Trao đổi với VnBusiness bên lề Diễn đàn Thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam 2026: Củng cố niềm tin, minh bạch và hạ tầng thị trường cho tăng trưởng bền vững, được tổ chức ngày 2/4, ông Nguyễn Quang Thuân đã phác thảo lộ trình hồi phục và những giải pháp kỹ thuật cốt lõi để củng cố niềm tin nhà đầu tư.

Thưa ông, qua quan sát thực tế, ông đánh giá như thế nào về tốc độ hồi phục của cộng đồng doanh nghiệp và niềm tin của các nhà đầu tư trên thị trường hiện nay?

- Nếu xét về quy mô, chúng ta đã chứng kiến sự hồi phục rất mạnh mẽ trong năm vừa qua với mức tăng trưởng đạt khoảng 37%. Dựa trên những dữ liệu hiện có và bối cảnh nhu cầu thị trường đang ở mức rất lớn, chúng tôi dự kiến trong năm nay, tốc độ tăng trưởng của doanh nghiệp sẽ tiếp tục duy trì ở mức tối thiểu 40%.

Cơ sở cho dự báo lạc quan này còn đến từ việc các thay đổi về mặt chính sách và hạ tầng thị trường đang dần trở nên tốt hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động sản xuất kinh doanh.

Tuy nhiên, có một thực tế là dư địa cấp vốn dài hạn từ hệ thống ngân hàng hiện nay còn rất hạn chế. Đây là một điểm nghẽn đáng lưu ý. Chính vì vậy, cả doanh nghiệp phát hành và các nhà đầu tư đều đang đặt kỳ vọng rất lớn vào sự phát triển của thị trường trái phiếu doanh nghiệp cũng như các sản phẩm chứng khoán nợ tại Việt Nam.

Khi thị trường nợ phát triển, doanh nghiệp sẽ có thêm dư địa để huy động nguồn vốn dài hạn, phục vụ cho mục tiêu đầu tư, sản xuất kinh doanh và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế một cách bền vững như định hướng mà Chính phủ đã đặt ra.

Tại diễn đàn Thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam 2026, những giải pháp then chốt nào được đề xuất để thúc đẩy thị trường trái phiếu doanh nghiệp, thưa ông?

Tại diễn đàn, chúng tôi tập trung vào hai góc độ cốt lõi để thúc đẩy thị trường. Thứ nhất là nhìn lại một cách toàn diện nền tảng và hiện trạng thị trường Việt Nam đang ở đâu khi so sánh với các thông lệ quốc tế và khu vực, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động mới. Việc nhận diện vị thế giúp chúng ta có lộ trình chuẩn hóa phù hợp hơn.

Thứ hai, chúng tôi nhấn mạnh vào các giải pháp mang tính cụ thể và kỹ thuật. Điều này không chỉ dừng lại ở việc nâng cao chất lượng "hàng hóa" – tức là các sản phẩm trái phiếu và chứng khoán nợ, mà còn phải chú trọng vào việc mở rộng và phát triển cơ sở nhà đầu tư.

Hiện tại, Bộ Tài chính và các cơ quan quản lý đang tích cực triển khai các giải pháp theo Quyết định 3168 phê duyệt đề án tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ đầu tư chứng khoán. Thông qua diễn đàn này, chúng tôi muốn kết nối những thông tin tốt nhất từ mạng lưới của S&P trên toàn thế giới, để các cơ quan quản lý chính sách cũng như các thành viên thị trường có thể tham khảo, áp dụng vào thực tiễn Việt Nam nhằm tạo ra một thị trường vốn vận hành hiệu quả.

Thưa ông, để các giải pháp nêu trên thực sự phát huy hiệu quả và tạo ra sự thay đổi về chất cho thị trường, vai trò của các thành viên tham gia cần được thể hiện như thế nào?

Tôi đặc biệt kỳ vọng vào sự chung tay của tất cả các thành viên trên thị trường. Chúng ta phải hiểu rõ một thực tế rằng, một mình cơ quan quản lý nhà nước không thể làm thay đổi toàn bộ thị trường. Thay vào đó, cần sự vào cuộc đồng bộ từ các định chế tài chính trung gian, các hiệp hội nghề nghiệp, đặc biệt là từ phía các doanh nghiệp phát hành và chính cộng đồng nhà đầu tư.

Thị trường TPDN phát hành cầm chừng, áp lực đáo hạn “nóng” dần từ quý 2

Sự phát triển chung của thị trường chỉ có thể đạt được khi tất cả các bên cùng có trách nhiệm và nhìn về một hướng. Các doanh nghiệp cần minh bạch thông tin và nâng cao chất lượng quản trị, các tổ chức trung gian cần thực hiện tốt vai trò thẩm định, trong khi nhà đầu tư cần nâng cao năng lực đánh giá rủi ro.

Khi tất cả các thành viên cùng chung tay xây dựng hệ sinh thái tài chính minh bạch, chúng ta sẽ tạo ra một thị trường mang lại lợi ích hài hòa và bền vững cho tất cả các bên tham gia, thay vì chỉ tập trung vào lợi ích ngắn hạn của một nhóm đơn lẻ.

Trong bối cảnh thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang trên đà phục hồi, ông có lời chia sẻ hay lưu ý gì dành cho các nhà đầu tư để tránh lặp lại những bài học đáng tiếc từ những năm trước?

Có rất nhiều bài học cho nhà đầu tư sau những biến động của thị trường, nhưng mấu chốt nhất vẫn là việc nhận thức đầy đủ về bản chất của sản phẩm đầu tư. Trái phiếu là một sản phẩm đầu tư có rủi ro. Thông thường, mức lãi suất trái phiếu được chào mời cao hơn lãi suất tiền gửi tiết kiệm, thậm chí cao hơn cả lãi suất cho vay của ngân hàng, chính là để bù đắp cho mức độ rủi ro tương ứng.

Chúng ta cần phải chấp nhận thực tế là thị trường trái phiếu luôn tồn tại rủi ro lãi suất và thậm chí là rủi ro vỡ nợ. Tôi không đưa ra lời khuyên, nhưng tôi muốn chia sẻ thẳng thắn để quý nhà đầu tư, nhất là nhà đầu tư cá nhân, cần phải thấu hiểu rõ ràng rằng đây là sản phẩm có rủi ro mất tiền.

Do đó, trước khi xuống tiền, nhà đầu tư cần phải tự thẩm định hoặc sử dụng các kết quả tư vấn chuyên môn, đọc thật kỹ bản cáo bạch của doanh nghiệp để hiểu rõ năng lực tài chính và khả năng trả nợ của họ. Việc ra quyết định đầu tư phải dựa trên sự đánh giá kỹ lưỡng các rủi ro tiềm ẩn chứ không chỉ nhìn vào mức lãi suất hấp dẫn trước mắt.

 Xin cảm ơn ông về cuộc trò chuyện này!

Huyền Anh (Thực hiện)