Ngày 14/5, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) phối hợp cùng Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước (Bộ Tài chính) tổ chức hội nghị phổ biến quy định pháp luật về công ty đại chúng, huy động và thoái vốn.

Tại hội nghị, Chủ tịch Vũ Thị Chân Phương khẳng định việc gắn cổ phần hóa với niêm yết trên thị trường chứng khoán là giải pháp chiến lược để nâng cao chất lượng quản trị và gia tăng giá trị doanh nghiệp. Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới nhóm thị trường mới nổi sau khi được FTSE Russell nâng hạng, khối doanh nghiệp nhà nước với quy mô vốn hóa lớn đóng vai trò hạt nhân thu hút dòng vốn quốc tế.

Bà Phương nhấn mạnh các đơn vị cần nghiêm túc tuân thủ quy định về công bố thông tin, đồng thời chủ động nâng cao tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng để tăng tính hấp dẫn cho cổ phiếu.

Về phía Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước, ông Vũ Hồng Phương cho biết nhu cầu vốn để đạt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số giai đoạn 2026-2030 là cực kỳ lớn, ước tính khoảng 38,5 triệu tỷ đồng. Trong số này, khoảng 80% nguồn lực phải huy động ngoài ngân sách, biến thị trường chứng khoán thành kênh dẫn vốn không thể thay thế.

Dù đang nắm giữ nguồn tài sản khổng lồ và đóng góp đáng kể cho ngân sách, các doanh nghiệp nhà nước vẫn cần nỗ lực hơn trong việc áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế và mô hình quản trị hiện đại.

Lưu ý về khung pháp lý mới, bà Lê Thị Thu Hằng, Phó Trưởng Ban Giám sát công ty đại chúng cho biết Luật Chứng khoán sửa đổi đã bổ sung nhiều quy định chặt chẽ.

Cụ thể, doanh nghiệp phải đáp ứng điều kiện vốn chủ sở hữu tối thiểu 30 tỷ đồng và cơ cấu cổ đông có ít nhất 10% cổ phiếu do các nhà đầu tư nhỏ nắm giữ. Đồng thời, Luật cũng quy định những đơn vị vi phạm nghĩa vụ công bố thông tin hoặc chậm trễ đăng ký giao dịch sẽ bị hủy tư cách công ty đại chúng theo quy định mới nhằm đảm bảo tính minh bạch cho thị trường.

Riêng trường hợp không đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông hoặc vốn chủ sở hữu, cơ quan quản lý sẽ cho phép thời gian khắc phục là một năm. Như vậy, các doanh nghiệp vi phạm nhóm điều kiện này sẽ có thời hạn đến ngày 1/1/2027 trước khi bị hủy tư cách chính thức.

Chính phủ yêu cầu doanh nghiệp nhà nước rà soát, báo cáo vướng mắc để thúc đẩy tăng trưởng 8%

Bộ Tài chính phải kịp thời cảnh báo các doanh nghiệp nhà nước có dấu hiệu mất an toàn tài chính

Theo số liệu rà soát trong khoảng 1.600 công ty đại chúng hiện có trên thị trường, gần 790 doanh nghiệp có nguồn gốc từ cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước. Trong đó, có 67 công ty không đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông, trong đó 21 doanh nghiệp thuộc diện được xem xét duy trì (Luật số 68) và 46 công ty không thuộc diện áp dụng cơ chế chuyển tiếp. 

Ngoài ra, có 53 công ty không đáp ứng điều kiện về vốn chủ sở hữu và 41 công ty chưa thực hiện đăng ký cổ phiếu, đăng ký giao dịch theo quy định. Các doanh nghiệp chưa đăng ký giao dịch sẽ thuộc diện bị hủy tư cách công ty đại chúng ngay trong năm nay.

Để tháo gỡ điểm nghẽn về tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng vốn đang ở mức quá thấp, ông Bùi Ngọc Huyên, Phó Trưởng ban Quản lý Chào bán chứng khoán đề xuất các cổ đông lớn cần chủ động thoái vốn thông qua đấu giá hoặc khớp lệnh.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp có thể linh hoạt lựa chọn các hình thức như phát hành cổ phiếu cho người lao động hoặc chào bán riêng lẻ cho nhà đầu tư chiến lược. Những bước đi này không chỉ giúp tăng cường năng lực tài chính mà còn là giải pháp căn cơ để cải thiện thanh khoản, giúp doanh nghiệp nhà nước thực sự lột xác và khẳng định vị thế trên sàn chứng khoán.

Thanh Hoa