Theo thông cáo báo chí của S&P Global công bố sáng 1/10, ngành sản xuất của Việt Nam vẫn duy trì tăng trưởng trong tháng 9, các điều kiện kinh doanh của ngành sản xuất đã được cải thiện liên tục trong 15 tháng qua. Tuy nhiên tốc độ cải thiện đã có dấu hiệu chậm lại.

Cụ thể, sản lượng tiếp tục tăng trong tháng 9, nối dài chuỗi tăng bắt đầu từ tháng 5/2025. Tuy nhiên, tốc độ tăng đã chậm lại so với tháng 8.

Động lực chính hỗ trợ sản xuất vẫn đến từ sự gia tăng của số lượng đơn đặt hàng mới. Dù vậy, mức tăng đơn hàng mới trong tháng 9 là yếu nhất trong chuỗi tăng kéo dài 5 tháng. 

Nhu cầu từ thị trường quốc tế cũng là điểm đáng chú ý. Số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới giảm tháng thứ hai liên tiếp và mức giảm khá mạnh. Tốc độ giảm cũng nhanh nhất kể từ tháng 4. 

Trong khi đó, lượng công việc tồn đọng gần như không thay đổi trong tháng 9, sau khi tăng trong 2 tháng trước đó. Một số doanh nghiệp cho biết lượng đơn hàng mới vẫn tăng trong khi nhân sự giảm đã tạo áp lực lên công suất. Ngược lại, tại một số doanh nghiệp khác, việc đơn hàng mới tăng chậm hơn giúp họ có điều kiện xử lý lượng công việc tồn đọng.

Việc làm trong ngành sản xuất tiếp tục giảm, đánh dấu tháng thứ hai liên tiếp. Theo S&P Global, các doanh nghiệp ghi nhận tình trạng nhân viên nghỉ việc cùng với những nỗ lực tái cấu trúc. Tuy nhiên, quy mô giảm nhân sự trong tháng 9 chỉ ở mức nhỏ.

Hoạt động mua hàng của các nhà sản xuất tiếp tục tăng đáng kể trong tháng 9 nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất. Việc đưa nguyên liệu vào sản xuất khiến lượng tồn kho đầu vào tiếp tục giảm.

Các doanh nghiệp cũng đẩy mạnh việc giảm tồn kho thành phẩm. Một số công ty sử dụng dịch vụ chuyển hàng nhanh cho khách hàng nhằm đẩy nhanh quá trình giao hàng và giảm lượng hàng lưu kho.

Theo S&P Global, tồn kho hàng thành phẩm đã giảm với tốc độ nhanh nhất kể từ khi khảo sát PMI ngành sản xuất Việt Nam bắt đầu vào tháng 3/2011.

Trong khi đó, thời gian giao hàng của các nhà cung cấp kéo dài nhẹ. Các doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết những vấn đề liên quan đến vận tải quốc tế và điều kiện thời tiết xấu là những nguyên nhân khiến quá trình giao hàng bị chậm lại.

Các yếu tố quốc tế cũng tiếp tục gây sức ép lên chi phí đầu vào. Cuộc chiến tranh ở Trung Đông khiến giá nhiên liệu và dầu tăng, trong khi chi phí vận chuyển cũng được ghi nhận ở mức cao hơn. Tốc độ tăng giá đầu vào trong tháng 9 ở mức đáng kể và nhanh hơn một chút so với tháng 8. Tuy nhiên, đây vẫn là một trong những mức tăng chậm nhất trong vòng một năm qua.

Đáng chú ý, khả năng chuyển phần chi phí gia tăng sang khách hàng tiếp tục hạn chế. Tốc độ tăng giá đầu ra đã chậm lại tháng thứ 5 liên tiếp và xuống mức yếu nhất kể từ tháng 6/2025. S&P Global cho biết cạnh tranh mạnh khiến các doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc chuyển gánh nặng chi phí đầu vào sang khách hàng.

Dù vậy, triển vọng kinh doanh của các nhà sản xuất lại có sự cải thiện. Kỳ vọng điều kiện thị trường tốt lên trong thời gian tới, cùng kế hoạch đưa sản phẩm mới ra thị trường, đã hỗ trợ tâm lý doanh nghiệp. Tâm lý kinh doanh trong tháng 9 đạt mức cao nhất kể từ tháng 2, cho thấy các doanh nghiệp vẫn kỳ vọng sản lượng tiếp tục tăng trong 12 tháng tới.

Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, nhận định ngành sản xuất Việt Nam vẫn duy trì tăng trưởng trong tháng 9, nhưng môi trường quốc tế đang kìm hãm tốc độ tăng trưởng.

 Dựa trên mối liên hệ lịch sử giữa PMI và các số liệu thống kê chính thức, ông Andrew Harker cho rằng ngành sản xuất có thể tiếp tục đóng góp mạnh mẽ vào tăng trưởng GDP trong quý III/2026.

“Tiềm năng tăng trưởng sẽ tiếp tục mạnh hơn nếu môi trường quốc tế cải thiện”, ông Andrew Harker cho biết.

Đỗ Kiều