Thực tế cho thấy chưa bao giờ rào cản gia nhập thị trường lại thấp như hiện nay nhờ sự hỗ trợ đắc lực từ công nghệ, nhưng cũng chưa bao giờ cuộc chiến để sống sót và phát triển bền vững lại trở nên khốc liệt đến thế.

Đối với các HTX và những người trẻ khởi nghiệp trong nông nghiệp, sở hữu trí tuệ chính là tấm lá chắn vững chắc nhất trước những cơn sóng dữ của thị trường, đồng thời là đòn bẩy quan trọng để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hình thành một nền văn hóa kinh doanh nhân văn, minh bạch.

Nhìn lại bức tranh khởi nghiệp của người trẻ trong lĩnh vực kinh tế tập thể, kỹ sư Vũ Trung Đức, Giám đốc HTX Sinh Dược, người từng được vinh danh tại Giải thưởng Lương Định Của năm 2023, đã đưa ra những nhận định đầy trăn trở nhưng cũng rất sát thực tế.

Theo vị đại diện HTX, trong kỷ nguyên số, marketing không còn đơn thuần là việc giới thiệu sản phẩm mà đã biến thành một cuộc đua sáng tạo nội dung không hồi kết.

Sự bùng nổ thông tin tạo ra áp lực khổng lồ khi một bài đăng của đơn vị sản xuất rất dễ bị nhấn chìm giữa hàng vạn thông tin khác trên mạng xã hội.

Để giành được sự chú ý của khách hàng, các doanh nghiệp và HTX buộc phải đầu tư song hành giữa việc đổ tiền vào sáng tạo nội dung chất lượng và chi mạnh tay cho quảng cáo.

“Đây là một cuộc đua bào mòn nguồn vốn vốn dĩ đã ít ỏi của các dự án khởi nghiệp, và nếu không có một chiến lược tài chính vững vàng dựa trên các tài sản trí tuệ độc bản, đơn vị rất dễ hụt hơi trước khi tìm được chỗ đứng”, Giám đốc HTX Sinh Dược phân tích.

Thách thức không chỉ dừng lại ở ngân sách quảng cáo mà còn nằm ở sự thay đổi chóng mặt trong hành vi mua hàng của người tiêu dùng.

Quyết định mua sắm hiện nay phụ thuộc rất nhiều vào tính tiện lợi của nền tảng cung cấp, từ việc tiếp cận thông tin trên Facebook đến khi quyết định chốt đơn trên các sàn thương mại điện tử như Shopee hay TikTok Shop.

Dự báo trong tương lai gần, khi các chính sách thuế mới được áp dụng, hành trình này có thể đảo chiều khiến người tiêu dùng quay lại mua sắm trực tiếp từ nhãn hàng để tối ưu chi phí.

Sự dịch chuyển không ngừng này đặt ra yêu cầu sống còn cho các HTX là phải liên tục đổi mới sản phẩm thông qua hoạt động nghiên cứu và phát triển.

Tuy nhiên, nếu không có nhận thức đúng đắn về sở hữu trí tuệ để bảo hộ những thành quả nghiên cứu đó, mọi nỗ lực sáng tạo đều có nguy cơ bị sao chép, làm giả, gây thiệt hại nghiêm trọng đến uy tín và lợi nhuận của đơn vị.

Từ thực tế trên, câu chuyện tại tỉnh Lào Cai trong việc xây dựng, quản lý và phát triển các sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận đã trở thành một hình mẫu điển hình cho việc nâng cao nhận thức sở hữu trí tuệ.

Việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong nông nghiệp không chỉ tạo cơ sở quan trọng để thúc đẩy sản xuất mà còn giúp định vị thương hiệu và nâng cao sức cạnh tranh của nông sản địa phương. Minh chứng sống động nhất là sản phẩm chè Bát Tiên của HTX Chè Khe Năm tại xã Hưng Khánh.

Sau khi được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý và đạt tiêu chuẩn OCOP 4 sao, sản phẩm này đã khẳng định được danh tiếng và uy tín trên thị trường.

Những thành viên HTX Chè Khe Năm như anh Trần Văn Thanh đã không giấu được sự phấn khởi khi thấy công sức của mình được đền đáp xứng đáng.

Khi sản phẩm được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, nỗi lo về hàng giả, hàng nhái tan biến, thay vào đó là sự tự tin khi bán được hàng với giá cao hơn, mang lại thu nhập ổn định và bền vững cho người nông dân.

Trần Văn Thanh Thành viên HTX Chè Khe Năm

Để hình thành văn hóa sở hữu trí tuệ, vai trò kiến tạo và đồng hành của chính quyền địa phương là vô cùng quan trọng.

Giai đoạn từ năm 2022 đến nay, tỉnh Lào Cai đã chủ động hướng dẫn thủ tục đăng ký bảo hộ nhãn hiệu cho hàng chục doanh nghiệp và HTX, đồng thời thường xuyên thu thập tài liệu để giới thiệu các sản phẩm tiêu biểu được cấp quyền sở hữu trí tuệ.

Quan điểm xuyên suốt của tỉnh là xây dựng thương hiệu cho nông sản chủ lực là hướng đi trọng tâm và cần thiết để nâng cao đời sống nhân dân. Không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ đăng ký, công tác bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cũng được triển khai đồng bộ và quyết liệt.

Việc xử lý hàng trăm vụ vi phạm xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ với số tiền phạt lên tới hàng tỷ đồng đã thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật, tạo dựng môi trường kinh doanh lành mạnh và công bằng cho những đơn vị làm ăn chân chính.

Minh bạch và kỷ luật là yếu tố quan trọng, tuy nhiên, để sở hữu trí tuệ thực sự trở thành một nét văn hóa ăn sâu vào tư duy của khu vực kinh tế tập thể, HTX, theo giới chuyên gia, cần nhìn nhận công nghệ và các quy định pháp lý dưới góc độ lấy con người làm trung tâm.

Mọi sự thay đổi về số hóa hay xác lập quyền sở hữu đều đòi hỏi tốc độ nhanh, nhưng năng lực và nhận thức của người lao động tại các HTX đôi khi chưa kịp thích ứng.

Bài học rút ra từ hành trình của Hợp tác xã Sinh Dược chính là việc phải làm sao để người lao động trở thành chủ thể của sự thay đổi thay vì là nạn nhân của công nghệ.

Khi người nông dân hiểu rằng mỗi sáng tạo của mình, từ một công thức chế biến mới đến một kiểu dáng bao bì độc đáo, đều là tài sản quý giá cần được bảo vệ, khi đó văn hóa sở hữu trí tuệ mới thực sự hình thành.

Để khai thác tốt giá trị này, các HTX cần sự nghiên cứu nghiêm túc và hỗ trợ mạnh mẽ từ cộng đồng cũng như các cơ quan chuyên môn. Vượt lên trên mục tiêu lợi nhuận, động lực lớn nhất để người trẻ dấn thân khởi nghiệp trong khu vực này chính là lòng yêu nước và khát vọng thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình thông qua đổi mới sáng tạo.

Khi mỗi thành viên HTX đều có ý thức bảo vệ tài sản trí tuệ của mình và tôn trọng quyền sở hữu của người khác, chúng ta sẽ tạo nên một hệ sinh thái khởi nghiệp vững mạnh, đóng góp tích cực vào sự bứt phá của quốc gia.

Tóm lại, tuyên truyền và nâng cao nhận thức về sở hữu trí tuệ không chỉ là việc phổ biến các quy định pháp luật khô khan, mà là quá trình khơi dậy niềm tự hào và ý thức bảo vệ giá trị sáng tạo của cộng đồng.

Làn sóng mở bán hơn 2.700 căn Nhà ở xã hội: Giá tăng dần, cơ hội hay áp lực?

‘So găng’ bitcoin và vàng trong thời bất ổn địa chính trị

Việc thực hiện đồng bộ, chặt chẽ các giải pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ không chỉ giúp nông sản Việt tăng sức cạnh tranh trên trường quốc tế mà còn là nền tảng để xây dựng một nền kinh tế tập thể hiện đại, minh bạch và bền vững.

Đó chính là con đường ngắn nhất để đưa những giá trị bản sắc địa phương vươn tầm thế giới bằng sức mạnh của trí tuệ và sự đổi mới không ngừng.

Hưng Nguyên