Tại chương trình Thủ tướng Chính phủ đối thoại với thanh niên năm 2026 chiều 15/10, Thủ tướng Lê Minh Hưng và các Bộ trưởng như Bộ trưởng Nội vụ, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường,... đã trực tiếp đối thoại, giải đáp những vấn đề các đại biểu thanh niên đặt ra.

Điều hành phần đối thoại, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết chủ đề của Chương trình đối thoại tập trung các vấn đề chính như nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp, công nghệ, đổi mới sáng tạo và vai trò tiên phong, xung kích của thanh niên Việt Nam. Phó Thủ tướng kỳ vọng các thanh niên mạnh dạn, tự tin chia sẻ, đặt ra câu hỏi thiết thực để Thủ tướng và các thành viên Chính phủ cùng trao đổi.

Thiếu vốn, khó tiếp cận nguồn lực

Một trong những vấn đề được quan tâm tại cuộc đối thoại là khả năng tiếp cận nguồn vốn của thanh niên khởi nghiệp. Từ thực tiễn xây dựng mô hình doanh nghiệp xã hội, chị Nguyễn Thùy Chi, Phó Giám đốc Công ty TNHH Chạm Vào Xanh, cho rằng muốn tiếp cận vốn, doanh nghiệp trước hết phải có sản phẩm tốt và thị trường. Tuy nhiên, đây cũng chính là thách thức đối với nhiều dự án khởi nghiệp khi còn thiếu nguồn lực để hoàn thiện sản phẩm, mở rộng hoạt động và chứng minh hiệu quả kinh doanh.

Trả lời vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn cho biết, thực hiện tinh thần Nghị quyết 68 về hỗ trợ và phát triển kinh tế tư nhân, Bộ Tài chính đã tham mưu Chính phủ trình Quốc hội một số chính sách tài chính, thuế nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Các chính sách được đề cập gồm nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế đối với hộ kinh doanh lên trên 1 tỷ đồng; giảm 30% thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với đối tượng có doanh thu hằng năm dưới 10 tỷ đồng; đồng thời triển khai gia hạn, miễn, giảm nhiều khoản thuế cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ. Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước cũng có các chính sách tín dụng ưu đãi nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Tạ Anh Tuấn, khả năng tiếp cận nguồn lực vẫn là điểm nghẽn lớn. Hiện khoảng 98% doanh nghiệp Việt Nam thuộc nhóm vừa, nhỏ và siêu nhỏ, nhưng mới chỉ 19-20% số doanh nghiệp tiếp cận được nguồn lực.

Cũng tại cuộc đối thoại, nhiều thanh niên bày tỏ sự băn khoăn trước khi phát triển của AI, tự động hóa và chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc thị trường lao động. Nhiều công việc truyền thống thay đổi hoặc mất đi, trong khi các vị trí việc làm mới đòi hỏi kỹ năng cao hơn.

Đáng chú ý, trước những vướng mắc về đất đai, vốn, công nghệ, thị trường và liên kết chuỗi trong dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp, Bộ trưởng Bộ NN&MT Trịnh Việt Hùng bày tỏ vui mừng và cam kết “bất cứ lúc nào các bạn cũng có thể nhắn tin”.

Khuyến khích mở rộng mô hình liên kết HTX 

Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết theo số liệu thống kê năm 2025, số lượng tuyển sinh chỉ có 9.000 sinh viên tham gia ngành nông nghiệp, chiếm 1,3% trong tổng số tỷ lệ tuyển sinh của năm.

Trước câu hỏi của thanh niên Hồ Hoàng Hiếu (TP HCM) - khởi nghiệp với mô hình nông nghiệp công nghệ cao, Bộ trưởng nhấn mạnh tiếp cận đất đai, vốn và liên kết chuỗi… là những yếu tố rất quan trọng khi khởi nghiệp.

Ông đồng thời khẳng định, nếu sinh viên mới ra trường, dù học bất kỳ ngành nghề gì, các bạn lựa chọn ngành nông nghiệp môi trường khởi nghiệp là an toàn nhất.

Về đất đai, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết Bộ đang xây dựng dự thảo Luật Đất đai sửa đổi, thiết kế tất cả nội dung, điều khoản, nội hàm để người sử dụng đất được tiếp cận đất đai công khai, minh bạch nhất. Đặc biệt, nội dung này được lấy ý kiến toàn dân trên ứng dụng VneID.

“Tiếp cận đất đai từ trước đến nay đều được ưu tiên, gần như không có khó khăn, vướng mắc gì”, Bộ trưởng thông tin.

Để mở rộng quy mô, Bộ trưởng định hướng phải mua thêm hoặc áp dụng mô hình liên kết HTX. Ông nhấn mạnh liên kết HTX là mô hình rất tốt, liên kết với các hộ có sử dụng đất liền kề trong vùng, phù hợp với sản phẩm nông nghiệp của mình.

Về tiếp cận vốn, Bộ trưởng chia sẻ ngành nông nghiệp có rất ít hỗ trợ vốn nói chung. Ngoài bảo hiểm nông nghiệp được coi như một yếu tố an toàn, ông Hùng cho biết có nguồn hỗ trợ từ các chương trình mục tiêu quốc gia. Nếu có nội dung cập nhật vào các chương trình mục tiêu quốc gia thì địa phương sẽ có hỗ trợ.

“Liên quan liên kết chuỗi và tiếp cận thị trường, nếu như cần, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ở số 10 Tôn Thất Thuyết, Hà Nội, bất kỳ lúc nào, các bạn có thể gọi điện, nhắn tin cho tôi”, Bộ trưởng khẳng định số điện thoại đã được công khai.

Từ những vấn đề được nêu tại cuộc đối thoại ngày 15/10, có thể thấy hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp không chỉ dừng ở các chính sách ưu đãi thuế hay tín dụng. Điều quan trọng là xây dựng cơ chế đồng bộ, kết nối nguồn vốn với công nghệ, nghiên cứu với thị trường, đào tạo với nhu cầu thực tế; đồng thời giảm thủ tục và chi phí để người trẻ có điều kiện phát triển ý tưởng.

Bên cạnh đó, cũng yêu cầu người trẻ phải liên tục cập nhật kiến thức, nâng cao năng lực công nghệ và kỹ năng nghề nghiệp. Đối với những người muốn khởi nghiệp, yêu cầu càng cao hơn khi ngoài chuyên môn, họ còn cần năng lực quản trị, tổ chức hoạt động kinh doanh, tìm kiếm khách hàng và thích ứng với biến động thị trường.

Theo phân tích của Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải, số liệu của Cục Thống kê, trong quý III/2026, tỷ lệ thất nghiệp của nhóm thanh niên từ 15-24 tuổi là 9,07%, cao hơn 4 lần tỷ lệ thất nghiệp chung của cả nước, ở mức 2,22%.

Đáng chú ý, khoảng 1,6 triệu thanh niên thuộc nhóm “3 không”, tức không có việc làm, không học tập và không tham gia đào tạo, chiếm 11,2% tổng số thanh niên.

Trong đó, một trong những nguyên nhân chính là sự lệch pha giữa đào tạo và nhu cầu thị trường lao động; cơ hội tiếp cận giáo dục, thông tin việc làm và nghề nghiệp của thanh niên tại nông thôn, vùng sâu, vùng xa còn hạn chế. Một bộ phận người trẻ cũng thiếu kinh nghiệm, kỹ năng và chưa chủ động tìm kiếm việc làm.

Thủ tướng giao nhiệm vụ cụ thể, ấn định thời hạn thực hiện

Kết luận cuộc đối thoại, Thủ tướng Lê Minh Hưng ghi nhận những kết quả của thanh niên Việt Nam, trong đó hệ sinh thái khởi nghiệp năm 2026 tăng trưởng gần 68% so với năm 2025, lọt Top 50 thế giới và Top 10 châu Á.

Tuy nhiên, Thủ tướng cũng chỉ ra những hạn chế về trình độ, kỹ năng của lao động trẻ trước sự thay đổi nhanh chóng của thị trường việc làm. Đặc biệt, ông cảnh báo việc lạm dụng khoa học công nghệ và trí tuệ nhân tạo có thể làm giảm khả năng tư duy, tìm tòi và sáng tạo của thanh niên.

“Chúng ta dùng khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo để đóng góp vào thực thi nhiệm vụ, nhưng nếu lạm dụng quá mức thì sẽ cản trở sáng tạo, suy nghĩ, tìm tòi của chúng ta”, Thủ tướng lưu ý.

Nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ chủ trương sang hành động, người đứng đầu Chính phủ yêu cầu mọi nhiệm vụ phải xác định rõ mục tiêu, kết quả đầu ra, thời hạn hoàn thành, cơ quan chủ trì và đơn vị phối hợp.

Theo đó, Bộ Nội vụ được giao rà soát chính sách việc làm, phát triển năng lực nghề nghiệp cho thanh niên, đề xuất sửa đổi và báo cáo cấp có thẩm quyền trong quý I/2027.

Bộ Khoa học và Công nghệ phải hoàn thành trong quý IV/2026 việc nghiên cứu, đề xuất cơ chế phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử. Bộ đồng thời được yêu cầu nâng cao hiệu quả các quỹ NAFOSTED, NATIF và thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước, viện trường và doanh nghiệp.

Bộ Tài chính có nhiệm vụ đa dạng hóa nguồn vốn cho thanh niên khởi nghiệp, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo; giảm chi phí thành lập, vận hành doanh nghiệp và quan tâm hỗ trợ doanh nghiệp do thanh niên làm chủ.

Đáng chú ý, Ngân hàng Nhà nước được giao đẩy mạnh các giải pháp tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ kinh doanh và doanh nghiệp khởi nghiệp do thanh niên làm chủ tiếp cận tín dụng. Đồng thời, tiếp tục triển khai các chương trình tín dụng chính sách dành cho học sinh, sinh viên.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì rà soát, tháo gỡ khó khăn trong phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn, mở rộng cơ hội cho thanh niên khởi nghiệp, sản xuất, kinh doanh; tạo điều kiện để thế hệ trẻ và doanh nghiệp trẻ tham gia triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia.

Bộ Công Thương được giao tăng cường xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu và phát triển thương mại điện tử, đặc biệt đối với sản phẩm khởi nghiệp, sản phẩm OCOP và sản phẩm của doanh nghiệp do thanh niên làm chủ.

Đối với các địa phương, Thủ tướng đề nghị chủ động lựa chọn những vấn đề phát triển thực tiễn để đặt hàng thanh niên, trí thức trẻ và doanh nghiệp trẻ tham gia giải quyết. Đồng thời, tăng cường hỗ trợ thanh niên nông thôn, thanh niên dân tộc thiểu số và thanh niên có hoàn cảnh khó khăn tiếp cận đào tạo nghề, việc làm, vốn, công nghệ và thị trường.

Liên quan đến nhu cầu nhà ở của người trẻ, Thủ tướng cho biết Chính phủ đang trình Quốc hội sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, đồng thời sẽ chỉ đạo kiểm soát chặt chẽ giá bất động sản, nhất là phân khúc nhà cho thuê và nhà ở xã hội, nhằm hạn chế những bất hợp lý trên thị trường.

Chính phủ cũng sẽ nghiên cứu chính sách mạnh mẽ hơn trong bố trí cán bộ trẻ có năng lực đảm nhận nhiệm vụ quan trọng, từng bước nâng tỷ lệ cán bộ lãnh đạo, quản lý trẻ ở các ngành, các cấp.

“Thanh niên là tương lai của đất nước, là những người quyết định vị thế của Việt Nam trong kỷ nguyên mới”, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh.

Hồng Hương