Theo phản ánh của cử tri Thái Nguyên, hiện nay, tình hình tội phạm sử dụng công nghệ cao có diễn biến phức tạp, các đối tượng là người Việt Nam liên kết, móc nối với các đối tượng ở nước ngoài sử dụng nhiều thủ đoạn để lừa đảo. Sau khi chiếm được tiền của người bị hại qua tài khoản ngân hàng, các đối tượng đã chuyển tiền qua nhiều tài khoản ngân hàng khác nhau để mua, bán tiền ảo trên các sàn giao dịch tiền ảo (Huobi, Biance) rồi rút tiền ở nước ngoài để chiếm đoạt.

Do chưa có quy định chặt chẽ trong việc đăng ký, quản lý, sử dụng tài khoản ngân hàng, nên một người có thể lập nhiều tài khoản ngân hàng khác nhau để lợi dụng thực hiện nhiều hành vi vi phạm pháp luật như: tham ô, nhận hối lộ, tổ chức đánh bạc… gây khó khăn cho công tác điều tra, truy vết và xử lý tội phạm.

Vì vậy, cử tri Thái Nguyên đề nghị Ngân hàng Nhà nước (NHNN) có quy định chặt chẽ đối với việc đăng ký, quản lý, sử dụng tài khoản ngân hàng, nhất là đối với việc đăng ký, quản lý, sử dụng tài khoản ngân hàng có giao dịch nước ngoài.

Liên quan tới kiến nghị của cử tri, Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng vừa có văn bản trả lời. Theo đó, hiện nay việc mở, sử dụng tài khoản và giao dịch chuyển tiền ra nước ngoài đã có nhiều văn bản pháp luật điều chỉnh. Cùng với đó, NHNN đã quy định tương đối chặt chẽ cơ chế kiểm tra, giám sát đối với các giao dịch chuyển tiền ra nước ngoài.

Bên cạnh đó, Luật Phòng, chống rửa tiền và các văn bản hướng dẫn có liên quan quy định, ngân hàng phải thu thập và xác minh thông tin nhận biết khách hàng, thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi và mục đích của khách hàng trong mối quan hệ với đối tượng báo cáo. Khi có nghi ngờ hoặc có cơ sở hợp lý để nghi ngờ tài sản trong giao dịch có nguồn gốc do phạm tội mà có hoặc liên quan tới rửa tiền, ngân hàng có trách nhiệm báo cáo giao dịch đáng ngờ cho NHNN.

Ngân hàng phải thực hiện phân loại khách hàng trên cơ sở rủi ro và thực hiện các biện pháp phòng, chống rửa tiền tương ứng với mức độ rủi ro của khách hàng. Đồng thời, báo cáo NHNN các giao dịch có giá trị lớn, giao dịch chuyển tiền điện tử quốc tế ra vào Việt Nam khi đến ngưỡng quy định (có mức giá trị từ 1.000 đô la Mỹ trở lên hoặc bằng ngoại tệ khác có giá trị tương đương), giao dịch liên quan đến hoạt động phạm tội.

Ngoài ra, Điều 291 Bộ Luật hình sự năm 2015 quy định về tội thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán, công khai hóa trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng…

Liên quan tới vấn đề cử tri Thái Nguyên nêu, Thống đốc Nguyễn Thị Hồng cho biết, trong thời gian tới sẽ tăng cường truyền thông chính sách, pháp luật để người dân nắm rõ các quy định, tránh bị lợi dụng, gây nguy cơ thất thoát tài sản.

Theo tìm hiểu của VnBusiness, tội phạm thường dùng tiền do phạm pháp mà có để đầu tư (mua) các đồng tiền ảo được chào bán công khai tại các sàn giao dịch trên mạng Internet. Lúc này, “tiền bẩn” đã ẩn mình dưới vỏ bọc là tiền ảo. Sau đó, nhờ tính ẩn danh, lượng tiền ảo đó có thể bán cho người khác hoặc bán ngược trở lại thị trường trong các giao dịch hằng ngày. Thông qua hoạt động này từ tiền ảo trở thành tiền thật và được chuyển qua tài khoản ngân hàng.

Thượng tá Ngô Minh An (nguyên Phó trưởng Phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an TP Hà Nội) cho biết, rửa tiền bằng tiền ảo đã và đang gây ra những tác hại khôn lường đối với kinh tế, xã hội và an ninh của mỗi quốc gia, phá vỡ sự ổn định, tiềm ẩn nhiều hậu quả nghiêm trọng cho cả nền kinh tế.

Ông cho biết, giới tội phạm hiện thường dùng tiền ảo như một công cụ để rửa tiền, vì bản chất của tiền ảo là ẩn danh, nghĩa là rất khó để biết thông tin của chủ thể giao dịch. Như vậy, độ an toàn khi thực hiện rửa tiền qua tiền ảo là rất cao.

NHNN cho biết, cơ quan này đang xây dựng Dự án Luật Phòng chống rửa tiền (sửa đổi) và phối hợp với các bộ, ngành có liên quan đề xuất đưa 4 dịch vụ ví điện tử, tiền ảo, cho vay P2P, cầm đồ vào chương trình xây dựng Luật của Quốc hội.

Cơ quan này nhận định, với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, thị trường tài chính trong nước đã xuất hiện nhiều sản phẩm, dịch vụ công nghệ số, phương tiện thanh toán trực tuyến, điện tử mới như tiền ảo, tiền điện tử, mô hình cho vay ngang hàng (P2P)… Sự nở rộ của các phương thức thanh toán điện tử mặc dù mang lại nhiều tiện ích cho xã hội, nhưng lại khó kiểm soát và dễ bị biến tướng, ẩn chứa nguy cơ trở thành mảnh đất màu mỡ để tội phạm ngắm tới (rửa tiền, tài trợ khủng bố, chuyển tiền bất hợp pháp, trốn thuế, lừa đảo…).

Thanh Hoa