Theo dữ liệu Metric, trong quý III/2026, doanh số ngành hàng chăm sóc thú cưng trên bốn sàn Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki đạt khoảng 1.921,5 tỷ đồng, tăng 38,2% so với cùng kỳ. Tổng lượng sản phẩm bán ra đạt khoảng 22,9 triệu đơn vị.

Sức mua tăng mạnh

Thức ăn thú cưng dẫn đầu với doanh số 795 tỷ đồng, tiếp đến là phụ kiện với 481,1 tỷ đồng. Hai nhóm hàng này chiếm gần hai phần ba tổng doanh thu trên các sàn.

Có thể thấy, thị trường thú cưng Việt Nam đang trở thành một ngành hàng tiêu dùng đáng chú ý khi nhu cầu chăm sóc chó, mèo không còn dừng ở thức ăn và phụ kiện cơ bản. Người nuôi bắt đầu chi nhiều hơn cho dinh dưỡng chuyên biệt, sản phẩm hỗ trợ sức khỏe, làm đẹp, lưu trú và các dịch vụ thú y.

Euromonitor International ước tính thị trường thức ăn thú cưng Việt Nam có thể tăng lên khoảng 167,98 triệu USD trong năm 2026. Đây là quy mô riêng của ngành thức ăn, chưa bao gồm các dịch vụ thú y, làm đẹp, lưu trú và những sản phẩm khác.

Sức mua tăng gắn với sự thay đổi trong quan niệm nuôi thú cưng. Khảo sát năm 2026 của TGM Research tại các thành phố lớn cho thấy 79% người tham gia trong độ tuổi 18-65 cho biết có nuôi thú cưng. Trong nhóm người nuôi được khảo sát, 55% sở hữu từ hai thú cưng trở lên và 45% xem vật nuôi như thành viên gia đình.

Bà Vũ Ngọc Anh Thuyên, Giám đốc marketing TGM Research, cho biết người nuôi ngày càng quan tâm đến sức khỏe dài hạn của vật nuôi. Hơn 50% người nuôi tham gia khảo sát đã mua sản phẩm chăm sóc sức khỏe và thực phẩm bổ sung; khoảng 40% từng sử dụng dịch vụ tư vấn dinh dưỡng.

Xu hướng này cũng thể hiện qua giá trị đơn hàng. Theo bà Thúy Trần, nhà sáng lập kiêm CEO Pety, doanh thu ngành hàng thú cưng trên Shopee trong nửa đầu năm 2026 tăng 27% so với cùng kỳ. Giá trị đơn hàng trung bình tăng 67%, từ khoảng 61.000 đồng lên 102.000 đồng, dù lượng sản phẩm bán ra giảm 24%.

Nhóm giá 200.000-500.000 đồng chiếm 35,7% lượng mua sắm trên Shopee theo dữ liệu Pety chia sẻ. Người tiêu dùng có xu hướng lựa chọn sản phẩm có giá trị cao hơn, mua theo combo hoặc quy cách lớn thay vì chỉ tập trung vào những món hàng giá thấp.

Ở kênh bán hàng trực tuyến, các nhà sáng tạo nội dung cũng góp phần thúc đẩy tiêu dùng. Theo Pety, khoảng 93% doanh số ngành hàng thú cưng trên TikTok đến từ các tài khoản micro-influencer hoặc nhà sáng tạo nội dung có dưới 50.000 người theo dõi. Điều này cho thấy nội dung chuyên biệt, đánh giá sản phẩm và khả năng xây dựng cộng đồng người nuôi đang trở thành công cụ bán hàng quan trọng.

Từ thức ăn, phụ kiện đến dịch vụ chăm sóc, thị trường đang mở rộng cả về quy mô lẫn giá trị mỗi lần chi tiêu. Đây là cơ hội cho nhà sản xuất, nhà phân phối và các chuỗi bán lẻ.

Tuy nhiên, dữ liệu Metric cũng cho thấy doanh thu tăng trong khi sản lượng tiêu thụ giảm 6,9%. Số gian hàng có doanh thu cũng giảm 9%, còn khoảng 20.700 cho thấy giá trị giao dịch bình quân đang tăng, đồng thời cạnh tranh giữa các nhà bán hàng ngày càng lớn. Không phải tất cả người kinh doanh đều hưởng lợi từ tốc độ mở rộng của thị trường.

Doanh nghiệp Việt tìm cách chen chân vào "cuộc chơi"

Thị trường tăng trưởng nhanh nhưng không đồng nghĩa doanh nghiệp trong nước có lợi thế. Ở nhóm thức ăn thú cưng, các thương hiệu quốc tế như Mars Petcare, Nestlé Purina, Royal Canin và Hill's đã xây dựng được vị thế nhờ quy mô sản xuất, công nghệ nghiên cứu dinh dưỡng và mạng lưới phân phối rộng.

Ông Võ Hồng Đức, nhà sáng lập The Pet Vietnam, cho rằng doanh nghiệp sản xuất thức ăn thú cưng trong nước gặp khó khi cạnh tranh về giá thành với các nhà sản xuất tại Thái Lan và Trung Quốc. Các đối thủ có lợi thế về quy mô, công nghệ và chuỗi cung ứng, trong khi doanh nghiệp Việt còn hạn chế về vốn đầu tư, nghiên cứu công thức dinh dưỡng và năng lực sản xuất.

Theo ông Đức, lợi thế của doanh nghiệp nội nằm ở khả năng thấu hiểu thị trường, khẩu vị và đặc điểm của thú cưng tại Việt Nam. Tuy nhiên, lợi thế này cần được chuyển hóa thành sản phẩm có chất lượng ổn định, được kiểm soát tốt và có thương hiệu đủ sức thuyết phục người tiêu dùng.

The Pet Vietnam lựa chọn phát triển sản phẩm pate tươi cho chó mèo, hướng tới thị trường trong nước và xuất khẩu. Cách tiếp cận này cho thấy một số doanh nghiệp nội đang tìm phân khúc riêng thay vì đối đầu trực tiếp với các tập đoàn quốc tế ở nhóm thức ăn khô sản xuất quy mô lớn.

Ở khâu bán lẻ, nhu cầu tăng cũng khiến các doanh nghiệp điều chỉnh chiến lược kinh doanh. Ông Hama Takeshi, Chủ tịch kiêm CEO Kohnan Vietnam, cho biết sản phẩm liên quan đến thú cưng đang trở thành nhóm hàng được người tiêu dùng ưa chuộng tại hệ thống của doanh nghiệp.

Theo ông, sự gia tăng thu nhập và thay đổi trong cách sử dụng thời gian rảnh đang thúc đẩy nhu cầu đối với các sản phẩm phục vụ sở thích, trong đó có đồ dùng cho thú cưng. Kohnan định hướng tiếp cận người tiêu dùng bằng những sản phẩm có mức đầu tư ban đầu thấp, dễ tiếp cận, sau đó mở rộng sang các phân khúc giá trị cao hơn.

Diễn biến này cho thấy thị trường không chỉ hấp dẫn các nhà sản xuất mà còn tạo dư địa cho những hệ thống bán lẻ có khả năng tổ chức danh mục hàng hóa, phát triển thương hiệu và tiếp cận khách hàng. Tuy nhiên, doanh nghiệp phân phối vẫn phải đối mặt với áp lực cạnh tranh về giá, nguồn cung và khả năng giữ chân người mua.

Một hướng đi khác là đầu tư vào công nghệ và chất lượng sản phẩm. Pet Like, doanh nghiệp sản xuất thức ăn thú cưng tại TP.HCM, lựa chọn kết hợp công nghệ Hàn Quốc với nguồn nguyên liệu Việt Nam để phát triển các dòng sản phẩm cho chó và mèo.

Nhà sáng lập Kim Tae-yeon cho rằng thị trường Việt Nam có nhu cầu tăng nhanh nhưng nguồn cung sản phẩm nội địa chất lượng cao, được phát triển dựa trên cơ sở khoa học về dinh dưỡng vẫn còn hạn chế. Doanh nghiệp định hướng đầu tư dây chuyền sản xuất, kiểm soát chất lượng và phát triển các dòng thức ăn chuyên biệt.

Những trường hợp này cho thấy doanh nghiệp đã bắt đầu tìm cách tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, từ sản xuất, phát triển sản phẩm đến phân phối. Dù vậy, để cạnh tranh với thương hiệu ngoại, đầu tư công nghệ và xây dựng thương hiệu cần được duy trì trong thời gian dài, không thể chỉ dựa vào lợi thế nguyên liệu trong nước.

Việt Nam có nguồn nguyên liệu nông nghiệp và thủy sản phong phú. Cá tra ở Đồng bằng sông Cửu Long đã được xuất khẩu sang Hàn Quốc, Nhật Bản để phục vụ sản xuất thức ăn thú cưng. Tuy nhiên, việc xuất khẩu nguyên liệu chưa đồng nghĩa doanh nghiệp trong nước làm chủ được sản phẩm cuối cùng. Khả năng chế biến sâu, nghiên cứu công thức dinh dưỡng và xây dựng thương hiệu mới quyết định phần giá trị doanh nghiệp có thể giữ lại.

Ông Vũ Đăng Minh, Tổng thư ký, Chánh Văn phòng Hiệp hội Chăm sóc động vật cảnh Việt Nam (VAWA) nhận xét, ngành công nghiệp thú cưng cần hướng tới tự chủ ở các lĩnh vực con giống, nguồn nguyên liệu chăm sóc và giải pháp thú y điều trị khi có dịch bệnh. Phát triển năng lực sản xuất trong nước là điều cần thiết để đáp ứng nhu cầu nội địa và tiến tới xuất khẩu.

Bên cạnh năng lực sản xuất, chất lượng hàng hóa cũng là vấn đề đáng quan tâm. Khi mua bán qua mạng phát triển, nguy cơ hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc và sản phẩm không đáp ứng yêu cầu về nhãn mác có thể ảnh hưởng đến người tiêu dùng. Đây cũng là thách thức đối với những doanh nghiệp đầu tư bài bản nhưng phải cạnh tranh với hàng hóa giá rẻ.

Châu Giang