HTX – hạt nhân liên kết,
nâng tầm kinh tế nông nghiệp
ở Phú Thọ

Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp ngày càng chịu sức ép từ biến động thị trường, yêu cầu chất lượng và cạnh tranh, liên kết trở thành điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả.

Với vai trò tập hợp các hộ sản xuất, HTX đang tạo ra sự thay đổi căn bản trong phương thức tổ chức sản xuất: từ làm ăn riêng lẻ sang hợp tác, từ sản xuất theo kinh nghiệm sang tuân thủ quy trình, từ bán sản phẩm thô sang phát triển hàng hóa theo nhu cầu thị trường.

Tại xã Thanh Thủy, quá trình chuyển đổi ấy được thể hiện rõ qua mô hình sản xuất lúa chất lượng cao. Thay vì duy trì hai vụ lúa với hiệu quả kinh tế còn hạn chế, người dân đã chuyển sang trồng giống ST25 theo chuỗi liên kết, áp dụng quy trình VietGAP và hướng tới xây dựng sản phẩm OCOP.

Các HTX dịch vụ nông nghiệp còn chủ động kết nối với những địa phương có thế mạnh sản xuất quy mô lớn, hình thành cánh đồng cùng trà, cùng giống, liền khoảnh và thống nhất thời gian thu hoạch.

Theo anh Nguyễn Văn Trung, Giám đốc HTX Dịch vụ nông nghiệp Đoan Hạ, việc xây dựng vùng sản xuất tập trung tạo điều kiện thuận lợi để đưa cơ giới hóa vào đồng ruộng, đồng thời giúp nông dân tiếp cận quy trình canh tác tiên tiến.

Từ chỗ trồng lúa chủ yếu phục vụ nhu cầu lương thực và chăn nuôi, người dân đã từng bước chuyển sang tư duy sản xuất hàng hóa. Hiện năng suất lúa của HTX đạt bình quân 60-70 tạ/ha; trong khi đó, gạo ST25 có giá trị dinh dưỡng và giá trị thương mại cao hơn các giống lúa thông thường, tạo thêm động lực để người dân gắn bó với sản xuất.

Điểm đáng chú ý là HTX không chỉ đóng vai trò tập hợp diện tích canh tác mà còn tham gia điều phối toàn bộ quá trình sản xuất. Ngay từ đầu vụ, HTX tổ chức lựa chọn giống, cung ứng vật tư, hướng dẫn kỹ thuật, quản lý đồng ruộng, thu hoạch và kết nối tiêu thụ.

Có thể thấy, hoạt động của HTX tạo thêm cơ hội việc làm tại chỗ, giúp người dân có thêm nguồn thu nhập, đồng thời hạn chế tình trạng lao động phải rời quê hương để tìm kiếm sinh kế.

Đối với những hộ có quy mô sản xuất nhỏ, việc tham gia chuỗi liên kết còn mở ra cơ hội trở thành một mắt xích trong hoạt động kinh tế lớn hơn, thay vì bị hạn chế bởi nguồn lực của từng gia đình.

Quy mô liên kết nông nghiệp của tỉnh Phú Thọ đang ngày càng mở rộng. Hiện toàn tỉnh có 686 vùng trồng trọt tập trung đối với các sản phẩm chủ lực, có lợi thế, với tổng diện tích 82,8 nghìn ha. Các vùng nguyên liệu bước đầu thu hút doanh nghiệp và HTX đầu tư chế biến những sản phẩm như gỗ, chè, măng, cây ăn quả, chuối...

Toàn tỉnh đã triển khai 207 chuỗi liên kết cung ứng thực phẩm an toàn đối với sản phẩm chủ lực, sản phẩm đặc trưng và OCOP. Bên cạnh đó, có 75 cơ sở áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP, HACCP, ISO và 132 cơ sở được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, với sự tham gia của 65 doanh nghiệp, 122 HTX, tổ hợp tác và 20 hộ kinh doanh cá thể.

Những kết quả này cho thấy HTX đang ngày càng khẳng định vai trò trong hệ sinh thái kinh tế nông nghiệp. Không chỉ tổ chức sản xuất, các đơn vị còn tham gia kiểm soát chất lượng, xây dựng thương hiệu, kết nối thị trường và thúc đẩy sự phân công giữa các chủ thể.

Khi sản phẩm được tiêu thụ ổn định, giá trị gia tăng được cải thiện, lợi ích kinh tế không chỉ dừng lại ở một đơn vị mà lan tỏa đến các hộ thành viên, người lao động và cộng đồng dân cư.

Thời gian tới, để các chuỗi liên kết phát huy hiệu quả, cần có sự chủ động, tích cực của cả người dân và doanh nghiệp. Các địa phương phải tăng cường tuyên truyền để người dân hiểu và tuân thủ những điều khoản đã ký kết; đồng thời thường xuyên đánh giá, dự báo cung cầu nông sản nhằm điều chỉnh kế hoạch sản xuất, kinh doanh phù hợp.

Về lâu dài, thước đo hiệu quả của HTX không chỉ nằm ở số lượng thành viên hay quy mô doanh thu, mà còn ở khả năng tạo ra giá trị gia tăng, bảo đảm đầu ra cho sản phẩm, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân. Một HTX hoạt động hiệu quả phải giúp thành viên sản xuất tốt hơn, bán được hàng với giá trị cao hơn, có việc làm và thu nhập ổn định hơn.