẩm rau của HTX đã được Bộ NN&PTNT cấp giấy chứng nhận: “Rau sạch đạt tiêu chuẩn VietGap”. Với chất lượng và giá thành hợp lý, sản phẩm rau, hoa của HTX ngày càng được khách hàng ưa chuộng. HTX đã ký kết hợp đồng với các nhà hàng, siêu thị và các công ty, doanh nghiệp tại Đà Nẵng, Quy Nhơn, Khánh Hòa, Tp.HCM và Hà Nội.

Bên cạnh đó, HTX cũng rất vinh dự được rất nhiều đoàn khách trong và ngoài tỉnh đến tham quan học tập kinh nghiệm, như: tỉnh Tiền Giang, An Giang, Cần Thơ, trường Đại học Tây Nguyên và một số trường đại học tại Tp.HCM, cùng các tổ chức chính trị xã hội, Liên minh HTX các tỉnh và chuyên gia nước ngoài đến thăm và làm việc.

Một trong những đơn vị điển hình

Trải qua một chặng đường 13 năm xây dựng và phát triển, với sự nỗ lực của tập thể HTX và bà con xã viên, HTX Xuân Hương đã trở thành một trong những đơn vị điển hình của cả nước về sản xuất rau an toàn.

Đối với địa phương, HTX là một trong những tổ chức kinh tế có uy tín trên lĩnh vực hoạt động sản xuất nông nghiệp theo hướng công nghệ cao, sản xuất rau, hoa theo tiêu chuẩn VietGAP với đa chủng loại khác nhau, đạt chất lượng tươi ngon, đồng đều. Sản phẩm rau, hoa của HTX phần lớn đã hình thành các mô hình liên kết nông hộ theo chuỗi giá trị sản phẩm, bảo đảm ổn định thị trường đầu ra.

Ngoài việc tham gia đóng góp tích cực vào việc phát triển KT-XH của địa phương thông qua SX-KD, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với Nhà nước, HTX còn trích một phần quỹ phúc lợi để hỗ trợ cho các lĩnh vực như giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, đồng thời cũng giúp cho việc xây dựng nhà tình thương cho các hộ nghèo.

Năm 2015, tổng số tiền chi cho các lĩnh vực xã hội từ thiện của HTX là 92 triệu đồng. HTX Xuân Hương đã trở thành HTX nông nghiệp tiêu biểu của Tp.Đà Lạt; được Thủ tướng Chính phủ tặng Cờ thi đua năm 2013, UBND tỉnh Lâm Đồng tặng Cờ thi đua xuất sắc năm 2015; UBND tỉnh và Liên minh HTX Việt Nam tặng nhiều bằng khen.

Bằng những nỗ lực cụ thể và kết quả đạt được, HTX Xuân Hương Đà Lạt sẽ là thương hiệu tin cậy của người tiêu dùng, nhất là khi vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm đang còn nhiều bất cập như hiện nay. Mô hình sản xuất của HTX đã góp phần chuyển đổi tập quán sản xuất của người nông dân từ canh tác theo kinh nghiệm cũ, quy mô hộ gia đình sang hình thức sản xuất liên canh theo hướng mở rộng thành những cánh đồng lớn, thuận lợi cho việc ứng dụng các quy trình công nghệ mới để tăng khả năng cạnh tranh hiệu quả cao của rau, củ, quả Đà Lạt trên thương trường trong nước và quốc tế. Rau, hoa được sản xuất với quy trình VietGAP, Global GAP vừa giúp bảo vệ môi trường, vừa nâng cao giá trị sản xuất, tăng thu nhập cho thành viên và người lao động.

HTX Xuân Hương thực sự là một điển hình phát triển HTX kiểu mới gắn với chuỗi giá trị sản xuất hàng hóa chủ lực của địa phương, có quy mô lớn, có tính lan tỏa là một giải pháp đột phá trong triển khai Luật HTX 2012; hướng tới một nền sản xuất xanh, sạch và bảo vệ môi trường, chung tay xây dựng “nông thôn xanh” giữa lòng thành phố, vun đắp một Đà Lạt giàu có và xinh đẹp trong tương lai.

Hoàng Yến