Mới đây, Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đã có thông báo về quyết định gia hạn cuộc điều tra theo Điều khoản 301 đối với Việt Nam liên quan đến bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ.

Theo đó, Đại diện Thương mại Hoa Kỳ đã quyết định gia hạn thêm 3 tháng cuộc điều tra đang được tiến hành.

Thông tin trên được công bố rộng rãi vào ngày hôm nay (10/11), dù văn bản ghi quyết định gia hạn nêu trên có hiệu lực từ 0h01 ngày 3/11 (theo giờ miền Đông nước Mỹ).

Trước đó, ngày 29/5, Đại diện Thương mại Hoa Kỳ đã khởi động cuộc điều tra theo Điều khoản 301 đối với một số hành vi, chính sách và hoạt động của Việt Nam liên quan đến bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ.

Theo quy định, cơ quan này phải đưa ra kết luận trong vòng 6 tháng kể từ ngày khởi động điều tra, tức ngày 29/11 tới. Tuy nhiên, khoản 3(b), Điều 304 Đạo luật Thương mại năm 1974 cũng quy định rằng, thời hạn điều tra có thể được kéo dài lên 9 tháng nếu Đại diện Thương mại Hoa Kỳ xác định vụ việc có những vấn đề phức tạp cần thêm thời gian xem xét, hoặc quốc gia là đối tượng điều tra đang đạt được những tiến triển đáng kể trong việc xây dựng, triển khai các biện pháp bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và thực thi các biện pháp liên quan.

“Căn cứ quy định, Đại diện Thương mại đã xác định rằng cuộc điều tra liên quan đến những vấn đề phức tạp hoặc đặc biệt phức tạp, đòi hỏi thêm thời gian để xem xét”, thông báo nêu.

Theo USTR, các kết luận trong cuộc điều tra sẽ được đưa ra chậm nhất vào ngày 28/2/2027.

Hoa Kỳ đã xếp Việt Nam vào nhóm “quốc gia nước ngoài ưu tiên” (priority foreign country) – mức phân loại nghiêm trọng nhất trong cơ chế theo dõi về bảo hộ sở hữu trí tuệ. Bên cạnh cuộc điều tra về sở hữu trí tuệ này, Hoa Kỳ cũng đang tiến hành một cuộc điều tra riêng liên quan đến cáo buộc dư thừa công suất.

Hàng hóa Việt Nam xuất khẩu Hoa Kỳ chịu mức thuế quan 12,5%, được áp dụng từ tháng 7/2026 sau cuộc điều tra của USTR về việc ngăn chặn hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Trước đó, hàng Việt Nam từng đối mặt các mức thuế lần lượt 20% và 10% trong chương trình thuế đối ứng của Tổng thống Donald Trump, trước khi các mức thuế này bị Tòa án Tối cao Hoa Kỳ bác bỏ.

Do đó, kết quả cuộc điều tra về sở hữu trí tuệ có thể trở thành yếu tố quan trọng tiếp theo trong thương mại giữa Việt Nam và Hoa Kỳ. Thời hạn ngày 28/2 tới sẽ là một mốc đáng chú ý đối với doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam và các tập đoàn đa quốc gia có chuỗi cung ứng tại Việt Nam.

Theo số liệu mới nhất từ Cục Thống kê, Bộ Tài chính, trong 10 tháng năm 2026, Hoa Kỳ là tiếp tục duy trì là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 159,4 tỷ USD. Việt Nam xuất siêu sang Hoa Kỳ 140,10 tỷ USD, tăng 26,2% so với cùng kỳ năm trước.

Việt Nam và Hoa Kỳ vẫn đang tiếp tục đàm phán Hiệp định thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng. Tại họp báo thường kỳ  của Bộ Ngoại giao hôm 5/11 vừa qua, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng cho biết, trong tổng thể quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam và Hoa Kỳ, quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư giữa hai nước là một trong những trụ cột.

"Đàm phán giữa hai nước vẫn đang tiếp tục và chúng tôi mong rằng trong thời gian tới quan hệ kinh tế thương mại giữa hai nước sẽ phát triển theo hướng cân bằng, hài hòa và bảo đảm lợi ích của doanh nghiệp và nhân dân hai nước", bà Hằng nói.

Đỗ Kiều