Theo Nghị định 252 quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế, từ ngày 1/7, một cơ chế chia sẻ thông tin đa chiều đã chính thức được thiết lập. Trong đó, điểm mới đáng chú ý nhất chính là việc mở rộng trách nhiệm cung cấp dữ liệu sang các cơ quan báo chí, thay vì chỉ tập trung vào các tổ chức tài chính như trước đây.

Dưới sự điều chỉnh của nghị định mới, khi nhận được yêu cầu từ cơ quan quản lý thuế, các cơ quan báo chí có trách nhiệm cung cấp những thông tin chi tiết liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc các chương trình quảng cáo, khuyến mại và giá bán của tổ chức, cá nhân. Những dữ liệu này giúp ngành thuế có thêm cơ sở để đối chiếu, xác minh nghĩa vụ thuế của các đơn vị trên thị trường.

Bên cạnh việc cung cấp thông tin về hoạt động kinh doanh, báo chí còn đóng vai trò là "cánh tay nối dài" giúp phát hiện các rủi ro quản lý thông qua dư luận xã hội. Các dấu hiệu vi phạm pháp luật thuế được phản ánh trên phương tiện thông tin đại chúng phải được phối hợp chia sẻ kịp thời với cơ quan thuế.

Về thời hạn thực hiện, Nghị định quy định các đơn vị báo chí có tối đa 5 ngày làm việc để phản hồi các yêu cầu thông thường. Trong trường hợp nội dung phức tạp cần nhiều thời gian xác minh, thời hạn có thể kéo dài nhưng không quá 10 ngày và phải kèm theo văn bản giải trình. Đặc biệt, đối với những thông tin liên quan trực tiếp đến dấu hiệu vi phạm pháp luật thuế, việc cung cấp phải được thực hiện ngay trong ngày hoặc chậm nhất là ngày làm việc tiếp theo kể từ khi phát hiện.

Cục Thuế đề nghị tăng cường phối hợp quản lý thuế đối với hộ, cá nhân cho thuê nhà, văn phòng

'Siết' quản lý thuế bán hàng online: Người ủng hộ, kẻ thấp thỏm lo âu

Song song với cơ quan báo chí, hệ thống ngân hàng và các đơn vị trung gian thanh toán cũng đối mặt với những yêu cầu khắt khe hơn. Nếu như trước đây, việc cung cấp thông tin giao dịch và số dư chỉ được thực hiện khi có yêu cầu thanh tra, kiểm tra cụ thể thì nay, hoạt động này đã trở thành nghĩa vụ định kỳ hằng tháng.

Phạm vi dữ liệu mà ngân hàng phải chia sẻ hiện đã bao phủ toàn diện các khía cạnh tài chính của người nộp thuế. Theo đó, các tổ chức tín dụng phải báo cáo đầy đủ từ thông tin định danh như tên chủ tài khoản, mã số thuế đến các chi tiết về giao dịch như số lượng, giá trị, nội dung và thông tin bên chuyển nhận tiền.

Quy định này áp dụng cho cả giao dịch trong nước lẫn xuyên biên giới, đồng thời bao gồm cả dữ liệu về người được ủy quyền và các bên liên quan. Ngoài ra, những biến động về số dư hay các giao dịch đáng ngờ theo luật phòng, chống rửa tiền cũng phải được báo cáo thường xuyên để cơ quan thuế kịp thời theo dõi.

Theo đánh giá từ Cục Thuế, việc kết nối dữ liệu từ ngân hàng và báo chí là bước đi chiến lược để chuyển đổi mô hình quản lý thuế theo hướng phân tích dòng tiền thực tế. Hiện ngành thuế đã tiếp nhận thông tin của khoảng 250 triệu tài khoản ngân hàng, tạo nên một kho dữ liệu khổng lồ phục vụ công tác giám sát.

Để xử lý khối lượng thông tin đồ sộ này, cơ quan thuế sẽ áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ công nghệ hiện đại. Việc ứng dụng công nghệ không nhằm mục đích theo dõi toàn bộ giao dịch cá nhân mà tập trung vào việc phân tích, nhận diện các trường hợp có dấu hiệu rủi ro cao. Cách tiếp cận này giúp cơ quan thuế tối ưu hóa nguồn lực, đảm bảo tính công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế đồng thời vẫn giữ vững sự minh bạch và bảo mật thông tin theo quy định.

Thanh Hoa