Triển vọng đối với ngành đồ uống của Việt Nam được dự báo là khá sáng sủa, trong giai đoạn từ năm 2011- 2016, doanh số của ngành sẽ tăng 7,5%, còn doanh thu sẽ tăng 10,5% khi mà người tiêu dùng bắt đầu sử dụng các loại đồ uống có giá trị cao hơn.

Nội vươn mình

Có thể thấy sức hấp dẫn của thị trường từ quyết tâm tham gia thị trường của các DN. Mới đây, công ty TNHH Hoà Bình đã ký hợp đồng vay 327 tỷ đồng từ Ngân hàng Agribank - Chi nhánh Bắc Ninh để mua dây chuyền máy móc cho nhà máy sản xuất bia và nước ngọt tại Khu công nghiệp Tiên Sơn (Bắc Ninh). Dự án này có tổng vốn đầu tư hơn 850 tỷ đồng, được thiết kế với công suất 150 triệu lít nước ngọt, 20 triệu lít bia và 100 triệu lít nước tinh khiết/năm. Một "người khổng lồ" khác là Masan, lại không chọn cách đầu tư nhà máy mới, mà thực hiện chiến lược thâu tóm các DN hiện có để tấn công vào lĩnh vực NGK. Cụ thể: mua lại Nhà máy bia Phú Yên, nắm quyền kiểm soát Vinacafe Biên Hoà và Nước khoáng Vĩnh Hảo. 

 Tiềm năng tăng trưởng của thị trường NGK vẫn rất hấp dẫn.

Bên cạnh đó là những tên tuổi như Vinasoy (thuộc công ty CP Đường Quảng Ngãi) với hơn 78% thị phần sữa đậu nành đóng gói bao bì giấy với hai nhãn hàng là Fami và Vinasoy. Trong 10 năm trở lại đây, sản lượng tiêu thụ của Vinasoy tăng trưởng bình quân hơn 40%/năm với doanh thu năm 2013 đạt 2.440 tỷ đồng. Đặc biệt cũng phải tính đến “hiện tượng” Number One của Tập đoàn Tân Hiệp Phát như một ví dụ điển hình trong việc thay đổi diện mạo thị trường NGK, cũng như khẳng định vị thế DN nội, bởi đánh trúng thị hiếu của giới trẻ và người tiêu dùng.

 “Ngoại” đâu ngồi yên

Trước sự trỗi dậy của các DN nội, các DN FDI cũng không ngồi yên. Bằng chứng là sự gia tăng đầu tư mở rộng của các “ông lớn” như Coca-Cola, Pepsi, Nestlé (Nước khoáng LaVie), Vedan (Trà xanh đóng chai Thiên Trà). Hoạt động mua bán - sáp nhập (M&A) gia tăng như việc Masan tăng tỷ lệ sở hữu cổ phần tại Nước khoáng Vĩnh Hảo từ 24% lên tới 63%, đồng thời cũng đã kiểm soát Vinacafe Biên Hòa – thương hiệu đang giữ vị trí quán quân trên thị trường cà phê hòa tan. Công ty Uni-President (Đài Loan) thì thâu tóm Tribeco trong khi Kirin Holdings (Nhật Bản) mua lại Interfoods - công ty sở hữu thương hiệu trà bí đao Wonderfarm. Cùng với đó là việc Coca Cola tuyên bố đầu tư 300 triệu USD vào thị trường Việt Nam, còn Pepsi chi 120 triệu USD xây 2 nhà máy mới.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Hồ Thị Kim Thoa, cho rằng trước những thách thức của ngành đồ uống Việt Nam hiện nay, khi chúng ta hội nhập với khu vực và thế giới, các chính sách bảo hộ sẽ bị loại bỏ. Các DN sản xuất đồ uống của Việt Nam sẽ phải chịu sự cạnh tranh khốc liệt từ các tập đoàn đồ uống nước ngoài khi họ thâm nhập sâu vào thị trường NGK. Do vậy, các DN cần phải tự ý thức cải tiến sản phẩm, hạ giá thành… để cạnh tranh, hội nhập và phát triển. Khi Việt Nam tham gia TPP, việc giảm thuế nhập khẩu từ 30% đối với NGK có gas xuống 0% sẽ đưa thị trường này vào cuộc cạnh tranh khốc liệt.
Ở góc độ DN, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội DN Tp.HCM Phạm Ngọc Hưng, cho biết: Bài học về thị trường bột giặt hay kem đánh răng Việt bị mất tên tuổi vào tay các tập đoàn nước ngoài còn chưa nguội. Do vậy, các DN sản xuất kinh doanh mặt hàng này cần chủ động tìm cách vượt qua những khó khăn hiện tại để hướng tới mục tiêu giữ vững thị trường và đóng góp vào sự phát triển chung của nền kinh tế nước nhà.

Lê Thy