Hiện nay, các doanh nghiệp du lịch đang rục rịch triển khai những gói kích cầu thị trường. Nhiều giải pháp và phương án hỗ trợ phát triển đã được vạch ra, song ngành này có giải quyết được điểm yếu bấy lâu nay như phụ thuộc một vài thị trường là Trung Quốc, Hàn Quốc...; sản phẩm kém đa dạng chưa thúc đẩy du khách mở hầu bao chi tiêu...

Vực dậy ngành du lịch

Theo ông Vũ Thế Bình, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam, 4 năm qua, với gần 40.000 doanh nghiệp và hơn 2 triệu lao động, du lịch Việt Nam đã phát triển nhanh, từng bước trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Tuy nhiên, khi dịch Covid-19 xảy ra, du lịch là ngành bị thiệt hại nặng nề và trên thực tế du lịch Việt Nam cơ bản đã dừng hoạt động trong 2 tháng 3 và 4/2020.

Từ đầu năm 2020 đến nay, ngành du lịch bị thiệt hại nặng nề do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, ước tính thiệt hại lên tới 7 tỷ USD.

Trước mắt, để khôi phục và phát triển du lịch nội địa trong bối cảnh dịch Covid-19 chưa chấm dứt ở trong nước và quốc tế, Hiệp hội Du lịch Việt Nam đang triển khai một chương trình kích cầu du lịch rộng lớn trên cả nước. Các doanh nghiệp du lịch, dịch vụ, các đơn vị vận chuyển như hàng không, tàu hỏa, ô tô đã tích cực tham gia.

Để chương trình khôi phục du lịch sớm phát huy hiệu quả, Hiệp hội Du lịch Việt Nam kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các địa phương thống nhất chủ trương mở cửa các điểm thăm quan du lịch và dịch vụ, có chính sách hỗ trợ khách du lịch như miễn, giảm vé thăm quan, tăng cường các biện pháp đảm bảo an toàn về dịch cho du khách tại các điểm du lịch và các cơ sở dịch vụ du lịch.

Hiệp hội Du lịch Việt Nam đề nghị Chính phủ, Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch Covid-19 cho tăng lượng người trong mỗi đoàn khách lên 60 người đối với khách du lịch nội địa. "Các đoàn khách luôn được các doanh nghiệp du lịch quản lý chặt chẽ, có biện pháp đảm bảo an toàn cho khách, do vậy nếu hạn chế số lượng mỗi đoàn không quá 30 người là chưa phù hợp với việc thu hút khách du lịch", ông Bình nói. 

Ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch Công ty Vietravel, đề xuất phát huy điểm sáng Việt Nam đang được quốc tế và trong nước đánh giá rất cao về hiệu quả phòng chống dịch Covid 19, vì vậy cần thông tin rộng rãi cho người dân biết chỗ nào an toàn để họ đến, đề nghị Thủ tướng cho nghiên cứu lại chương trình “VIETNAM I’M SAFE” - Việt Nam an toàn, từng điểm tham quan, dịch vụ, phương tiện vận chuyển theo tiêu chí an toàn, hình thành bản đồ du lịch số về du lịch an toàn để giúp du khách biết được nơi an toàn để đến và các địa phương dựa vào đó có kế hoạch chuẩn bị dịch vụ phục vụ.

Đồng thời, ông Kỳ đề xuất: Chính phủ nghiên cứu hình thức phát coupon du lịch miễn phí 1 triệu đồng/người dân kích cầu đi du lịch sử dụng các dịch vụ trong nước thu lại từ thuế hệ thống dịch vụ này. Thành lập Tổ công tác liên ngành do Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố đứng đầu để giải quyết ngay các vấn đề của ngành du lịch trong quá trình triển khai nhằm đưa du lịch quay lại phục hồi sớm nhất.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cho biết sẽ chủ động tái cấu trúc bộ máy hoạt động, thu gọn quy mô, giảm chi phí, tìm kiếm thị trường khách mới, chủ động tạo ra thêm nguồn lực tài chính từ thanh khoản trong ngành để đầu tư cho yêu cầu phục hồi thị trường. Chuyển đổi và số hóa nhanh toàn bộ hoạt động kinh doanh trong tình hình mới, tham gia sâu vào chuỗi giá trị sản phẩm cung cấp khi nhu cầu và thói quen đã thay đổi vì Covid-19.

Cơ hội để ngành du lịch phát triển bền vững

Có thể thấy, rất nhiều phương án để phục hồi ngành du lịch đã được đưa ra. Tuy nhiên, ngành du lịch cũng cần vạch rõ đường đi trong thời gian tới: phục hồi để hoạt động giống như trước đây hay nhân cơ hội này đưa ngành du lịch phát triển một cách bền vững hơn? Đặc biệt, trong bối cảnh các nước đang chờ hết dịch để triển khai hàng loạt chương trình kích cầu nhằm giành thị trường. Việt Nam đi trước trong chiến dịch Covid-19, tại sao không chủ động hơn trong cuộc đua du lịch quốc tế?

Nhấn mạnh ngành du lịch không thể cam phận "trâu chậm, uống nước đục", ông Nguyễn Văn Mỹ, Chủ tịch Lửa Việt Tour cho rằng cùng với việc tăng tốc phát triển du lịch nội địa, các doanh nghiệp cần nhanh nhạy, chủ động hơn trong cuộc đua du lịch quốc tế. Việt Nam cần đẩy mạnh việc quảng bá, làm mới hình ảnh là điểm đến "an toàn, thân thiện, y tế đảm bảo". Song song với đó, ngành du lịch cần phải cải thiện chất lượng dịch vụ, đổi mới tinh thần và thái độ phục vụ, kèm theo những chính sách khuyến mãi hợp lý.

Ông Mỹ nhấn mạnh tới việc quan tâm tới những du khách từng ở Việt Nam và được chăm sóc trong mùa dịch: Mời họ trở lại, làm đại sứ quảng bá du lịch trong thời kỳ mới, lột xác sau dịch.

Hơn nữa, một vấn đề lâu nay của ngành du lịch đang gặp phải là sản phẩm thiếu độc đáo, khách du lịch chi tiêu rất ít. Thực tế này đã được các doanh nghiệp trong ngành nhận thấy. Ông Nguyễn Công Hoan, Tổng giám đốc Công ty Hanoi Redtour trần tình: "Một công ty lữ hành hay một nhóm công ty lữ hành không thể tạo ra sản phẩm du lịch tốt, bởi du lịch là sản phẩm liên ngành, liên vùng, tổng hợp của các dịch vụ khác nhau. Nhà nước cần hỗ trợ để tạo ra sản phẩm du lịch đồng bộ. Bên cạnh đó, việc giảm một số chi phí đầu vào của Nhà nước sẽ giúp các công ty du lịch tạo ra sản phẩm hấp dẫn".

Cùng với đó, ngành du lịch cần phải tìm cách đa dạng thị trường thay vì phụ thuộc vào một số thị trường như Trung Quốc, Hàn Quốc. Việc cơ cấu thị trường là rất quan trọng, ngành nên tập trung hoạt động xúc tiến tại các thị trường có nhiều tiềm năng như Mỹ, Canada, Ấn Độ... Hay nói cách khác là tìm cách thu hút nhiều khách "nhà giàu" tới Việt Nam.

Điều đó có nghĩa để phát triển bền vững, các doanh nghiệp du lịch phải giải quyết bài toán sản phẩm, cách thức vận hành tour du lịch, từ cách thức du khách chọn điểm đến, lập kế hoạch đến hành trình đi du lịch.

Lê Thúy