Huyện Hớn Quản hiện có gần 99.000 người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số là 20.751 người (chiếm 21,09%), chủ yếu là người S’tiêng.

Người dân no ấm, nông thôn khởi sắc

Hiện nay, đến các xã có đông đồng bào dân tộc S’tiêng sinh sống, cảm nhận chung của nhiều người là diện mạo nông thôn miền núi đổi thay từng ngày. Hệ thống đường giao thông đã được cứng hóa đến tận các thôn bản, khu sản xuất. Các lĩnh vực y tế, giáo dục được quan tâm đầu tư. Điện lưới quốc gia đã được kéo về hầu hết các khu dân cư, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, sản xuất của người dân. Đa số các hộ đồng bào dân tộc S’tiêng ở Hớn Quản cũng đã được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh…

“Những năm gần đây, đời sống của gia đình tôi cũng như bà con nơi đây ngày càng đổi thay. Người ốm đau được chữa bệnh ở cơ sở y tế, không phải đi chữa thầy lang nữa. Trẻ con lớn lên được đi học, nhà nào cũng có điện để xem tivi, nghe đài. Đến mùa thu hoạch, xe đến tận cánh đồng chở nông sản về nhờ có đường bê tông”, ông Điểu Kheo, người S’tiêng ở xã Phước An chia sẻ.

Phước An là xã có 85% hộ dân là người S’tiêng. Trước đây, người dân chủ yếu sản xuất nông nghiệp, hạ tầng cơ sở ở nhiều ấp còn nhiều khó khăn. Trong những năm qua, chính quyền địa phương vận động đồng bào tích cực lao động sản xuất, nâng cao thu nhập. Đặc biệt, nhân dân nhiệt tình hiến đất và đóng góp ngày công làm đường bê tông xi măng để thuận tiện cho phát triển sản xuất và đi lại.

Xã cũng vận động người dân phát triển sản xuất theo hướng hàng hóa dựa vào thế mạnh của địa phương. Theo đó, nhiều hộ đồng bào dân tộc S’tiêng xã Phước An đã phát triển mô hình trồng rau sạch, chăn nuôi sạch, nhằm cung cấp nguồn thực phẩm sạch tự nhiên đến người tiêu dùng.

Tiêu biểu là mô hình HTX sản xuất tổng hợp xã Phước An. HTX tập hợp khoảng 20 hộ đồng bào dân tộc S’tiêng canh tác theo kiểu thuận tự nhiên với sản phẩm gạo rẫy, gà thả vườn, heo rừng lai, vịt rẫy, rau rừng và một số giống rau củ, quả khác.

Với lối canh tác thuần túy tự nhiên, không có sự can thiệp của các chất hóa học và có hương vị đặc trưng, đây được xem là một trong những hướng đi tích cực nhằm tăng thêm thu nhập, giúp đồng bào dân tộc S’tiêng phát triển kinh tế, góp phần xóa đói giảm nghèo tại địa bàn xã.

HTX đã được Hội Phụ nữ xã tạo điều kiện kết nối với doanh nghiệp thu mua nông sản tại TP. Hồ Chí Minh nên đầu ra tương đối thuận lợi. Với đơn hàng trị giá từ 5-10 triệu đồng/tuần, những sản phẩm sạch của đồng bào S’tiêng sẽ được doanh nghiệp hỗ trợ đưa vào kênh phân phối sản phẩm an toàn, chất lượng và lành mạnh đến với người tiêu dùng.

Không chỉ phát triển kinh tế, đồng bào S’tiêng còn chung tay cùng địa phương phòng chống dịch Covid-19. Ấp Sóc Răng (xã Thanh Bình) hiện có khoảng 70% số dân là đồng bào dân tộc S’tiêng sinh sống, đời sống của người dân vẫn chưa dư dả. Thế nhưng, nhằm chia sẻ với những khó khăn ở khu cách ly tập trung của huyện Hớn Quản, những ngày qua, đồng bào dân tộc S’tiêng ở ấp Sóc Răng đã vót từng cây tre, cắt từng khúc gỗ để đóng thành 20 chiếc giường, sau đó nhờ lực lượng chức năng chuyển vào khu cách ly của huyện để chung tay cùng địa phương chống dịch.

Giường được làm chủ yếu bằng những vật liệu như tre, tầm vông, gỗ... do các hội đoàn thể trong ấp và già làng vận động, với chiều dài 1,8m và rộng 1,2m.

Để có những chiếc giường hoàn chỉnh, người thì góp tre góp gỗ, người đục đẽo, cưa cắt, mua đinh. Trong khi làm giường, đồng bào cũng sắp xếp chia thành nhiều nhóm nhỏ để thực hiện đúng khoảng cách không tập trung đông người, phòng ngừa dịch bệnh.

Việc làm của đồng bào S’tiêng ấp Sóc Răng không chỉ góp phần giúp huyện tăng nguồn lực trong công tác phòng chống dịch, mà còn thể hiện tinh thần yêu nước của đồng bào nơi đây cùng hệ thống chính trị chung tay đẩy lùi dịch bệnh.

Sau khi người dân ấp Sóc Răng gửi 20 chiếc giường cho khu cách ly, người dân ở các xã Thanh Bình, Tân Hưng, Phước An, Thanh An - là những địa phương có đông đồng bào S’tiêng sinh sống, cũng hưởng ứng và đăng ký làm 90 giường để gửi tặng các khu cách ly trong huyện.

Theo đại diện của UBND huyện Hớn Quản, cuộc chiến phòng chống dịch Covid-19 có thể còn kéo dài một thời gian nữa, nhưng nhất định sẽ giành thắng lợi bởi dù là vùng đông đồng bào dân tộc thiểu số nhưng tinh thần yêu nước của bà con S’tiêng luôn được thắp sáng, góp phần cùng chính quyền địa phương hoàn thành nhiệm vụ phòng chống dịch Covid-19.

Chính sách hợp thực tiễn

Địa bàn huyện Hớn Quản rộng, trong khi đồng bào S’tiêng lại sản xuất theo lối truyền thống, thiếu kinh nghiệm, một số hộ nghèo thiếu hoặc không có đất sản xuất. Bên cạnh đó, do trình độ dân trí, nhận thức còn hạn chế nên đồng bào S’tiêng còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại sự hỗ trợ của Nhà nước, chưa chủ động vươn lên.

Do đó, để thay đổi nhận thức và trình độ của đồng bào thì công tác giáo dục, tuyên truyền đòi hỏi kiên trì, bền bỉ, đặc biệt chú trọng phát huy vai trò của già làng, người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đồng thời, cần sự phối hợp đồng bộ và chặt chẽ giữa các ngành trong lồng ghép chương trình, dự án có hiệu quả.

Chính vì vậy, huyện Hớn Quảng đã tham mưu với tỉnh Bình Phước thực hiện các chính sách ưu đãi để thu hút các nhà đầu tư, nhất là đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp tại vùng sâu vùng xa, vùng đồng bào dân tộc S’tiêng sinh sống. Đồng thời, tiếp tục hỗ trợ nông cụ phát triển sản xuất cho hộ nghèo, cận nghèo ở xã, ấp, sóc đặc biệt khó khăn.

Ngoài thực hiện chính sách giảm nghèo vùng dân tộc thiểu số, huyện còn phát triển lồng ghép chương trình xây dựng nông thôn mới, trong đó chú trọng hướng dẫn đồng bào chuyển đổi cây trồng, vật nuôi và phát triển theo hướng hàng hóa.

Việc quan tâm hỗ trợ các tổ chức, đơn vị sử dụng lao động là người dân tộc thiểu số (theo Quyết định số 42/2012/QĐ-TTg ngày 8/10/2012 của Thủ tướng Chính phủ) là một trong những cách làm hay, góp phần mang lại hiệu quả trong thực hiện chính sách giảm nghèo ở vùng đồng bào S’tiêng .

Nhờ đó, tốc độ phát triển kinh tế - xã hội tăng nhanh hơn trước, tỷ lệ hộ nghèo ở các xã có đồng bào S’tiêng sinh sống giảm rõ rệt, kết cấu hạ tầng được cải thiện, hệ thống giao thông, thủy lợi, điện, nước sinh hoạt, nhà cộng đồng... được xây dựng ở hầu hết các xã trên địa bàn. Cơ sở vật chất và năng lực đào tạo của các cơ sở giáo dục phát triển rộng khắp và ngày càng được nâng cao.

Theo UBND huyện Hớn Quản, 13/13 xã có đồng bào dân tộc S’tiêng sinh sống đều có tỷ lệ hộ nghèo giảm trung bình 4-5%/năm. Toàn huyện có 115 đảng viên là người dân tộc thiểu số, trong đó 60% là người S’tiêng. Đây chính là lực lượng nòng cốt giúp đồng bào tiếp tục phát triển kinh tế và lan tỏa tinh thần yêu nước trong thời bình.

Như Yến

Bài 2: Tìm hướng đi mới từ liên kết sản xuất