Năm 2026 đánh dấu bước ngoặt khi chính sách thuế thu nhập cá nhân bắt đầu cho phép người lao động giảm trừ một số khoản chi y tế và giáo dục theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Cùng với mức giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc, người nộp thuế được trừ thêm tối đa 47 triệu đồng/năm cho các khoản chi y tế và học tập.

Riêng chi phí giáo dục đào tạo trong nước được áp dụng mức trần 24 triệu đồng/năm, trải rộng từ mầm non, phổ thông, trường nghề đến đại học và các khóa học kỹ năng chuyên môn. Điều kiện tiên quyết là người dân phải sở hữu hóa đơn, chứng từ hợp pháp mang đầy đủ thông tin của bản thân hoặc người phụ thuộc.

Quy định này khiến hóa đơn học phí lập tức trở thành chủ đề nóng, khi nhiều người cho biết khó lấy được hoá đơn. Chị Phương Dung, phụ huynh tại Hà Nội, đã đóng hơn 40 triệu đồng học phí mầm non cho con vào tháng 6 nhưng chỉ giữ phiếu thu và thư điện tử xác nhận. Khi hay tin về chính sách mới, chị liên hệ lại thì nhà trường thông báo hóa đơn chỉ xuất trong ngày nhận tiền và không ghi nhận thông tin cá nhân cần thiết để quyết toán thuế.

Một phụ huynh khác là chị Minh Tú (Hà Nội) cũng lỡ hạn lấy hóa đơn của hai con tại một trường liên cấp tư thục do nhà trường áp dụng quy định chỉ xuất chứng từ trong vòng 24 giờ kể từ thời điểm nộp tiền.

Nhiều trường hợp học đại học hoặc tham gia các lớp liên kết kỹ năng cũng rơi vào bế tắc tương tự. Chị Trần Vân Anh (phường Hoàng Mai, Hà Nội) phản ánh con chị đã chuyển khoản hơn 20,7 triệu đồng học phí kỳ 1 cho Học viện Ngoại giao từ cuối tháng 3. Dù gia đình đã gửi thư điện tử suốt ba tháng qua xin xuất hóa đơn bổ sung để kịp áp dụng giảm trừ cho năm 2026, cơ sở này vẫn chưa phản hồi.

Trong khi đó, chị Trịnh Thu Hiền chia sẻ, khoản chi phí hơn 1 triệu đồng/tháng cho các lớp kỹ năng ngoại khóa tại trường công lập của con được nộp thẳng qua giáo viên chủ nhiệm và hoàn toàn không có hóa đơn.

Dẫu vậy, một số đơn vị đã chủ động số hóa quy trình này. Chị Diệu Linh, phụ huynh có con học tiểu học tại Hà Nội, cho biết toàn bộ các khoản chi cho câu lạc bộ và lớp học ngoài giờ đều được nhà trường tự động gửi hóa đơn điện tử về ứng dụng kết nối, giúp việc tra cứu và lưu trữ trở nên dễ dàng. Tuy nhiên, chị cũng bày tỏ sự trăn trở về khối lượng hồ sơ phải tải lên hệ thống khi tự thực hiện quyết toán vào tháng 4 năm sau.

Hà Nội yêu cầu bệnh viện, trường học xuất hóa đơn để người dân giảm trừ thuế thu nhập cá nhân

Trước những vướng mắc phát sinh, nhiều ý kiến đề xuất cơ quan quản lý nên linh hoạt chấp nhận các chứng từ chuyển khoản hoặc văn bản xác nhận của nhà trường để thay thế hóa đơn. 

Nhìn nhận từ góc độ chuyên môn, ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán thuế Keytas, khẳng định việc xuất hóa đơn điện tử trong hoạt động giáo dục vốn là nghĩa vụ bắt buộc từ trước chứ không phải đợi đến khi chính sách thuế mới ra đời mới phát sinh.

Theo ông Tuấn, quy định hiện hành nêu rõ thời điểm lập hóa đơn đối với dịch vụ là thời điểm thu tiền, áp dụng cho cả các khoản thu theo tháng, theo kỳ hoặc theo năm học. Dù Nghị định 253 được ban hành vào ngày 30/6, chính sách vẫn áp dụng trọn vẹn cho các khoản chi trong cả năm 2026, tạo hành lang bảo vệ quyền lợi cho người nộp thuế ngay từ những khoản đóng nộp đầu năm.

Chuyên gia cho rằng nếu cơ sở giáo dục đã xuất hóa đơn điện tử, phụ huynh chỉ cần đề nghị nhà trường kết xuất lại tệp dữ liệu mềm để lưu trữ, đây là thao tác kỹ thuật hết sức đơn giản. Do đó, không nên đặt vấn đề dùng chứng từ khác để thay thế hóa đơn bán hàng hay cung ứng dịch vụ.

Trường hợp cơ quan thuế cần cân nhắc tính linh hoạt trong giai đoạn chuyển tiếp, sự châm chước chỉ nên tập trung vào các hóa đơn chưa ghi nhận đầy đủ chi tiết thông tin nhưng vẫn đủ cơ sở chứng minh người thụ hưởng là người nộp thuế hoặc người phụ thuộc.

Ông Tuấn khuyến nghị các bậc phụ huynh cần tạo lập thói quen chủ động yêu cầu lấy hóa đơn, kiểm tra tính chuẩn xác của các trường thông tin ngay khi thanh toán học phí nhằm tránh phiền hà về sau.

Trước thực tế trên, Thuế thành phố Hà Nội đã gửi văn bản tới Sở Y tế, Sở Giáo dục và Đào tạo cùng chính quyền địa phương, yêu cầu các cơ sở giáo dục và y tế chấp hành nghiêm chỉnh việc lập hóa đơn đúng thời điểm và đầy đủ thông tin định danh của người thụ hưởng.

Cơ quan thuế nhấn mạnh, các chi phí được trừ phải có hóa đơn hợp pháp, không được nhận tài trợ từ các nguồn hỗ trợ khác và người lao động có phát sinh các khoản giảm trừ này bắt buộc phải tự thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân thay vì ủy quyền cho đơn vị chi trả thu nhập.

Thanh Hoa