So với hai năm trước, nhìn người dân Pháp đi lại, mua sắm nhộn nhịp hơn và với vẻ bình thản như không hề có chuyện khủng bố, có cảm nhận rằng nước Pháp và châu Âu đang dần từng bước bước qua khủng hoảng. Và trên những nẻo đường châu Âu, tôi đã ghi lại được vài mẩu chuyện về kinh doanh ở xứ người.

Du lịch không cần hotel…

Nói gì thì cũng phải bắt đầu từ chính câu chuyện của mình. Là một người bình thường, đi du lịch đã là chuyện xa xỉ, huống hồ lại đi du lịch trời Âu, với túi tiền của người về hưu. Một bữa ăn ở tiệm giá từ 14 đến 20 euro đến phòng khách sạn giá từ 150 đến cỡ 200 euro/ngày… khiến cho dân du lịch phải hết sức tính toán, chi li trong tiêu dùng.

Trong chuyến đi này, ngoài thời gian ở Paris trong căn phòng thuê chỉ 13 m2 ở quận 16, gia đình tôi có trở lại Toulouse và đi Vienna (Áo), Budapest (Hungary). Ở ba thành phố nơi chúng tôi đến đều không ở khách sạn mà đến ở nhà dân. Giá phòng nghỉ chỉ dao động dưới 50 euro là chấp nhận được.

Con trai tôi, một kỹ sư tự động hóa đang làm việc cho một công ty ở Paris, đã đặt nơi nghỉ qua mạng, đây là những căn hộ bình thường của cư dân bản địa, có thể họ có thừa, không ở đến thì kinh doanh…

Căn hộ đó đầy đủ tiện nghi như một gia đình đang sinh sống, người thuê giao dịch, trả tiền qua internet banking, đúng ngày giờ đó đến nhận nhà và ở. Người thuê sẽ được sống như ở nhà, đi khóa về mở, mua bán ở chợ về nhà nấu ăn bình thường và như thế, tiết kiệm được rất nhiều chi phí so với nếu phải ở hotel.

Đây là phương thức kinh doanh du lịch mà ở châu Âu, nơi ai cũng nghĩ là giàu có, đang ứng dụng rộng rãi. Hôm chúng tôi rời khỏi Vienna, muốn điện thoại xin chủ nhà cho ở nán lại thêm 1-2 giờ nữa mới trả phòng cũng không được vì họ nói đã có khách chờ vào và đúng 12 h thì chủ nhà gọi cửa, nhìn ra đã thấy ba khách người Âu với ba lô, hành lý đợi sẵn để vào phòng. Hôm rời Toulouse cũng tương tự.

“Khách hàng là Thượng đế”

Câu nói này rất đúng khi chính chúng tôi trải nghiệm. Chuyện là trong chương trình đi Áo, ngoài thủ đô Vienna, con tôi muốn đưa bố mẹ đến Hallstatt, một điểm du lịch đẹp nhất của nước Áo và cũng đang là điểm đến hot nhất thời gian này. Tìm trên Google, đây là một ngôi làng cổ nghìn năm tuổi, cách Vienna 4h đi tàu hỏa, phong cảnh, khí hậu tuyệt vời vì có sông, hồ, rừng và núi. Hallstatt được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới.

Thật không ngờ là chuyến đi đầy mơ ước đó không thực hiện được bởi chuyến bay của chúng tôi từ Paris đi Vienna bị hủy, lẽ ra tối Chủ nhật đến Vienna, sáng sau đi Hallstatt thì mãi đến tối hôm sau chúng tôi mới tới được Vienna. Thế là chương trình đi Hallstatt bị hủy trong sự tiếc nuối. Tôi thì còn tiếc tiền nữa vì tiền phòng ở khách sạn, tiền vé tàu ba người đi Hallstatt cả mấy trăm euro đã mất!

Tối hôm bị hủy chuyến bay đó, hàng không Easy Jet có thu xếp cho gần 200 khách ngủ lại khách sạn hàng không, có ăn tối với giá 15euro/người để hôm sau bay tiếp. Mặc dù vậy, chúng tôi vẫn tiếc ngẩn ngơ, tiếc vì không thấy Hallstatt và tiếc vì bị mất tiền oan.

Vậy mà khi chúng tôi trở lại Paris, con tôi nhận lại tiền bồi thường đầy đủ từ hàng không Easy Jet. Tất cả chỉ nhờ các thao tác trên smartphone, cháu báo, chuyển các chứng từ đặt phòng khách sạn, vé tàu… đến hãng hàng không và họ đã thực hiện đúng phương châm kinh điển trong kinh doanh: “Khách hàng là Thượng đế”.

Chắc là ngoài gia đình tôi thì gần 200 hành khách khác trong chuyến bay cũng đều được hàng không bồi thường chu đáo mà không phải mất thời gian đi lại hay khiếu kiện gì… Tất cả chỉ qua smartphone.

Ăn gì trên con bò?

Trong một tháng ở châu Âu lần này, chúng tôi có dịp để đi chợ, mua sắm và nấu ăn tại nhà khá nhiều. Cảm giác chung là sự sạch sẽ, đẹp đẽ và gọn ghẽ đến mức không chê vào đâu được trong cách bày biện hàng hóa, thực phẩm tươi sống, bán hàng ở các siêu thị. Riêng một cảm giác đó đã tạo cho khách hàng một niềm tin về độ an toàn của hàng hóa.

Cũng là cây rau cải thảo, ở Việt Nam chúng ta không ai biết xuất xứ từ đâu. Nhưng ở các chợ châu Âu, người ta đề rõ là cải thảo Trung Quốc với chữ China rõ ràng và có mã vạch để truy xuất nguồn gốc. Tôi cũng không thấy ai dị ứng với rau China, chắc hẳn là nó đã được cơ quan nhập khẩu bảo đảm an toàn.

Còn ở quầy bán thịt bò, trong tủ kính lạnh có đến hàng chục mẫu thịt với giá rẻ nhất là 6,99 euro/ kg đến mười mấy, hai mươi mấy và hơn 40-50 euro/kg, nghĩa là từ trên 200 nghìn đến vài triệu đồng một cân thịt bò.

Hỏi sao như vậy thì con tôi cũng dùng smartphone ngay tại chỗ và truy xuất được ngay giá này là của con bò giống gì, nuôi ở đâu, con bò được ăn gì; giá kia là phần nào trên thân thể con bò… Thật là thú vị!

Muôn mặt chợ trời

Chợ này có tên Clignancourt và nằm ở ga cuối cùng tuyến metro số 4. Đây là khu vực phía bắc Paris, an ninh không tốt lắm. Từ chỗ tôi ở quận 16, chuyển hai lần tàu điện ngầm và đi khoảng một giờ mới tới nơi. Nhìn thấy cảnh vật ở đây nhốn nháo, khác hẳn vẻ thuần Pháp ở quận 16. Chợ trời chỉ mở cửa ngày thứ Bảy và Chủ nhật, do đó khách tứ phương kéo về nườm nượp. Trước khi vào chợ, có một tấm bảng lớn như bản đồ chỉ dẫn và chợ thì rộng mênh mông như một thị trấn. Khắp mọi nơi là các thanh niên da màu, da trắng tay cầm chiếc iPhone rao bán. Đây là những sản phẩm chúng mới cướp được và bán trao tay ngay. Tôi không thấy ai hỏi mua.

Ở vòng ngoài chợ là hàng trăm ki-ot bày bán đủ loại quần áo, giày dép, túi xách, ba lô, khăn, mũ… lòe loẹt màu sắc. Hầu hết là người gốc Phi bán hàng. Khung cảnh ồn ã, nhộn nhạo không tả nổi, giá cả, chất lượng hàng hóa cũng nhảy múa không ai biết thật giả thế nào!

Khác hẳn vòng ngoài là cảnh trầm mặc bên trong. Đây mới là chợ trời đích thực bởi hàng hóa toàn là đồ đã qua sử dụng, chỉ có đơn chiếc, người bán hàng toàn monsieur, madame người Pháp trầm tĩnh, lịch thiệp.

Tôi chỉ có thời gian đi thăm gian hàng đồ nội thất và thật thích thú khi có thể tìm thấy tại nơi này hiện diện những vật dụng của gia đình cách đây 60 năm như cái đồng hồ báo thức, cái cối xay cà phê, xay hạt tiêu bằng gỗ, những chiếc đĩa sứ kiểu Pháp….

Tuy là đồ cũ nhưng giá của những vật dụng ấy không rẻ chút nào, thậm chí còn đắt hơn đồ mới. Thế mới biết là giá trị của hàng hóa còn nằm ở tiềm thức của sự hoài niệm lịch sử. Đó là giá trị tinh thần trường tồn với thời gian.

Công Trí