Theo các chuyên gia, dòng tiền gửi vào ngân hàng đang thiết lập những kỷ lục mới nhờ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố. Đó là sự phục hồi của nhu cầu vốn vay trong nền kinh tế, chiến lược gia tăng thị phần của các ngân hàng thương mại và đặc biệt là sự hấp dẫn của mặt bằng lãi suất đang trên đà đi lên. Với sự nhập cuộc của cả các "ông lớn" quốc doanh lẫn các ngân hàng tư nhân năng động, thị trường tiền gửi hứa hẹn sẽ còn tiếp tục sôi động trong giai đoạn nửa cuối năm.

“Ông lớn” áp đảo về  lượng tiền gửi 

Số liệu thống kê từ báo cáo tài chính quý II của 28 ngân hàng niêm yết cho thấy một bức tranh tăng trưởng khả quan về quy mô huy động vốn. Tổng lượng tiền gửi của khách hàng tại các đơn vị này đã đạt mức hơn 15,751 triệu tỷ đồng, tăng 5,3% so với thời điểm cuối năm ngoái. Con số này tương đương với việc có thêm gần 789.000 tỷ đồng được bơm vào hệ thống chỉ trong vòng 6 tháng đầu năm.

Trong cuộc đua hút tiền này, nhóm 4 ngân hàng có vốn Nhà nước hay còn gọi là Big4 vẫn giữ vai trò chi phối hoàn toàn thị trường. Tổng lượng tiền gửi mà Agribank, BIDV, VietinBank và Vietcombank đang nắm giữ lên tới khoảng 8,145 triệu tỷ đồng. Con số này chiếm tỷ trọng hơn 51,7% tổng tiền gửi của toàn bộ 28 ngân hàng được thống kê, khẳng định vị thế vững chắc của nhóm ngân hàng quốc doanh trong niềm tin của người gửi tiền.

Xét về quy mô tuyệt đối, Agribank hiện là quán quân về huy động vốn trên toàn hệ thống với gần 2,264 triệu tỷ đồng, ghi nhận mức tăng trưởng 5% so với cuối năm 2025. Bám sát ngay sau là BIDV với quy mô khoảng 2,262 triệu tỷ đồng. VietinBank và Vietcombank lần lượt xếp các vị trí tiếp theo với lượng tiền gửi đạt 1,891 triệu tỷ đồng và 1,729 triệu tỷ đồng. Sự tăng trưởng ổn định của nhóm Big4 đóng vai trò then chốt trong việc duy trì thanh khoản và ổn định thị trường tài chính.

Mặc dù nhóm Big4 chiếm ưu thế về quy mô nhưng khối ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân lại cho thấy sự bứt phá ngoạn mục về tốc độ tăng trưởng. MB tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu trong khối này với lượng tiền gửi đạt 963.815 tỷ đồng. Tuy nhiên, tâm điểm chú ý lại thuộc về những cái tên có mức tăng trưởng hai chữ số như HDBank và VPBank.

HDBank hiện là ngân hàng có tốc độ tăng trưởng tiền gửi cao nhất hệ thống trong nửa đầu năm với mức tăng 17,5%. Ngay phía sau là VPBank với mức tăng 16,7%, đưa quy mô tiền gửi lên 732.887 tỷ đồng. Những gương mặt khác cũng ghi nhận sự tăng trưởng vượt xa mức bình quân toàn ngành bao gồm BVBank tăng 13,9%, NCB tăng 13,5% và Nam A Bank tăng 12,5%. Ngoài ra, một số nhà băng khác như SHB, VIB hay Techcombank cũng duy trì được đà tăng tích cực từ 7% đến hơn 9%.

Ở chiều ngược lại, thị trường vẫn chứng kiến sự sụt giảm quy mô tiền gửi tại 4 ngân hàng. Bac A Bank là đơn vị có mức giảm mạnh nhất với 5,4% xuống còn 120.142 tỷ đồng. Các ngân hàng khác như Saigonbank, Eximbank và ACB cũng ghi nhận mức giảm nhẹ từ 1,5% đến 4,3%. Diễn biến trái chiều này cho thấy sự phân hóa rõ rệt trong chiến lược huy động và quản trị chi phí vốn của từng nhà băng.

Cuộc đua lãi suất và những cột mốc mới

Động lực chính thúc đẩy dòng tiền quay trở lại hệ thống ngân hàng chính là làn sóng tăng lãi suất huy động diễn ra sôi động từ cuối quý II. Theo dữ liệu từ Ngân hàng Nhà nước, tính đến hết tháng 5 năm 2026, số dư tiền gửi dân cư đã đạt hơn 10,8 triệu tỷ đồng, tăng 4,76% so với đầu năm. Trong khi đó, tiền gửi từ các tổ chức kinh tế có phần trầm lắng hơn khi giảm nhẹ 0,2% trong cùng giai đoạn.

Điểm nhấn đáng chú ý nhất trên thị trường hiện nay là sự chuyển dịch chính sách lãi suất của BIDV. Nhà băng này đã mạnh tay nâng lãi suất tiền gửi trực tuyến ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Cụ thể, khách hàng gửi trực tuyến có thể hưởng lãi suất 7,2%/năm cho kỳ hạn 6 tháng và lên tới 7,4%/năm cho kỳ hạn 12 tháng. Đây là mức tăng 0,6 điểm % so với tháng trước, giúp BIDV trở thành ngân hàng có lãi suất cao nhất trong nhóm Big4 và cạnh tranh sòng phẳng với khối ngân hàng tư nhân.

Vì sao doanh nghiệp giảm tiền gửi, dân cư vẫn gửi mạnh?

Trên thị trường nói chung, cuộc cạnh tranh về lãi suất đang diễn ra vô cùng gay gắt. Với kỳ hạn 12 tháng, ACB đang dẫn đầu thị trường với mức niêm yết 7,8%/năm. LPBank xếp thứ hai với 7,3% trong khi BIDV và Saigonbank cùng duy trì mức 7,2%. Đối với kỳ hạn 18 tháng, LPBank giữ vị trí quán quân với 7,25%/năm.

Tuy nhiên, mức lãi suất thực tế mà người dân nhận được có thể còn cao hơn nhiều so với con số niêm yết. Một số ngân hàng số như Cake by VPBank đang áp dụng các chương trình ưu đãi đặc biệt cho khách hàng gửi tiền lần đầu. Nếu cộng thêm các mức cộng lãi suất ưu đãi, khách hàng gửi tiền tại đây có thể nhận được mức lãi suất thực tế lên tới 9%/năm cho kỳ hạn 6 tháng và thậm chí đạt 9,2%/năm cho các kỳ hạn từ 10 đến 12 tháng.

Sự gia tăng của lãi suất huy động trên thị trường dân cư diễn ra song hành với những biến động mạnh mẽ trên thị trường liên ngân hàng. Theo số liệu từ Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng (Vira), lãi suất qua đêm đã có cú nhảy vọt từ mức 0,75% vào cuối tháng 7 lên đến 6,3%/năm vào đầu tháng 8. Các kỳ hạn ngắn khác như 1 tuần hay 2 tuần cũng duy trì ở mức cao trên 6,4%.

Dù lãi suất liên ngân hàng chủ yếu phản ánh nhu cầu vốn ngắn hạn giữa các tổ chức tín dụng và không đồng nghĩa với việc lãi suất huy động sẽ tăng ngay lập tức, nhưng đây là chỉ báo quan trọng về trạng thái thanh khoản. Việc lãi suất liên ngân hàng tăng cao cùng với doanh số giao dịch lên đến hơn 1 triệu tỷ đồng mỗi phiên cho thấy nhu cầu vốn trong hệ thống đang ở mức rất lớn.

Tại BIDV, việc tăng mạnh lãi suất huy động được lý giải là do tăng trưởng tín dụng đang vượt xa tốc độ huy động vốn. Đến cuối tháng 6, dư nợ cho vay của nhà băng này tăng 5,43% trong khi tiền gửi chỉ tăng hơn 1,7%. Để bù đắp khoảng trống này, ngoài việc tăng lãi suất, BIDV còn đẩy mạnh huy động qua kênh phát hành chứng chỉ tiền gửi với mức tăng gần 46% so với đầu năm.

Huyền Anh