Thanh khoản toàn thị trường rơi xuống dưới 15.000 tỷ đồng, mức thấp nhất trong vòng 1 năm, phản ánh dòng tiền tiếp tục đứng ngoài quan sát khi VN-Index giằng co.

Nhà đầu tư đứng ngoài quan sát

Theo giới chuyên môn, thanh khoản tiếp tục co hẹp trong bối cảnh mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao, trong khi các yếu tố địa chính trị bên ngoài chưa có dấu hiệu hạ nhiệt rõ ràng, khiến tâm lý thị trường duy trì trạng thái phòng thủ.

Chuyên gia kinh tế, TS Đinh Thế Hiển cho rằng mặt bằng lãi suất tăng nhanh là rào cản lớn đối với chứng khoán. Dù VN-Index đã giảm mạnh từ đỉnh 1.900 điểm cuối tháng 2, định giá theo P/E vẫn trên 15 lần, không còn ở mức hấp dẫn.

"So với giai đoạn 2023-2024, khi lãi suất tiền gửi nhóm ngân hàng lớn (Vietcombank, BIDV, Agribank, VietinBank) chỉ khoảng 5%/năm và P/E thị trường ở mức 13-14 lần, thì hiện nay lãi suất đã tăng đáng kể. Chứng chỉ tiền gửi kỳ hạn 1 năm của Vietcombank lên tới 7,9%/năm, khiến kênh chứng khoán kém hấp dẫn hơn trong tương quan với lãi suất phi rủi ro", ông Hiển phân tích.

Thực tế, trên các diễn đàn đầu tư chứng khoán đang cho thấy tâm lý thận trọng, thậm chí nản lòng đang bao trùm. Không ít người cho biết họ hạn chế giao dịch, chủ yếu quan sát, số khác chuyển hướng sang gửi tiết kiệm khi lãi suất ở mức cao 7%-9%/năm.

Chị Lan Phương (Hà Nội) cho biết danh mục đang lỗ khoảng 25%, chủ yếu ở các cổ phiếu ngân hàng, chứng khoán, và bất động sản. Dù vậy chị vẫn không có ý định mua thêm để “đỡ giá”, thay vào đó mang tiền gửi tiết kiệm ngân hàng, hưởng lãi suất cao.

Không chỉ chị Phương, nhiều nhà đầu tư chọn "đứng ngoài" do lo ngại căng thẳng Trung Đông kéo dài, giá dầu neo cao có thể gây áp lực lạm phát và ảnh hưởng đến TTCK.

Giới chuyên môn nhận định rủi ro địa chính trị tiếp tục là yếu tố chi phối tâm lý. VN-Index chưa phục hồi như kỳ vọng khi xung đột tại Iran kéo dài, làm gia tăng lo ngại lạm phát.

Ông Nguyễn Tấn Phong, chuyên gia phân tích Chứng khoán Pinetree cho biết khối ngoại vẫn bán ròng liên tục từ đầu năm 2026, cho thấy yếu tố nâng hạng thị trường trong ngắn hạn chưa tạo tác động rõ rệt. Diễn biến VN-Index hiện chủ yếu chịu ảnh hưởng từ biến động vĩ mô toàn cầu hơn là các yếu tố nội tại.

Chỉ gặp áp lực trong ngắn hạn

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng các yếu tố như chiến sự hay lãi suất chỉ mang tính chu kỳ, tác động ngắn hạn đến TTCK.

Theo ông Nguyễn Thành Trung, Tổng Giám đốc CTCP Đầu tư FinSuccess, các yếu tố như căng thẳng địa chính trị tại Iran hay mặt bằng lãi suất tăng nhanh chỉ tác động trong ngắn hạn đến thị trường. Theo dự báo, những yếu tố này có thể sớm hạ nhiệt trong quý II hoặc nửa cuối năm nay.

"Dù P/E thị trường không còn rẻ nhưng vẫn hấp dẫn trong dài hạn. Tăng trưởng 2 con số trong 3-5 năm tới, cùng chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ sẽ là động lực để thị trường phục hồi mạnh mẽ", ông Trung nhận định.

Ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc phân tích ngành Chứng khoán Kafi cũng đồng tình rằng các yếu tố như chiến sự hay lãi suất chỉ mang tính chu kỳ, tác động ngắn hạn.

Theo chuyên gia Kafi, động lực tăng trưởng bền vững của chứng khoán Việt Nam nằm ở quá trình chuyển đổi từ một thị trường mang tính đầu cơ sang thị trường vốn minh bạch, hiện đại, nơi doanh nghiệp có thể huy động vốn dài hạn với chi phí thấp hơn tín dụng ngân hàng.

Đặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số giai đoạn 2026-2030, nhu cầu vốn trở thành yếu tố then chốt. Bộ Tài chính ước tính tổng nhu cầu vốn tối thiểu khoảng 38,5 triệu tỉ đồng; trong đó ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng khoảng 20% (hơn 7,7 triệu tỉ đồng), còn lại hơn 80%, tương đương trên 30 triệu tỉ đồng, phải huy động từ thị trường vốn, trong đó TTCK khoán giữ vai trò ngày càng quan trọng.

Về mặt kỹ thuật, VN-Index đang vận động trong nhịp hồi phục ngắn hạn với hỗ trợ từ đường MA5. Chỉ số hiện nằm trên MA200 (khoảng 1.660 điểm) nhưng vẫn dưới MA50 (khoảng 1.770 điểm), cho tín hiệu trung tính đối với xu hướng trung hạn trong 1–6 tháng. So với thị trường Mỹ, tín hiệu này được đánh giá tích cực hơn khi Dow Jones vẫn chưa thể vượt MA200. Tuy vậy, thanh khoản thị trường mới chỉ ở mức trung bình, phản ánh tâm lý lạc quan nhưng còn dè dặt của nhà đầu tư.

Trên cơ sở các tín hiệu kỹ thuật và diễn biến vĩ mô, Chứng khoán Vietcap đưa ra kịch bản tích cực với xác suất 60%, theo đó VN-Index nhiều khả năng đã hình thành vùng đáy trung hạn quanh khu vực MA200 tại 1.660 điểm. Chỉ số có thể tiếp tục hồi phục theo hướng chậm và thận trọng, phụ thuộc vào tín hiệu từ thị trường quốc tế.

Trong trường hợp các yếu tố bên ngoài cải thiện rõ rệt, như tiến triển đàm phán tại Trung Đông, giá dầu hạ nhiệt và chứng khoán Mỹ vượt MA200, VN-Index có thể chinh phục vùng kháng cự 1.765–1.770 điểm trong 2–3 tuần tới, trước khi hướng đến mốc 1.830 điểm trong tháng 4.

Thậm chí, VDSC dự báo VN-Index trong ngắn và trung hạn sẽ dao động trong vùng 1.584 – 2.042 điểm. 

"Ứng phó" khi thị trường chứng khoán chưa thoát downtrend

Lãi suất tăng cao: “Kẻ hút tiền” của thị trường chứng khoán?

VDSC nhận định tháng 4 là giai đoạn then chốt khi các yếu tố địa chính trị dần tiệm cận ngưỡng điều chỉnh. Thị trường được cho là đã phản ánh phần lớn kịch bản tiêu cực.

Trong ngắn hạn, VDSC khuyến nghị nhà đầu tư ưu tiên bảo toàn vốn, hạn chế mua đuổi theo các nhóm hưởng lợi nhất thời từ biến động giá năng lượng. Tuy nhiên, về dài hạn, các nhịp điều chỉnh hiện tại được xem là cơ hội để tích lũy cổ phiếu đầu ngành có nền tảng tài chính tốt, khi định giá đã trở nên hấp dẫn.

Hải Giang