Dự thảo thông tư thay thế Thông tư 203/2015/TT-BTC đã chính thức quy định chi tiết về giao dịch bán khống và giao dịch trong ngày (T 0). Đây là bước phát triển quan trọng và tất yếu để thị trường chứng khoán Việt Nam tiệm cận với sự phát triển của thị trường tiên tiến hơn trong khu vực, đẩy nhanh tiến trình nâng hạng và hỗ trợ thanh khoản cho thị trường.

Với việc đưa ra dự thảo thông tư mới này, cơ quan quản lý cũng cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam đã ở thời điểm chín muồi để xây dựng các cơ chế giao dịch phức tạp hơn. Đồng thời, đánh dấu cột mốc lần đầu tiên các cơ quan quản lý có sự thống nhất về mặt chủ trương để phát triển 2 cơ chế giao dịch.

Nhằm chuẩn bị cho bước ngoặt này, tại Tọa đàm "Sự vươn lên của thị trường chứng khoán Việt Nam hậu Covid-19", ông Nguyễn Sơn cho biết, trong năm 2018, cơ quan quản lý đã triển khai cơ chế CCP - một cơ chế hoạt động của trung tâm thanh toán bù trừ, đóng vai trò là một chủ thể đứng giữa các bên giao dịch cho thị trường phái sinh. Trong đó, VSD đóng vai trò gánh chịu các rủi ro trên thị trường.

Tại lần thay đổi pháp lý lần này, CCP sẽ được đưa vào thị trường chứng khoán cơ sở, nhằm tháo gỡ những nghiệp vụ chưa triển khai được và vướng mắc trong việc xem xét nâng hạng cho thị trường chứng khoán Việt Nam là ký quỹ 100% khi đặt lệnh mua, bán. Nếu cơ chế CCP mới được áp dụng, nhà đầu tư chỉ cần ký quỹ 10-20% giá trị đặt mua.

"Về cơ chế bán chứng khoán trong ngày, chứng khoán chờ về, chúng tôi đang đầu tư gói thầu công nghệ toàn thị trường và dự kiến sẽ vận hành vào năm 2021 trên nền tảng pháp lý là các văn bản, Nghị định, quy trình giao dịch đã sẵn sàng, còn thời điểm chính xác thì chưa thể chắc chắn", ông Sơn cho biết.

Đối với hoạt động bán khống thì các quy định trước không cấm nhưng thị trường vẫn chưa sẵn sàng nên chưa có văn bản hướng dẫn. 

"Cần có cơ chế pháp lý và công nghệ, đặc biệt là ý thức tuân thủ của nhà đầu tư quyết định sự thành bại của thị trường, cùng với sự đồng bộ pháp lý, công nghệ, năng lực quản lý giám sát với tất cả thành viên tham gia vào thị trường mới có thể vận hành được, có thể đến năm 2021 sẽ được triển khai", ông Sơn nói.

Minh Khuê