Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa ban hành Thông tư 50/2026/TT-NHNN quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Một thay đổi đáng chú ý là tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) tối đa được nâng từ mức 85% trước đây lên 95%. Điều này đồng nghĩa với mỗi 100 đồng tiền gửi huy động được, ngân hàng có thể sử dụng tối đa khoảng 95 đồng để cho vay.

Một số ý kiến cho rằng việc nới trần này giúp các ngân hàng có thêm dư địa tăng trưởng tín dụng khi tốc độ cho vay vượt tốc độ huy động, đồng thời giảm bớt áp lực phải liên tục gia tăng huy động vốn.

Tuy nhiên, TS Châu Đình Linh, chuyên gia tài chính, nhận định việc nâng trần LDR từ 85% lên 95% nhằm tạo thêm dư địa trong cân đối nguồn vốn chứ không đơn thuần là mở rộng tăng trưởng tín dụng. Tín dụng thực tế vẫn phụ thuộc vào định hướng điều hành của NHNN, chất lượng tài sản, vốn tự có và chi phí huy động vốn của từng nhà băng.

Bên cạnh đó, cách xác định cả tử số và mẫu số của LDR theo khuôn khổ mới đều đã thay đổi, phản ánh sát hơn cấu trúc và mức độ ổn định nguồn vốn. Do đó, lợi thế sẽ thuộc về các ngân hàng sở hữu nguồn tiền gửi dân cư ổn định, tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) tốt, vốn tự có và vốn cấp 2 dày, đồng thời ít phụ thuộc vào vốn ngắn hạn hay vốn vay liên ngân hàng.

 NHNN cho rằng, Thông tư 50 giúp hoàn thiện đầy đủ và đồng bộ khuôn khổ pháp lý về quản trị rủi ro, từng bước đưa hoạt động của hệ thống ngân hàng Việt Nam tiệm cận với chuẩn mực Basel III.

Công ty Chứng khoán ACBS đánh giá Thông tư 50 không tác động trực tiếp quá lớn đến lợi nhuận ngân hàng trong ngắn hạn. Tuy nhiên, cách tính mới khiến tỷ lệ LDR tại các ngân hàng trong nhóm theo dõi tăng thêm khoảng 3 - 13 điểm %. Trong đó, VIB có mức tăng mạnh nhất với 13,3 điểm %, VietinBank tăng 10,1 điểm %, còn Vietcombank và VPBank cùng tăng khoảng 7,7 điểm %. Nhóm có mức tăng thấp hơn gồm Techcombank, Sacombank và MB, dao động từ 3,2 đến 3,9 điểm %.

Theo ACBS nhờ mức trần được nới lên 95%, phần lớn các nhà băng vẫn nằm trong giới hạn cho phép với 8/9 ngân hàng đáp ứng được ngưỡng an toàn. Cụ thể, VPBank là trường hợp duy nhất vượt trần với LDR ước tính khoảng 96,4%, trong khi VIB và VietinBank ở mức khá sát giới hạn khi lần lượt ghi nhận 93% và 92,8%. Trái lại, HDBank có dư địa tốt nhất với LDR mới chỉ khoảng 76,2%, mức thấp nhất trong số các đơn vị được khảo sát. Các ngân hàng còn lại gồm Techcombank và Sacombank lần lượt ở mức 85,5% và 85,8%, trong khi MB đạt 87,2% và Vietcombank ghi nhận khoảng 88,2%.

Bộ Tài chính đề nghị nới trần tiền gửi kho bạc Nhà nước để tiếp sức thanh khoản, hạ nhiệt lãi suất

Bên cạnh đó những đơn vị sở hữu tỷ trọng tiền gửi cá nhân lớn cùng tài sản thanh khoản chất lượng cao (HQLA) dồi dào sẽ nắm giữ lợi thế vượt trội, tiêu biểu là Sacombank và Techcombank. Tại Sacombank, tiền gửi cá nhân chiếm khoảng 80,2% tổng tiền gửi khách hàng và HQLA cấp 1 tương đương 9,4% tổng tài sản. Tương tự, Techcombank sở hữu HQLA cấp 1 đạt 11,2% và vốn chủ sở hữu chiếm tới 14,8% tổng tài sản.

Ở chiều ngược lại, áp lực gia tăng đối với VIB và VPBank do LDR mới ở sát hoặc đã vượt trần, cùng với việc nguồn vốn từ các tổ chức tín dụng khác chiếm tới 26 - 27% tổng nguồn vốn. Ngoài ra, VietinBank cũng gần chạm trần với mức 92,8%, còn BIDV dù được nới giới hạn vẫn chịu hạn chế bởi tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản chỉ đạt khoảng 5,8%, mức thấp nhất trong nhóm theo dõi.

Các chuyên gia ACBS nhận định việc nới trần LDR kết hợp với cơ chế miễn áp dụng khi đáp ứng đầy đủ LCR và NSFR sẽ giúp giảm bớt các ràng buộc thanh khoản. Quy định này tạo thêm dư địa cho tăng trưởng tín dụng và hỗ trợ các ngân hàng quản trị bảng cân đối linh hoạt hơn trong những năm tới.

Huyền Anh