Thương vụ Việt Nam tại Thái Lan vừa phát đi cảnh báo về tình trạng gia tăng các hành vi lừa đảo, gian lận thương mại trong hoạt động xuất nhập khẩu giữa doanh nghiệp Việt Nam và các đối tác có trụ sở hoặc tự xưng có trụ sở tại Thái Lan.

Theo Thương vụ, thời gian gần đây, nhiều doanh nghiệp trong nước đã phản ánh các vụ việc lừa đảo phát sinh trong quá trình giao dịch thương mại quốc tế. Các đối tượng sử dụng nhiều thủ đoạn ngày càng tinh vi nhằm chiếm đoạt tài sản hoặc gây thiệt hại cho doanh nghiệp.

Một trong những hình thức phổ biến là mạo danh các tập đoàn, doanh nghiệp sản xuất lớn của Thái Lan. Đối tượng lừa đảo xây dựng website, địa chỉ thư điện tử có tên miền gần giống doanh nghiệp thật để tạo lòng tin. Sau khi đạt được thỏa thuận sơ bộ, chúng yêu cầu doanh nghiệp Việt Nam chuyển tiền đặt cọc rồi nhanh chóng cắt đứt liên lạc.

Bên cạnh đó, tình trạng giả mạo hoặc chiếm quyền kiểm soát thư điện tử doanh nghiệp (Email Spoofing/Hacking) cũng diễn biến phức tạp. Các đối tượng theo dõi quá trình trao đổi giữa hai bên, lợi dụng thời điểm thanh toán để gửi email giả mạo thông báo thay đổi tài khoản ngân hàng thụ hưởng.

Một thủ đoạn khác là chào bán hàng hóa với mức giá thấp bất thường, đặc biệt đối với các mặt hàng nông sản, nguyên liệu công nghiệp hoặc máy móc. Các đối tượng thường viện dẫn lý do cần thanh lý gấp hoặc có nhiều khách hàng đang quan tâm để tạo áp lực, thúc ép doanh nghiệp chuyển tiền đặt cọc trong thời gian ngắn.

Đáng chú ý, nhiều loại chứng từ thương mại như Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O), Giấy chứng nhận chất lượng (C/Q), vận đơn (Bill of Lading) và hồ sơ xuất nhập khẩu khác cũng bị làm giả với mức độ tinh vi cao. Những chứng từ này được sử dụng để tạo lòng tin và yêu cầu doanh nghiệp thanh toán phần tiền còn lại dù hàng hóa thực tế chưa được giao hoặc chưa xuất khẩu.

Xuất khẩu nông sản: Đến lúc xây hệ ‘miễn dịch’ mạnh

Cuộc chơi mới của xuất khẩu: Thương hiệu và dữ liệu ‘lên ngôi’

Trước thực trạng trên, Thương vụ Việt Nam tại Thái Lan khuyến nghị các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp cần tăng cường công tác thẩm định đối tác trước khi ký kết hợp đồng.

Cụ thể, doanh nghiệp không nên chỉ giao dịch thông qua các ứng dụng nhắn tin như WhatsApp, Line, Viber hoặc các địa chỉ thư điện tử miễn phí. Thay vào đó, cần yêu cầu đối tác cung cấp giấy phép đăng ký kinh doanh và chủ động kiểm tra, đối chiếu thông tin qua hệ thống dữ liệu doanh nghiệp của Chính phủ Thái Lan, đặc biệt là cơ sở dữ liệu của Cục Phát triển Doanh nghiệp Thái Lan (DBD).

Đối với các yêu cầu thay đổi tài khoản ngân hàng, doanh nghiệp cần xác minh trực tiếp với người đại diện có thẩm quyền của đối tác bằng điện thoại hoặc họp trực tuyến. Đồng thời, cần kiểm tra kỹ địa chỉ email, nhất là những thay đổi nhỏ trong tên miền, bởi đây là dấu hiệu thường gặp trong các vụ giả mạo thư điện tử.

Về thanh toán, Thương vụ khuyến nghị doanh nghiệp ưu tiên sử dụng thư tín dụng (L/C) không hủy ngang do các ngân hàng uy tín phát hành khi giao dịch với đối tác lần đầu, đồng thời hạn chế chuyển tiền đặt cọc với tỷ lệ cao.

Doanh nghiệp cần đặc biệt cảnh giác với các lời chào hàng có mức giá thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung của thị trường. Việc đối chiếu, tham khảo giá từ nhiều nguồn khác nhau là cần thiết trước khi đưa ra quyết định giao dịch.

Khi có bất kỳ nghi ngờ nào liên quan đến tính xác thực của đối tác hoặc phát sinh vướng mắc trong quá trình đàm phán, ký kết hợp đồng, doanh nghiệp cần chủ động liên hệ với cơ quan đại diện thương mại để được hỗ trợ xác minh thông tin kịp thời, qua đó giảm thiểu rủi ro và bảo vệ quyền lợi chính đáng trong hoạt động kinh doanh quốc tế.

Hồng Hương