Hội nghị có sự tham dự của bà Cao Xuân Thu Vân, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam; ông Nguyễn Sỹ Trường, Phó Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, cùng đại diện các đơn vị thuộc hai hệ thống và đại biểu ở các điểm cầu trực tuyến tại các  tỉnh, thành phố trên cả nước.

Chương trình phối hợp được hai bên ký kết ngày 25/8/2026. Liên minh HTX Việt Nam phát huy vai trò trong tư vấn mô hình sinh kế, tổ chức sản xuất, phát triển tổ hợp tác, HTX, kết nối thị trường, chuyển đổi số, xúc tiến thương mại và nhân rộng các mô hình hiệu quả. Đây được xem là bước cụ thể hóa chương trình phối hợp giữa hai bên, hướng tới đưa nguồn lực nhân đạo đến gần hơn với việc làm, thu nhập và sinh kế lâu dài của người dân.

Trong khi đó, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đóng vai trò kết nối, xác định nhu cầu thực tế và đối tượng cần trợ giúp, huy động và điều phối các nguồn lực nhân đạo phù hợp. Sự kết hợp này được kỳ vọng tạo ra một “cầu nối” giữa nguồn lực xã hội và năng lực tổ chức sản xuất tại cơ sở.

Điểm đáng chú ý của chương trình phối hợp là thay vì chỉ tập trung vào hỗ trợ trước mắt, hai bên hướng tới một cách tiếp cận dài hạn hơn: kết nối nguồn lực nhân đạo với thế mạnh của kinh tế tập thể, HTX để tạo sinh kế, việc làm, thu nhập và từng bước giúp người dân ổn định cuộc sống.

Sự phối hợp giữa hai hệ thống được kỳ vọng tạo thành chuỗi hỗ trợ từ xác định đúng đối tượng, nhu cầu sinh kế đến lựa chọn mô hình, tổ chức sản xuất, hỗ trợ kỹ thuật, tạo việc làm, kết nối thị trường và theo dõi kết quả. Qua đó, nguồn lực nhân đạo không chỉ giải quyết khó khăn trước mắt mà từng bước được chuyển hóa thành năng lực phát triển kinh tế của người dân.

Phát biểu tại Hội nghị, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Cao Xuân Thu Vân nhấn mạnh, việc triển khai chương trình phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của người dân, lựa chọn đúng đối tượng, đúng nhu cầu và đúng mô hình sinh kế. Mỗi mô hình cần xác định rõ HTX nào có thể đồng hành, sản phẩm làm ra tiêu thụ ở đâu, thu nhập của người tham gia thay đổi như thế nào và khả năng duy trì sinh kế sau khi nguồn hỗ trợ kết thúc.

“Không triển khai theo kiểu chạy theo số lượng mô hình, không hình thức, mà phải quan tâm đến kết quả”, bà Cao Xuân Thu Vân nhấn mạnh.

Theo bà Vân, người dân phải được đặt ở vị trí trung tâm và thực sự trở thành chủ thể của sinh kế. Việc hỗ trợ cần từng bước đưa người dân vào quan hệ hợp tác, liên kết sản xuất và thị trường, thay vì để từng hộ tự xoay xở sau khi nhận được nguồn hỗ trợ.

Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam cũng đề nghị các địa phương chủ động rà soát nhu cầu sinh kế của người dân, lựa chọn HTX, tổ hợp tác và các mô hình có đủ năng lực đồng hành; đồng thời xác định rõ đối tượng, phương án sinh kế, nguồn lực, tổ chức đồng hành, đầu ra và kết quả dự kiến.

Từ góc độ hoạt động nhân đạo, ông Nguyễn Sỹ Trường, Phó Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ Việt Nam cho rằng, điểm quan trọng của chương trình là chuyển từ hỗ trợ trước mắt sang tạo điều kiện để người dân phục hồi, có việc làm, có sinh kế và tự chủ cuộc sống.

“Không chỉ giúp người dân vượt qua khó khăn trước mắt mà phải giúp họ có điều kiện vươn lên, có việc làm, có sinh kế và tự chủ được cuộc sống”, ông  Trường nhấn mạnh.

Theo ông Trường, hoạt động nhân đạo vẫn rất cần thiết khi người dân gặp thiên tai, dịch bệnh, tai nạn hoặc những khó khăn đột xuất. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng ở trao tặng, cứu trợ thì mới giải quyết được một phần khó khăn trước mắt, chưa tạo được khả năng tự chủ lâu dài.

Trong khi Hội Chữ thập đỏ có thế mạnh về mạng lưới rộng khắp, gần dân, khả năng phát hiện những hoàn cảnh khó khăn và kết nối nguồn lực nhân đạo, Liên minh HTX có thế mạnh về tổ chức sản xuất, kỹ thuật, quản trị, đầu vào, đầu ra, thị trường, tạo việc làm và liên kết người dân với các mô hình sản xuất.

Việc kết nối hai thế mạnh này được kỳ vọng hình thành một chuỗi hỗ trợ hoàn chỉnh, từ xác định nhu cầu của người dân, lựa chọn sinh kế, tổ chức sản xuất, hỗ trợ kỹ thuật, kết nối thị trường đến theo dõi quá trình để người dân từng bước đứng vững.

Tại Hội nghị, các đại biểu cũng nghe nhiều ý kiến trao đổi, đề xuất của đại biểu tham dự tại các điểm cầu tỉnh, thành phố trên cả nước. Các ý kiến tập trung vào việc triển khai chương trình phù hợp với điều kiện thực tế từng địa phương, xác định đúng đối tượng và nhu cầu sinh kế, lựa chọn HTX có đủ năng lực đồng hành, huy động nguồn lực và xây dựng những mô hình có khả năng duy trì lâu dài.

Từ yêu cầu thực tiễn, hai bên xác định hiệu quả hỗ trợ cần được đánh giá bằng những kết quả cụ thể như số người có việc làm, mức tăng thu nhập, số người tham gia và liên kết với tổ hợp tác, HTX, số mô hình tiếp tục hoạt động sau hỗ trợ và sản phẩm có đầu ra ổn định.

Trong thời gian tới, Liên minh HTX Việt Nam và Hội Chữ thập đỏ Việt Nam sẽ tiến hành rà soát nhu cầu, huy động nguồn lực triển khai các mô hình hỗ trợ sinh kế, phục hồi sau thiên tai, đào tạo, chuyển đổi số, tổ chức sản xuất và kết nối thị trường. Các HTX được khuyến khích tham gia bằng việc hỗ trợ kỹ thuật, tạo việc làm, cung ứng đầu vào, thu mua và tiêu thụ sản phẩm.

Năm 2027, hai bên dự kiến lựa chọn một số mô hình tiêu biểu để hỗ trợ, theo dõi, đánh giá và nhân rộng. Các địa phương sẽ chủ động lựa chọn HTX, tổ hợp tác đủ năng lực, xác định rõ đối tượng hưởng lợi, phương án sinh kế, nguồn lực, đầu ra và kết quả dự kiến.

Chương trình phối hợp giai đoạn 2026-2031 hướng tới gắn hoạt động nhân đạo với kinh tế tập thể, HTX, để nguồn lực hỗ trợ từng bước chuyển thành sinh kế, việc làm và thu nhập ổn định. Qua đó, người dân có thêm điều kiện tự chủ cuộc sống, các HTX phát huy rõ hơn vai trò đồng hành cùng cộng đồng.

Phạm Hòa