Ông Nguyễn Anh Tuấn Cục trưởng Cục Điều tiết điện lực (Bộ Công Thương)

Xin ông cho biết những thay đổi chính của Quyết định số 24/2017/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định về cơ chế điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân so với Quyết định số 69/2013/QĐ-TTg?

Quyết định số 24/2017/QĐ-TTg được xây dựng trên cơ sở kế thừa và sửa đổi, bổ sung Quyết định số 69/2013/QĐ-TTg với các nội dung chính sau: Quy định rõ cơ chế điều điều chỉnh giá bán điện bình quân trong năm theo biến động các thông số đầu vào cơ bản và cơ chế điều chỉnh giá điện hàng năm theo biến động thông số đầu vào của tất cả các khâu (qui định tại khoản 1 Điều 3).

Bổ sung Điều 4 về Phương pháp lập giá bán điện bình quân, quy định các thành phần chi phí sản xuất kinh doanh điện. Sửa đổi thẩm quyền quyết định điều chỉnh giá bán điện bình quân tại Điều 4 Quyết định 69/2013/QĐ-TTg về cơ chế điều chỉnh giá bán điện theo hướng EVN được phép quyết định điều chỉnh tăng giá bán điện bình quân ở mức từ 3% đến dưới 5% so với giá bán điện bình quân hiện hành. Đồng thời, bổ sung quy định về chế độ báo cáo, kiểm tra, giám sát và công bố thông tin.

Quyết định số 24/2017/QĐ-TTg cũng quy định trường hợp giá bán điện bình quân tính toán cao hơn giá bán điện bình quân hiện hành từ 10% trở lên hoặc ngoài khung giá hoặc ảnh hưởng đến tình hình kinh tế vĩ mô, Bộ Công Thương sẽ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính kiểm tra, rà soát và báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, cho ý kiến mức điều chỉnh giá bán điện bình quân. Trường hợp cần thiết, Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Tài chính báo cáo Ban Chỉ đạo điều hành giá trước khi báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Như vậy có nghĩa thẩm quyền điều chỉnh giá bán lẻ điện của EVN sẽ cao hơn, như thế liệu có phù hợp?

Quy định về thẩm quyền điều chỉnh giá bán lẻ điện nêu trên là phù hợp với quy định tại Luật Giá và Luật Điện lực, cụ thể: điểm b khoản 3 Điều 19 Luật Giá và khoản 2 Điều 31 Luật Điện lực đã quy định cơ chế quản lý giá điện theo hướng Thủ tướng Chính phủ không quy định giá bán lẻ điện cho từng đối tượng khách hàng, mà chỉ quy định khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân và cơ cấu biểu giá bán lẻ điện để tính giá bán lẻ điện cụ thể cho từng đối tượng khách hàng sử dụng điện.

Để phù hợp với quy định tại các Luật trên, Quyết định số 24/2017/QĐ-TTg quy định EVN được phép điều chỉnh 3% đến dưới 5% khi có biến động của các thông số đầu vào cơ bản để bảo đảm phản ánh kịp thời các biến động vào giá điện. Đối với việc điều chỉnh từ 5% trở lên, do có tác động lớn đến kinh tế xã hội, nên cần được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Tại sao mức tối thiểu điều chỉnh giá bán lẻ điện thay đổi từ 7% như quy định tại Quyết định số 69/2013/QĐ-TTg sang mức 3% như quy định tại Quyết định số 24/2017/QĐ-TTg?

Việc điều chỉnh nêu trên là để phù hợp với thực tế hiện nay, với giá nhiên liệu trên thế giới, đặc biệt là giá dầu biến động và tỷ giá ngoại tệ giữa đồng USD và đồng Việt Nam có xu hướng tăng cao; việc chỉ điều chỉnh giá bán điện bình quân khi giá điện tăng từ 7% trở lên sẽ không phản ánh kịp thời biến động của các thông số đầu vào cơ bản trong năm. Giá điện không phản ánh chi phí sản xuất kinh doanh gây lỗ cho các đơn vị điện lực và không thu hút đầu tư, từ đó không đáp ứng được nhu cầu phụ tải điện hiện nay (từ 12 - 14%).

Ngoài ra, theo Báo cáo kết quả kiểm tra giá thành năm 2015 của Bộ Công Thương, tổng chi phí sản xuất kinh doanh điện năm 2015 của EVN là 234,73 nghìn tỷ đồng. Việc thực hiện điều chỉnh tăng giá điện 7% đồng nghĩa với việc tăng tổng chi phí sản xuất kinh doanh điện ít nhất khoảng 16 nghìn tỷ đồng sẽ khó đạt được sự đồng thuận của người dân trong việc tăng giá điện, gây khó khăn trong việc điều chỉnh giá điện theo giá thị trường.

Vì vậy, cần giảm ngưỡng điều chỉnh giá và cho phép EVN quyết định điều chỉnh giá điện trong phạm vi nhất định, từ 3% đến dưới 5% so với giá bán điện bình quân hiện hành và trong khung giá quy định để phản ánh kịp thời sự biến động của các thông số đầu vào cơ bản.

Chi phí sản xuất kinh doanh điện của EVN có tiếp tục được kiểm tra và công khai không? Nếu phát hiện có sai sót trong kết quả tính toán giá điện thì việc xử lý như thế nào?

Theo quy định tại Quyết định số 24/2017/QĐ-TTg thì hàng năm, sau khi có báo cáo quyết toán chi phí sản xuất kinh doanh điện, báo cáo tài chính của EVN và các đơn vị thành viên đã được kiểm toán độc lập, Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính kiểm tra chi phí sản xuất kinh doanh điện của năm trước liền kề.

Trong quá trình kiểm tra có thể mời UBTW Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, VCCI, các hiệp hội liên quan, các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan tham gia. Bộ Công Thương được mời tư vấn độc lập để thẩm tra báo cáo quyết toán chi phí sản xuất kinh doanh điện, báo cáo tài chính của EVN và các đơn vị thành viên.

Đặc biệt, Quyết định số 24/2017/QĐ-TTg quy định nếu phát hiện có sai sót trong kết quả tính toán giá điện, Bộ Công Thương có trách nhiệm yêu cầu EVN dừng điều chỉnh hoặc điều chỉnh lại giá bán điện bình quân. Trường hợp vi phạm quy định về điều chỉnh, tính toán giá bán điện bình quân theo quy định sẽ bị xử phạt theo quy định của pháp luật.

Nhật Linh thực hiện