Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, các bước chuẩn bị cho sự ra mắt của thị trường chứng khoán phái sinh (CKPS) sắp hoàn thành. Hiện đã có ba công ty chứng khoán được chấp thuận là thành viên giao dịch phái sinh.

“Hút” vốn đầu tư nước ngoài

Hiện nay trên thế giới có 100 sở giao dịch đã đưa vào sản phẩm CKPS, thuộc 41 khu vực quốc gia và vùng lãnh thổ có nền kinh tế đã và đang phát triển.

Các tổ chức tham gia CKPS đều là những nhà đầu tư chuyên nghiệp có lượng vốn lớn, sử dụng CKPS như phương tiện phòng hộ rủi ro và giao dịch chênh lệch giá.

Tại Việt Nam, hơn một thập niên hoạt động, thị trường chứng khoán Việt Nam đang vận hành hai thị trường gồm: thị trường giao dịch niêm yết và thị trường trái phiếu Chính phủ.

Thị trường chứng khoán Việt Nam gồm có cổ phiếu phổ thông và một ít chứng chỉ quỹ đầu tư, riêng trái phiếu về cơ bản chưa có giao dịch thứ cấp trên thị trường tập trung. Vì vậy, Việt Nam đang rất cần có một thị trường CKPS để tạo ra chất xúc tác mới trong huy động vốn hiệu quả hơn.

Để chuẩn bị cho thị trường CKPS sắp chính thức ra mắt, mới đây, Sở Giao dịch Chứng khoán (GDCK) Hà Nội đã chấp thuận thành viên giao dịch thị trường CKPS cho ba công ty chứng khoán là công ty Cổ phần Chứng khoán Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng, công ty Cổ phần Chứng khoán Tp.HCM, công ty Cổ phần Chứng khoán Sài Gòn.

Theo các chuyên gia chứng khoán, sự ra đời của thị trường CKPS sẽ mở ra một cánh cửa mới cho thị trường chứng khoán nói riêng và thị trường tài chính nói chung, không chỉ là câu chuyện giúp hoàn thiện thể chế, cấu trúc thị trường mà còn mở ra hàng loạt sản phẩm và công cụ đầu tư mới, hấp dẫn, phức tạp và đa dạng, phòng ngừa rủi ro và có sức sinh lời cao. Ngoài ra, sức hấp dẫn của thị trường CKPS sẽ hỗ trợ thu hút vốn đầu tư nước ngoài và tăng cường hội nhập kinh tế quốc tế.

Theo Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Việt Nam Vũ Bằng, với mục tiêu trước hết là phòng vệ rủi ro, các sản phẩm phái sinh trở thành những công cụ quản trị rủi ro không thể thiếu trong nền kinh tế thị trường, nơi mà các yếu tố kinh tế như tỷ giá, lãi suất, giá cả hàng hóa, giá chứng khoán… luôn biến động không ngừng.

Theo quy định, những công ty chứng khoán, ngân hàng thương mại muốn trở thành thành viên thị trường CKPS, ngoài việc đáp ứng các yêu cầu về vốn điều lệ và tình hình tài chính, cần có hạ tầng công nghệ thông tin đáp ứng quy định về hạ tầng công nghệ thông tin kết nối đến Sở GDCK cũng như đảm bảo yêu cầu kết nối với hệ thống giao dịch CKPS của Sở GDCK.

Công cụ sinh lời cao

Trên khía cạnh đầu tư, với khả năng sử dụng đòn bẩy tài chính cao, các sản phẩm phái sinh cũng trở nên thực sự hấp dẫn đối với các nhà đầu tư, nhất là những nhà đầu tư chuyên nghiệp.

Theo đánh giá của các chuyên gia tài chính trên thế giới, các công cụ phái sinh, đặc biệt công cụ tài chính phái sinh, không chỉ cho phép các ngân hàng, tổ chức tài chính phòng ngừa rủi ro mà còn là một trong những dịch vụ có tỷ lệ sinh lời cao nhất.

Đối với nhà đầu tư, các sản phẩm CKPS giúp đa dạng hóa những công cụ đầu tư hiện có, thực hiện các chiến lược phòng vệ rủi ro hiệu quả đối với những biến động giá tài sản cơ sở.

Bên cạnh đó, các sản phẩm phái sinh cũng tạo ra khả năng thúc đẩy tính thanh khoản của chứng khoán cơ sở và thị trường chứng khoán cơ sở. Thông qua các giao dịch kỳ hạn, giao dịch tương lai, có thể điều chỉnh được giá của thị trường chứng khoán ở thời điểm hiện tại và không phải bỏ vốn đầu tư ngay tại thời điểm giao dịch. Với lợi ích của CKPS và thị trường CKPS, một số nước đã chủ động tổ chức thị trường mà không để phát triển tự phát.

Về phía cơ quan quản lý, việc chuẩn bị kỹ lưỡng cho sự ra đời một thị trường mới nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của công chúng đầu tư, thu hút nguồn vốn trong và ngoài nước cho nền kinh tế cũng như đảm bảo có đủ cơ chế cần thiết để quản lý, giám sát thị trường, đảm bảo thị trường hoạt động an toàn, hiệu quả.

Bà Tạ Thanh Bình – Vụ trưởng Vụ phát triển thị trường, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết: Khuôn khổ pháp lý đã cơ bản được hoàn thiện với sự ra đời của Nghị định 42/2015/NĐ-CP của Chính phủ về CKPS và thị trường CKPS, Thông tư 11/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn một số điều của Nghi định số 42.

Mới đây, Bộ Tài chính cũng đã ban hành Thông tư 23/2017/TT-BTC sửa đổi một số điều của Thông tư 11 để tháo gỡ một số vướng mắc trong quá trình chuẩn bị triển khai. Đây sẽ là cơ sở pháp lý để chấp thuận một bộ các quy chế của Sở GDCK Hà Nội (HNX) và Trung tâm Lưu ký chứng khoán.

Huyền Anh