Trái ngọt từ mô hình liên kết làm nông nghiệp kết hợp du lịch xanh

Phường Hội An Đông hiện sở hữu quỹ đất sản xuất nông nghiệp khoảng 625,27 ha, chiếm 34,32% tổng diện tích đất tự nhiên.

Dù ngành nông nghiệp tại đây đóng góp dưới 10% vào cơ cấu kinh tế chung, nhưng chính quyền và người dân địa phương đã có một nhãn quan chiến lược vô cùng nhạy bén khi không nhìn nhận nông nghiệp đơn thuần qua lăng kính sản lượng hay tỷ trọng GDP.

Thay vào đó, nông nghiệp hữu cơ được xác định là mũi nhọn sắc bén, là "trái tim" của hệ sinh thái phát triển bám sát chiến lược "Sinh thái - Văn hóa - Du lịch - Sáng tạo".

Đồng nghĩa, nông nghiệp lúc này vượt ra khỏi giới hạn của việc cung cấp lương thực để đảm nhận một sứ mệnh lớn lao hơn, đó là giữ gìn môi trường sinh thái, tạo lập cảnh quan xanh mát và cung ứng nguồn nông sản an toàn tuyệt đối. Đây chính là nền tảng cốt lõi, là thỏi nam châm thu hút khách du lịch, với kỳ vọng đáp ứng nhu cầu trải nghiệm của khoảng 1,2 triệu lượt khách trong năm 2025.

Hiệu quả từ thực tiễn chứng minh khi HTX và nền nông nghiệp được đặt đúng vị trí trong một hệ sinh thái dịch vụ, giá trị sẽ được nhân lên gấp nhiều lần.

Sự phát triển của HTX không phải là một quá trình tự phát mà là kết quả của một tầm nhìn dài hạn và sự đầu tư bài bản từ bệ đỡ chính sách. Điển hình như chương trình nông nghiệp hữu cơ của địa phương đã được phôi thai và kiên trì triển khai từ năm 2014.

Qua một thập kỷ vun đắp, chương trình đã hình thành 9 mô hình HTX điểm với tổng kinh phí đầu tư lên tới gần 6,7 tỉ đồng. Điểm sáng rực rỡ nhất trong chuỗi liên kết giá trị này chính là việc chuẩn hóa chất lượng và xây dựng thương hiệu.

Các sản phẩm nông nghiệp tại đây khi đạt tiêu chuẩn hệ thống bảo đảm có sự tham gia (PGS) đều được dán tem nhãn hiệu chứng nhận mang tên “Hội An organic” do Cục Sở hữu trí tuệ cấp, đồng thời được tích hợp hệ thống mã truy xuất nguồn gốc minh bạch và rõ ràng.

Khi HTX đứng ra làm bà đỡ, liên kết các hộ nông dân nhỏ lẻ lại để tuân thủ một quy trình canh tác khắt khe, nông sản đã thực sự rũ bùn đứng dậy để gia tăng giá trị kinh tế một cách ngoạn mục.

Những con số không hề biết nói dối, dự án liên kết sản xuất lúa hữu cơ quy mô 1,5 ha tại cánh đồng mẫu đã giúp giá bán lúa cao hơn mức thông thường từ 4.000 đến 5.000 đồng/kg, đưa doanh thu bình quân chạm mức 5 triệu đồng/sào.

Tương tự, đối với lĩnh vực rau màu, sản lượng bình quân đạt 200kg/tháng/sào cũng đĩnh đạc mang lại dòng doanh thu ổn định khoảng 5 triệu đồng/tháng/sào cho người nông dân. Đây là minh chứng rõ nét cho thấy HTX chính là nấc thang đưa người nông dân bước vào chuỗi giá trị toàn cầu hóa ngay trên chính mảnh ruộng quê hương.

Đóng vai trò "cánh chim đầu đàn", phất cao ngọn cờ tiên phong trong phong trào kinh tế xanh này là HTX Rau hữu cơ và Du lịch Thanh Đông. Nhờ sự nhạy bén và khát vọng đổi mới, HTX đã mạnh dạn mở rộng diện tích canh tác lên 1 ha và chính thức được cấp mã vùng trồng đạt chuẩn hữu cơ vào năm 2024.

Bí quyết thành công của HTX Thanh Đông nằm ở việc dứt khoát đoạn tuyệt với phương thức sản xuất cũ, áp dụng triệt để quy trình sản xuất khép kín và tuyệt đối không sử dụng phân bón hóa học hay thuốc trừ sâu độc hại.

Thay vào đó, trí tuệ dân gian và khoa học sinh thái được kết hợp nhuần nhuyễn, rác thải hữu cơ được tận dụng để tự ủ phân compost, các loại thảo mộc như tỏi, ớt, gừng ngâm rượu được pha chế thành thuốc sinh học để phòng trừ sâu hại.

Quy trình canh tác thuận tự nhiên này không chỉ chữa lành đất đai, bảo vệ nguồn nước mà còn kết tinh ra những sản phẩm nông nghiệp sạch đúng nghĩa. Nhờ đó, sản lượng rau củ quả thu hoạch hàng tháng luôn duy trì ổn định ở mức từ 1.000 kg đến 1.500 kg, mang về nguồn doanh thu cốt lõi từ 40 triệu đến 45 triệu đồng.

Tuy nhiên, tư duy đột phá của HTX Thanh Đông không chỉ dừng lại ở mặt trận sản xuất nông nghiệp. Nắm bắt xu thế thời đại về nền kinh tế trải nghiệm, HTX đã chủ động vươn mình, liên kết chặt chẽ với các công ty lữ hành để biến chính vườn rau, khúc sông quê nhà thành những sản phẩm du lịch độc đáo.

Việc tổ chức các tour trải nghiệm làm nông dân, bơi thúng trên sông đã biến không gian canh tác thành một bảo tàng sinh thái sống động. Mỗi tháng, mô hình này thu hút từ 500 đến 700 lượt khách du lịch, mở ra một dòng tiền mới mẻ và dồi dào, thu về thêm từ 60 triệu đến 85 triệu đồng.

Việc song hành nhịp nhàng giữa phân phối nông sản sạch và khai thác dịch vụ trải nghiệm đã giúp HTX duy trì dòng doanh thu gộp cực kỳ ấn tượng, dao động từ 100 đến 125 triệu đồng mỗi tháng

Đóng góp lớn nhất, nhân văn nhất của kinh tế tập thể chính là khả năng bảo vệ và nâng tầm sinh kế cho các thành viên. Nhờ sự đa dạng hóa nguồn thu, mức thu nhập bình quân của 11 thành viên HTX Thanh Đông sau khi trừ đi các khoản chi phí hiện được duy trì ổn định ở mức từ 6 triệu đến 7 triệu đồng/tháng.

Đối với khu vực nông thôn và ven đô, đây là một mức thu nhập đáng mơ ước, đảm bảo cho người nông dân một cuộc sống sung túc, có của ăn của để ngay trên chính thửa ruộng của ông cha mà không phải ly hương tìm sinh kế nơi phố thị phồn hoa.

HTX đã thực sự trở thành ngôi nhà chung, nơi những người nông dân cá thể, vốn yếu thế trước sóng gió thị trường, được tập hợp lại, được trao quyền, được đào tạo kỹ năng làm du lịch và được chia sẻ những thành quả kinh tế một cách công bằng, dân chủ.

Có thể khẳng định rằng, sự chuyển mình mạnh mẽ của các HTX tại phường Hội An Đông không đơn thuần là một mô hình kinh tế vượt khó, mà là một bản tuyên ngôn về triết lý phát triển bền vững của thời đại mới.

Thông qua việc kiên định với con đường nông nghiệp hữu cơ và khéo léo đan cài với du lịch sinh thái, các mô hình HTX đã giải quyết xuất sắc bài toán đa mục tiêu, vừa bảo vệ vẹn toàn hệ sinh thái môi trường, vừa tối ưu hóa chuỗi giá trị kinh tế trên một diện tích đất đai khiêm tốn, đồng thời kiến tạo hàng loạt việc làm và nâng tầm sinh kế, vị thế cho người nông dân.

“Trái ngọt” từ Hội An Đông chắc chắn sẽ là nguồn cảm hứng để các địa phương trên cả nước tiếp tục nghiên cứu, vận dụng và phát huy sức mạnh to lớn của mô hình kinh tế tập thể, HTX trong giai đoạn kiến thiết đất nước hiện nay.