Ông Nguyễn Quý Tuân (ngụ xã Gia Canh) từng tính đến chuyện chặt bỏ 2 ha cây ca cao của gia đình để chuyển sang trồng loại cây khác vì đầu ra của cây trồng này khá bấp bênh, hiệu quả kinh tế thấp. 

Mang lại thu nhập khá

Nhưng sau đó ông Tuân đã thay đổi lại chuyện này khi Công ty TNHH ca cao Trọng Ðức (xã Phú Hòa, huyện Định Quán) đầu tư dự án cánh đồng lớn cho cây ca cao trên địa bàn huyện Định Quán với nhiều chương trình hỗ trợ thiết thực cho nông dân.

Cụ thể là hỗ trợ 30% chi phí mua cây giống và lắp đặt hệ thống tưới nước tự động; hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc, nhất là xử lý dịch bệnh trên cây ca cao, ký hợp đồng thu mua sản phẩm với giá cao hơn thị trường…

Tương tự sau đó, đã có nhiều nông dân khác trong xã Gia Canh đã giữ và phát triển thêm diện tích ca cao khi có sự đầu tư của doanh nghiệp (DN) nêu trên. Đây cũng là tiền đề để HTX ca cao - điều Định Quán được thành lập từ cách đây 6 năm do ông Tuân làm giám đốc.

Ðến nay, vườn ca cao trồng xen dưới tán điều cho năng suất 10 tấn/ha, với giá bán hơn 6.000 đồng/kg, mang lại thu nhập hơn 100 triệu đồng mỗi năm cho gia đình ông Tuân. 

“Tính ra, tôi chỉ mua cây giống với giá gần 10 triệu đồng, đầu tư hệ thống tưới khoảng 20 triệu đồng cho toàn bộ vườn lúc ban đầu, nhưng lại thu hoạch trong nhiều năm. Về giá đã có doanh nghiệp ký hợp đồng bao tiêu trong suốt mùa vụ và cao hơn giá thị trường cho nên nông dân chúng tôi rất yên tâm sản xuất” - ông Tuân nói.

Hoặc như một xã viên khác hộ gia đình bà Nguyễn Thị Chinh, ở ấp 9, xã Gia Canh, mặc dù nhà chỉ có 200 gốc ca cao với diện tích khoảng 3.000m2, trồng xen với các loại cây trồng khác song mỗi tuần  gia đình bà cũng thu được trên 2 tạ ca cao tươi. 

Một năm thu hoạch 9 tháng, cộng dồn lại gia đình bà cũng có khoảng 5 tấn ca cao tươi, với giá thị trường hiện nay 6.200đ/1kg thì năm nay gia đình bà cũng thu về trên 30 triệu đồng từ diện tích ca cao khiêm tốn này.

Đây là mức thu nhập được xem là khá trong bối cảnh chung, nhiều loại cây trồng được mùa rớt giá, được giá mất mùa như hiện nay. Bên cạnh đó, cây ca cao là loại cây trồng dễ chăm sóc và thu hoạch, chi phí đầu tư không cao. Chính vì vậy, gia đình bà đang tiếp tục xuống giống trông mới thêm 1ha ca cao.  

Ông Tuân so sánh, khi mới thành lập, HTX chỉ có hơn 10 ha ca cao trồng xen điều nhưng hiện đã tăng lên gần 100 ha và đều đạt chứng nhận UTZ (chứng nhận đảm bảo sản xuất bền vững theo chuẩn quốc tế).

Điển hình liên kết HTX và doanh nghiệp

Nói về lợi ích của việc hình thành vùng chuyên canh cây ca cao, các thành viên HTX so sánh, trước đây địa phương từng phát triển cây ca cao nhưng rồi chặt bỏ hàng loạt vì sâu bệnh, năng suất kém.

Nhưng khi có DN đầu tư vùng chuyên canh, bao tiêu hạt ca cao đưa vào chế biến và hỗ trợ nông dân về kỹ thuật trồng, chăm sóc, nhất là xử lý dịch bệnh trên cây ca cao, lợi nhuận cây trồng này ngày càng tăng. Nhờ đó, diện tích ca cao không ngừng được nhân rộng tại địa phương.

Ở đây có thấy vai trò tích cực của DN hợp tác với HTX. Nhất là việc trồng và chế biến ca cao của Công ty TNHH ca cao Trọng Đức (xã Phú Hòa, huyện Định Quán) là một trong những mô hình sản xuất nông nghiệp nổi bật tại Đồng Nai. Đây là công ty ca cao đầu tiên của Việt Nam có vùng nguyên liệu và có nhà máy chế biến sâu.

Ngoài việc xuất khẩu hạt ca cao thô, Công ty Trọng Đức còn đẩy mạnh chế biến, cho ra đời các sản phẩm từ ca cao như: chocolate, bột ca cao... xuất khẩu tốt vào các thị trường khó tính như Nhật Bản, Hàn Quốc. Bột ca cao nguyên chất của DN này được chọn vào danh sách 12 sản phẩm đầu tiên của Đồng Nai phát triển theo chương trình OCOP (Mỗi xã một sản phẩm).

Trước đây, huyện Định Quán có trên 11 ngàn ha trồng cây điều, trong đó có nhiều diện tích điều đã già cỗi nên lợi nhuận thu được rất thấp. 5 năm trở lại đây, với dự án cánh đồng lớn cây ca cao gắn sản xuất với tiêu thụ do Công ty Trọng Đức làm chủ đầu tư đã thu hút, liên kết nhiều hộ nông dân, HTX tham gia trồng cây ca cao xen trong vườn điều già cỗi góp phần tăng thu nhập cho nông dân. HTX cacao - điều Định Quán là một minh chứng điển hình cho sự liên kết đó.

  Thanh Loan