Điển hình, tại huyện Châu Đức đến nay có hơn 3.500ha đất được đầu tư nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao với các loại cây chủ lực như hồ tiêu, rau, cây ăn quả… Giá trị sản xuất nông nghiệp công nghệ cao của huyện đạt hàng nghìn tỷ đồng, chiếm gần 30% tổng giá trị toàn ngành.

Giảm phụ thuộc “ông trời”

Trên nền tảng nông nghiệp công nghệ cao, nhiều mô hình chuyển đổi cây trồng đạt hiệu quả kinh tế cao, phù hợp với quy hoạch nông nghiệp của huyện đã ra đời. Điển hình như mô hình trồng thanh long của HTX nông nghiệp - dịch vụ Xuân Trường, xã Sơn Bình.

Hiện, HTX đang là điểm tựa của gần 20 thành viên, hàng chục hộ liên kết, với gần 14 ha canh tác, trong đó có 12ha đang cho thu hoạch. HTX cũng đã được cấp mã vùng trồng xuất khẩu thanh long sang thị trường Trung Quốc để có đầu ra ổn định cho sản phẩm của các thành viên.

Ông Nguyễn Tấn Lương, Giám đốc HTX Xuân Trường, cho biết để đảm bảo chất lượng sản phẩm, HTX ứng dụng khoa học kỹ thuật vào hầu hết các khâu, từ chăm sóc cây đến sơ chế, vận chuyển. Điển hình như hệ thống đèn xông cao áp để kích hoa ra trái vụ, hệ thống tưới nước tự động...

Đáng chú ý, những năm qua, trước bối cảnh biến đổi khí hậu khắc nghiệt, không chỉ trồng trọt, nhiều mô hình chăn nuôi gia súc, gia cầm và nuôi trồng thủy sản cũng từng bước áp dụng công nghệ cao. Nổi bật như mô hình nuôi tôm công nghệ cao của HTX Chợ Bến, huyện Long Điền.

Ông Huỳnh Văn Thuyết, Giám đốc HTX Chợ Bến, cho biết đang có tổng diện tích mặt nước hơn 3 ha nuôi trồng thủy sản theo hướng an toàn sinh thái gắn với ứng dụng công nghệ cao, trong đó có 8 ao nuôi tôm thẻ chân trắng với diện tích 1.000m2/ao, 1 ao ương tôm. Diện tích còn lại dùng làm ao lắng để bơm nước ra vào mỗi ngày.

Bình quân mỗi năm, HTX Chợ Bến triển khai 3 vụ, trung bình mỗi ao cho thu hoạch từ 2-2,5 tấn tôm thương phẩm chất lượng cao. Để nâng cao giá trị sản xuất cho thành viên, HTX đã liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm với mô hình nuôi tôm an toàn sinh học.

Thúc đẩy sản xuất hiện đại

Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật giúp HTX Chợ Bến kiểm soát tốt môi trường nước, ngăn ngừa bệnh gây hại cho tôm và thời gian nuôi ngắn, lợi nhuận cao. Ngay vụ đầu tiên, HTX đã thu hoạch được hơn 20 tấn tôm thẻ chân trắng đạt trọng lượng từ 30-34 con/kg. Giá thu mua tại ao đạt 180-200 ngàn đồng/kg. Sau khi trừ các khoản chi phí, HTX đạt lợi nhuận 30% trên tổng doanh thu.

Tương tự, HTX Nông nghiệp Quyết Thắng (TP. Bà Rịa), với 4 năm nuôi tôm công nghệ cao, đang đạt được những kết quả tích cực. Năng suất nuôi tôm của HTX đạt 50-60 tấn/vụ/3 fam nuôi (sản lượng 150 - 180 tấn/năm), doanh thu bình quân mỗi năm khoảng 15-20 tỷ đồng, lợi nhuận trên 8 tỷ đồng/năm.

Ông Nguyễn Kim Chuyên, Giám đốc HTX, cho hay nhờ ứng dụng công nghệ cao, mô hình đã thực sự khắc phục được những hạn chế khi nuôi tôm truyền thống. Vừa giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường, vừa nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, từ đó đảm bảo giá trị kinh tế cao.

Có thể thấy, trong bối cảnh thời tiết ngày càng trở nên cực đoan, kéo theo sâu bệnh diễn biến phức tạp, ảnh hưởng lớn đến năng suất, chất lượng sản phẩm cây trồng, việc ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp đang được tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu đẩy mạnh tại các địa phương.

Đặc biệt, tỉnh đang đẩy mạnh khuyến khích các HTX, doanh nghiệp, nông dân tham gia phát triển sản xuất nông nghiệp thuận tự nhiên, theo hướng hữu cơ, hạn chế sử dụng phân bón, thuốc hóa học nhằm hướng tới một nền nông nghiệp hiệu quả, bền vững.

Theo thống kê, hiện tỷ lệ giá trị sản phẩm trồng trọt ứng dụng công nghệ cao của tỉnh đạt 21%; tỷ lệ giá trị sản phẩm chăn nuôi ứng dụng công nghệ cao đạt 35,39% và tỷ lệ giá trị sản phẩm thủy sản ứng dụng công nghệ cao đạt 47,52%.

Bên cạnh ứng dụng công nghệ cao, các địa phương, cơ quan chức năng tỉnh cũng từng bước chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mở rộng những mô hình sử dụng giống cây trồng cho năng suất cao, chống chịu sâu bệnh, bảo đảm thích ứng với những tác động của các hiện tượng thời tiết cực đoan. Đồng thời, tăng cường chuỗi liên kết sản xuất với tiêu thụ, bền vững trong sản xuất, gắn với thích ứng với biến đổi khí hậu.

Những điểm nghẽn cần khơi thông

Đang có những chuyển biến tích cực, tuy nhiên, ngành nông nghiệp tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu cũng thẳng thắn chỉ ra những vướng mắc cần tháo gỡ để tạo động lực phát triển trong thời gian tới.

Đơn cử, một trong những khó khăn hiện tại là quỹ đất sản xuất. Giám đốc HTX Quyết Thắng Nguyễn Kim Chuyên cho biết với những thành công đang có, HTX muốn mở rộng quy mô thêm 1ha. Song, quỹ đất của HTX dù đã làm thủ tục chuyển đổi từ đất trồng lúa sang đất nuôi trồng thủy sản trong nhiều năm qua, vẫn chưa thể thực hiện.

Thực tế chỉ ra, việc thực hiện thu hồi đất để kêu gọi các dự án đầu tư sản xuất nông nghiệp công nghệ cao còn khá chậm. Hạ tầng thủy lợi, giao thông nội đồng, điện còn nhiều bất cập, đồng thời còn thiếu những nhà máy sơ chế biến, đóng gói, bảo quản đến chế biến tinh và chế biến sâu sản phẩm cho giá trị cao.

Ngoài các khó khăn trên, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao vẫn còn gặp nhiều trở ngại khác như thị trường tiêu thụ thiếu ổn định. Các hộ dân, HTX, doanh nghiệp chưa chủ động tìm đầu ra cho sản phẩm. Bên cạnh đó, các HTX, doanh nghiệp khó khăn về tiếp cận nguồn vốn vay để mở rộng quy mô sản xuất...

Theo đó, thời gian tới, để tháo gỡ vướng mắc, đẩy mạnh phát triển nông nghiệp công nghệ cao, tỉnh sẽ đồng loạt triển khai nhiều cơ chế, chính sách. Trong đó, tập trung áp dụng các quy định, chính sách khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết, khuyến khích đầu tư phát triển nông nghiệp như: Nghị định số 57/2018/NĐ-CP, Nghị định số 98/2018/NĐ-CP, Nghị định số 83/2018/NĐ-CP, Nghị quyết 02/2020/NQ-HĐND.

Đồng thời, tỉnh cũng sẽ ưu tiên đầu tư cơ sở hạ tầng khu, đào tạo nguồn nhân lực phát triển trang trại công nghệ cao trong nông nghiệp, xúc tiến thương mại nông nghiệp, tổ chức các chuyến tham quan, học tập kinh nghiệm. Cùng với đó, tỉnh sẽ tổ chức kêu gọi các HTX, doanh nghiệp liên kết sản xuất, sản xuất theo chuỗi giá trị nhằm gia tăng thu nhập cho người dân.

Mỹ Chí