Tuy nhiên, đằng sau niềm vui ấy vẫn còn những băn khoăn: Làm thế nào để mức tăng lương này không bị "cuốn trôi" bởi làn sóng tăng giá?

Nỗi lo về sức mua thực tế của đồng tiền

Đối với những người đang trực tiếp làm việc tại các đơn vị hành chính cấp xã, việc điều chỉnh lương cơ sở mang ý nghĩa cực kỳ quan trọng. Sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, khối lượng công việc đổ dồn về cơ sở ngày một lớn. Trong bối cảnh đó, mức tăng 8% được xem là sự ghi nhận xứng đáng cho những nỗ lực của đội ngũ cán bộ.

Chị Đỗ Mai Anh, cán bộ tại Điểm Hỗ trợ dịch vụ công số xã Tam Hưng, Hà Nội, chia sẻ chính sách này là sự quan tâm rất thiết thực. Với cá nhân chị, mức lương tăng thêm gần 1 triệu đồng mỗi tháng là nguồn động viên lớn để chị gắn bó và tận tâm hơn với công việc. Cùng chung tâm trạng phấn khởi, anh Đỗ Đăng Yên, chuyên viên Phòng Văn hóa - Xã hội UBND xã Tam Hưng, nhìn nhận mức điều chỉnh này hoàn toàn phù hợp với thực tiễn hiện nay.

Ông Nguyễn Huy Khánh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội, cũng khẳng định đây là đòn bẩy tinh thần giúp người lao động hăng say hơn trong giai đoạn chuyển đổi cơ cấu chính quyền hiện nay.

Dù những con số trên bảng lương đang nhích lên, nhưng nỗi băn khoăn về khả năng kiểm soát lạm phát vẫn luôn hiện hữu. Thực tế cho thấy đời sống của người lao động không được đo bằng giá trị tuyệt đối của tiền lương mà được đo bằng sức mua thực tế. Nếu thu nhập tăng thêm vài trăm nghìn đồng nhưng các chi phí thiết yếu như tiền thuê nhà, thực phẩm, học phí đồng loạt tăng theo, thì khoản tăng lương sẽ nhanh chóng mất đi ý nghĩa.

Hiện tượng "đón sóng giá" vốn không còn xa lạ sau mỗi đợt tăng lương. Một số mặt hàng và dịch vụ thường có xu hướng tăng giá với lý do chi phí đầu vào tăng hoặc nhu cầu thị trường đi lên. Theo ông Ngọ Duy Hiểu, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, điều người lao động trăn trở nhất chính là liệu chi phí sinh hoạt có được kiểm soát hay không. Nếu giá nhà ở và các dịch vụ thiết yếu đều tăng, cuộc sống của họ vẫn sẽ đối mặt với nhiều khó khăn như cũ. Chính vì vậy, một chính sách tiền lương tốt phải đi đôi với khả năng giữ cho giá trị đồng lương được bảo toàn trong đời sống hằng ngày.

Nhìn từ góc độ thống kê, thu nhập tăng có thể làm tổng cầu tăng lên, từ đó tạo sức ép nhất định đối với mặt bằng giá. Bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng Ban Thống kê dịch vụ và giá, Cục Thống kê, cho rằng mức độ tác động của lương lên giá cả phụ thuộc vào nhiều yếu tố bao gồm quy mô điều chỉnh, phạm vi đối tượng được hưởng và đặc biệt là khả năng cung ứng hàng hóa của thị trường.

Dữ liệu cho thấy trong sáu tháng đầu năm nay, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đã tăng 4,38%, tiến sát mục tiêu 4,5%. Khi bước sang năm 2026, kịch bản lạm phát được dự báo sẽ nằm trong khoảng từ 4,5% đến 5,5%. Các áp lực lớn nhất đến từ diễn biến giá năng lượng thế giới và chi phí nguyên liệu đầu vào đang ở mức cao. Mặc dù xăng dầu chỉ chiếm khoảng 4,5% trong rổ hàng hóa tính CPI nhưng lại có sức lan tỏa cực lớn đến chi phí vận tải, logistics và giá thành sản xuất của hầu hết các nhóm hàng khác.

Bên cạnh đó, các chỉ số về giá sản xuất công nghiệp tăng 4,18%, giá vận tải kho bãi tăng 8,23% và giá nguyên vật liệu dùng cho sản xuất tăng 5,4% cũng là những tín hiệu cần đặc biệt lưu ý. Nếu những chi phí này duy trì ở mức cao quá lâu, áp lực chuyển dịch từ giá sản xuất sang giá tiêu dùng sẽ trở nên nặng nề hơn bao giờ hết.

Ổn định giá cả là nền tảng bền vững

Theo các chuyên gia, bức tranh đời sống người lao động vẫn còn không ít áp lực. Khảo sát gần 2.000 người lao động tại 196 doanh nghiệp do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam thực hiện mới đây cho thấy, 54,3% người được hỏi cho biết thu nhập chỉ vừa đủ trang trải cuộc sống; 20,6% không đủ sống và phải làm thêm giờ; chỉ 7,9% có khả năng tích lũy. Đáng chú ý, gần 27% người lao động phải vay mượn hằng tháng để duy trì cuộc sống, cao gấp hơn 2 lần so với năm trước.

Áp lực tài chính cũng ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều nhu cầu thiết yếu như dinh dưỡng, nhà ở, giáo dục con cái và chăm sóc sức khỏe. Đây cũng là cơ sở để Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đề xuất điều chỉnh lương tối thiểu vùng năm 2027 theo hai phương án với mức tăng bình quân 9,8% hoặc 8,5%, đồng thời kiến nghị áp dụng từ ngày 1/1/2027 nhằm cải thiện đời sống người lao động.

Để việc tăng lương thực sự mang lại niềm vui trọn vẹn, các chuyên gia kinh tế cho rằng cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các chính sách tài khóa và tiền tệ. Chuyên gia kinh tế Nguyễn Bích Lâm cảnh báo rằng dù lạm phát chưa phải rủi ro hiện hữu ngay lập tức, nhưng các điều kiện hình thành nên nó đang dần tích tụ. Dòng vốn tín dụng cần được phân bổ hiệu quả vào sản xuất kinh doanh thay vì đổ vào các tài sản rủi ro để tránh gây áp lực lên lạm phát trong trung hạn.

Chi tiết 2 phương án tăng lương tối thiểu vùng từ 1/1/2027 vừa được đề xuất

Tăng lương cơ sở: "Túi tiền" bảo hiểm thay đổi ra sao?

TS. Nguyễn Đức Độ, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Tài chính, nhận định rằng áp lực lạm phát hiện nay chủ yếu đến từ cú sốc chi phí ngắn hạn, đặc biệt là giá dầu thế giới, chứ không hẳn do tổng cầu tăng đột biến. Vì vậy, thay vì thắt chặt tiền tệ ngay lập tức, các giải pháp nên tập trung vào việc hỗ trợ thuế và phí đối với xăng dầu để giảm áp lực đầu vào. Tuy nhiên, Chính phủ cũng cần thận trọng với nguy cơ thâm hụt thương mại và biến động tỷ giá khi thực hiện các chính sách tài khóa mở rộng.

Theo chuyên gia kinh tế, PGS.TS. Ngô Trí Long, ổn định giá cả chính là điều kiện tiên quyết để thành quả tăng trưởng đến được với người dân. Việc điều hành giá trong năm 2026 không đơn thuần là một nhiệm vụ kỹ thuật mà là một trụ cột của ổn định kinh tế vĩ mô. Các mặt hàng chiến lược như điện và xăng dầu cần được điều chỉnh theo lộ trình minh bạch, hài hòa giữa tín hiệu thị trường và mục tiêu an sinh xã hội.

Bên cạnh các biện pháp kỹ thuật, việc kiểm soát "tâm lý tăng giá" cũng quan trọng không kém. Khi người dân và doanh nghiệp hình thành kỳ vọng rằng giá sẽ tăng theo lương, họ sẽ thay đổi hành vi tiêu dùng và định giá, vô tình tạo ra một vòng xoáy lạm phát thực sự. Do đó, công tác truyền thông minh bạch và công khai các kịch bản điều hành của Chính phủ sẽ giúp củng cố niềm tin thị trường.

Cùng quan điểm, PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng, giảng viên cao cấp Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế (Đại học Kinh tế Quốc dân) cho rằng, việc điều chỉnh tiền lương chỉ thực sự phát huy ý nghĩa khi đi cùng với kiểm soát tốt lạm phát. Nên cần điều hành hợp lý giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý, chủ động nguồn cung hàng hóa, nâng cao năng lực dự trữ các mặt hàng chiến lược và tránh để hình thành kỳ vọng “tăng lương là tăng giá” trên thị trường.

Tăng lương là một chủ trương nhân văn, thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với đội ngũ cán bộ và người lao động. Để chính sách này thực sự đi vào cuộc sống, việc giữ cho mặt bằng giá cả ổn định là nhiệm vụ sống còn. Khi người lao động có thể mua được nhiều hàng hóa hơn với đồng lương mới, đó cũng chính là lúc mục tiêu nâng cao chất lượng đời sống nhân dân được thực hiện một cách trọn vẹn nhất.

Huyền Anh