Thị trường chứng khoán vừa chứng kiến sự trở lại đầy ấn tượng của nhóm cổ phiếu phân bón trong phiên 8/7.

Hưng phấn ngắn ngủi

Trong đó, BFC của Phân bón Bình Điền và DPM của Đạm Phú Mỹ cùng đóng cửa trong sắc tím, lần lượt lên 56.700 đồng và 24.200 đồng/cp.

Đáng chú ý, DPM ghi nhận thanh khoản tăng vọt với hơn 12,3 triệu cổ phiếu được sang tay, cho thấy dòng tiền trở lại mạnh mẽ sau thời gian dài nhóm phân bón giao dịch kém tích cực. Cổ phiếu DCM của Đạm Cà Mau cũng tăng 4,4%, lên 36.650 đồng/cp, mức cao nhất trong hơn hai tuần.

Diễn biến khởi sắc này xuất hiện sau khi BFC, DPM và DCM trải qua hơn một tháng liên tục điều chỉnh và dò đáy. Dòng tiền quay trở lại trong bối cảnh một số doanh nghiệp đầu ngành bắt đầu hé lộ những tín hiệu tích cực về kết quả sản xuất, kinh doanh 6 tháng đầu năm 2026.

Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí – CTCP, đơn vị vận hành thương hiệu PVFCCo – Phú Mỹ cho biết hoạt động sản xuất và kinh doanh ghi nhận tăng trưởng tích cực trong nửa đầu năm.

Các chỉ tiêu doanh thu và lợi nhuận của PVFCCo – Phú Mỹ được ước tính vượt cao kế hoạch 6 tháng và tăng trưởng so với cùng kỳ. Doanh nghiệp cũng hoàn thành vượt mức toàn bộ 5 chỉ tiêu quản trị và tăng trưởng do Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam giao.

CTCP Phân bón Dầu khí Cà Mau cũng vừa công bố kết quả kinh doanh sơ bộ 6 tháng đầu năm. Theo đó, doanh thu bộ sản phẩm trong nửa đầu năm đạt hơn 11.800 tỷ đồng, với tổng sản lượng tiêu thụ vượt 900.000 tấn, hoàn thành hơn 59% kế hoạch năm.

Mức doanh thu này cao hơn khoảng 20% so với doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ 9.824 tỷ đồng ghi nhận trong cùng kỳ năm 2025.

Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp vẫn duy trì lượng tiền mặt lớn, tỷ lệ cổ tức hấp dẫn và tình hình tài chính tương đối lành mạnh, trở thành điểm cộng trong bối cảnh nhà đầu tư tìm kiếm các cổ phiếu có nền tảng cơ bản.

Tuy nhiên, chỉ sau một phiên giao dịch sôi động, diễn biến của nhóm phân bón đã thay đổi rõ rệt. Nhiều cổ phiếu từ trạng thái tăng trần chuyển sang giảm mạnh trong phiên 9/7. Sự đảo chiều nhanh chóng phản ánh tâm lý thận trọng của dòng tiền ngắn hạn.

Diễn biến này cũng cho thấy dòng tiền hiện nay vẫn mang tính luân chuyển nhanh giữa các nhóm ngành thay vì duy trì ở một nhóm cổ phiếu trong thời gian dài. Sau khi đạt mức sinh lời kỳ vọng, dòng vốn có xu hướng dịch chuyển sang những nhóm ngành khác có câu chuyện mới, khiến đà tăng của cổ phiếu phân bón nhanh chóng suy yếu.

Sức hút còn đó, nhưng không còn là "cuộc chơi dễ thắng"

Phiên giảm nhanh chóng không đồng nghĩa với triển vọng của ngành phân bón đã chấm dứt. Trên thực tế, nhiều yếu tố nền tảng vẫn đang hỗ trợ nhóm doanh nghiệp này.

Giá nguyên liệu đầu vào nhìn chung vẫn thấp hơn đáng kể so với giai đoạn đỉnh năm 2022, giúp doanh nghiệp duy trì biên lợi nhuận ở mức tích cực nếu giá bán tiếp tục cải thiện. Một số doanh nghiệp cũng đang mở rộng thị trường xuất khẩu, đa dạng hóa sản phẩm và cải thiện hiệu quả hoạt động nhằm giảm sự phụ thuộc vào biến động của thị trường nội địa.

Ngoài ra, ngành phân bón vẫn được hưởng lợi nếu giá nông sản duy trì ở mức cao, qua đó thúc đẩy nhu cầu đầu tư cho sản xuất nông nghiệp. Đây là yếu tố có thể tạo nền tảng cho kết quả kinh doanh trong những quý tới.

Chứng khoán ACB (ACBS) ước tính, sản lượng tiêu thụ phân bón năm nay sẽ duy trì đà tăng nhẹ 2%, đạt 10,7 triệu tấn. Trong cơ cấu sản phẩm, phân bón urê vẫn giữ nhu cầu ổn định. Tiêu thụ phân bón hữu cơ trong nước được dự báo tăng trưởng khoảng 15%/năm, chiếm gần 28% tổng thị trường.

Dù vậy, các chuyên gia cho rằng triển vọng của nhóm cổ phiếu này sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng hiện thực hóa lợi nhuận thay vì chỉ dựa trên kỳ vọng.

Thị trường phân bón vốn mang tính chu kỳ rõ nét, chịu ảnh hưởng lớn từ giá khí, giá nguyên liệu, cung cầu toàn cầu, chính sách thương mại cũng như thời tiết. Vì vậy, lợi nhuận của doanh nghiệp có thể biến động mạnh giữa các giai đoạn. Điều này khiến giá cổ phiếu cũng thường xuất hiện những nhịp tăng mạnh nhưng điều chỉnh rất nhanh khi kỳ vọng thay đổi.

Chờ ‘sóng’ cổ phiếu phân bón

Một yếu tố khác cần lưu ý là mặt bằng định giá sau giai đoạn tăng nóng đã không còn quá hấp dẫn ở một số doanh nghiệp. Nếu kết quả kinh doanh không vượt kỳ vọng hoặc giá phân bón thế giới suy yếu trở lại, cổ phiếu hoàn toàn có thể chịu áp lực điều chỉnh thêm.

Trong bối cảnh đó, giới phân tích cho rằng nhà đầu tư cần phân biệt giữa biến động giá ngắn hạn và giá trị doanh nghiệp trong dài hạn. Những doanh nghiệp có bảng cân đối tài chính lành mạnh, dòng tiền ổn định, tỷ lệ cổ tức cao và chiến lược mở rộng thị trường rõ ràng vẫn có khả năng tạo ra giá trị bền vững hơn so với các cổ phiếu chỉ tăng nhờ hiệu ứng dòng tiền đầu cơ.

Đối với nhà đầu tư ngắn hạn, việc mua đuổi sau các phiên tăng trần liên tiếp tiềm ẩn nhiều rủi ro khi áp lực chốt lời có thể xuất hiện bất cứ lúc nào. Trong khi đó, nhà đầu tư trung và dài hạn cần theo dõi sát diễn biến giá phân bón thế giới, kết quả kinh doanh quý II và nửa cuối năm cũng như các yếu tố đầu vào như giá khí, chi phí vận chuyển và nhu cầu tiêu thụ để đánh giá triển vọng thực sự của doanh nghiệp.

Hải Giang